Tour langs kunst en wetenschap

door Stefan Ruiters

Begin december vorig jaar was ik in Parijs. ’s Avonds bezocht ik het Louvre, een magisch moment. Op de een of andere manier spreken musea meer tot de verbeelding als het buiten schemert of donker is. Misschien is een beeldhouwwerk van Canova of een schetsboek van Delacroix in de avonduren wel gebaat bij de schemering. Zelf beperken kunstenaars zich niet tot het maken van kunst tijdens kantooruren. Jammer dat bijna geen enkel Nederlands museum zijn deuren in de avonduren openhoudt. Ik zou het toejuichen als het wel gebeurt. Hoewel je me tijdens de museumnacht juist niet ziet. Te massaal, te weinig gericht op kunst. Maar dat is mogelijk een bekrompen visie van mijn kant. Kunstenaars maken hun kunst te midden van het leven, al hebben ze er vaak afgeschermde werkplekken voor nodig om in zekere beslotenheid tot een creatie te komen.

De volgende dag bezocht ik de Grande Galerie d’Evolution. De geschiedenis van de wetenschap en kennis over de aarde en onze afkomst worden in dit schitterende gebouw op een fijne manier getoond. Heerlijk, zo’n majestueus negentiende-eeuws bouwwerk waar we er in Nederland te weinig van hebben, al moet je tegenwoordig oppassen met het uitspreken van je voorkeur voor een dergelijk tijdvak. Want toen, in de eeuwen voor de onze, gebeurden er ook vreselijke dingen die tegelijk plaats hadden met de ontwikkeling van de rationele wetenschap. Sterker nog, kolonialisme, imperialisme en dus ongelijkheid, uitbuiting en racisme gingen hand in hand met het zoeken naar bouwstenen voor het ontwikkelen van een rationalistische, technologische en empirische visie op het leven. Dat is zeker waar, maar ik blijf die geschiedenis fascinerend vinden, ondanks alle fouten die plaatsvonden en die ik zeker niet goedkeur. Maar we moeten door.

En dus reed ik nog diezelfde dag naar een zuidelijk voorstadje van Parijs, Meudon. Daar, al bijna opgeslokt door de hedendaagse metropool, waar ook Céline woonde en werkte, bouwde De Stijl-voorman Theo van Doesburg zijn befaamde atelierwoning in 1929/1930. Van Doesburg die, net als Mondriaan, Parijs als standplaats had in de jaren twintig van de 20ste eeuw, heeft er weinig van kunnen genieten. Terwijl de laatste hand werd gelegd aan het huis, vertrok Van Doesburg voor een astma-kuur naar Davos alwaar hij zou komen te sterven. Zijn weduwe Nelly van Doesburg zou in zijn naam de internationalisering en de verbreiding van de kunst van haar man voortzetten tot aan haar dood in 1975.
Het is nog steeds een kunstenaarswoning. In de wens van Theo van Doesburg verblijven er geregeld kunstenaars als Artists in Residence. Nu verblijven Thomas Raat en Daniëlle van Ark er. Vooral Thomas wist veel te vertellen over de geschiedenis van het huis en de kunsttheorie van Van Doesburg. Hij werkt als kunstenaar in de beeldtaal van De Stijl en in zijn werk kun je zien dat hij een ware erfgenaam is. Treffend: hij werd zelfs geboren in Leiden naast het oude atelier van Van Doesburg.

 

Bevind je je in de atelierwoning dan sta je midden in een belangwekkend brok kunstgeschiedenis. Elke eerste zaterdagmiddag van de maand. Meld wel even je komst op info@vandoesburghuis.com.


Stefan Ruiters  begon in 2001 zijn eigen tweedehands boekhandel, JOOT (Just Out Of Time). Eerst in de Amsterdamse binnenstad en vanaf 2014 als webshop. Boeken inkopen is voor hem een van de fascinerendste facetten van het boekenvak. Daarnaast maakt hij graag uitstapjes naar andere kunstvormen en schrijft daar dan over.

 

Recent

17 december 2018

Wellust van woorden

Literair Nederland - 10 jaar geleden

24 december 2008

Welkom - Willem Jan Otten

Eilandpoëzie

Na de bundels Eindaugustuswind en Op de hoge lijkt schrijver, dichter en essayist Willem Jan Otten in zijn nieuwe poëziebundel Welkom nog steeds niet te hebben gevonden wat hij zoekt. En dat hoeft ook niet, zo liet hij Vrij Nederland enkele jaren geleden weten, want: “Wie gevonden heeft, heeft slecht gezocht”. Maar toch is er een vorm van berusting: zijn gedichten zijn helderder en lichter van toon.

Lees meer