Zomerrubriek – Marleen van de Pol

Een gedicht zien

Bezoek je wel eens literaire plekken?
Ik vind het altijd leuk om literaire plekken te bezoeken. Zo af en toe bezoek ik begraafplaatsen van auteurs als ‘lieux de memoire’. Bijzonder om te zien hoe sommige wereldberoemde auteurs slechts een heel klein graf zijn toebedeeld en vice versa. Literaire stadswandelingen vind ik ook altijd erg leuk. Laatst heb ik nog het boekje ‘literaire stadswandeling van Zwolle’ gekocht. Ik ben ervan op de hoogte dat Potgieter en Kader Abdolah hier hebben gewoond, maar ben nieuwsgierig naar andere auteurs.

Als ik het woord ‘literaire plek’ definieer, is dit niet alleen een plek die verbonden is aan een auteur, maar ook een plek waarover een auteur heeft geschreven. Deze plekken vind ik heel bijzonder. Zowel de zogenaamde ‘egodocumenten’ (bijvoorbeeld een dagboek) waarin auteurs ruimtes om hen heen beschrijven – hier heb ik zelfs mijn masterscriptie over geschreven – als gedichten en romans. Ik krijg meteen een tinteling als een ruimte wordt beschreven die ik herken. Vooral als blijkt dat de belevingswereld van deze ruimte niet overeenkomt met mijn eigen beleving van die ruimte; hoe kan het dat een ruimte zo’n verschillende invloed kan hebben op mensen?
Ik heb zelfs voor mijn studie Nederlands gekozen vanwege zo’n gedicht. Helaas ben ik zowel het gedicht als de dichter vergeten, maar tijdens een open dag van de Universiteit Utrecht werd een gedicht voorgedragen waarbij vervolgens werd gezegd ‘kijk nu eens uit het raam’. Het bleek dat de hoek van de straat die je vanuit het raam kon zien werd beschreven in het gedicht. De collegezaal waarin ik mij bevond transformeerde hierdoor opeens naar een literaire plek. Heel bijzonder!

Welke dichtbundel ligt er op je nachtkastje?
Op mijn nachtkastje ligt de dichtbundel Ik herhaal je. Een editie vertaald door Gerrit Komrij met gedichten van de Zuid-Afrikaanse dichteres Ingrid Jonker (1933-1965). Deze editie bevat ook de Zuid-Afrikaanse originelen en een uitvoerige biografische schets door Henk van Woerden. Ik besloot deze bundel te kopen na het zien van de film Black Butterflies, die gebaseerd is op het levensverhaal van Jonker. Jonker heeft een tragisch leven gekend: al vroeg verloor zij haar moeder en haar vader wees haar literaire carrière publiekelijk af. Een indringende film, waarbij een grote rol is weggelegd voor Jonkers poëzie.

Ik ben halverwege de bundel en ga het zeker uitlezen. Heel indrukwekkend om te lezen. Het is haast zangerige poëzie en je moet de woorden echt tot je door laten dringen. Zowel vanwege het Zuid-Afrikaans – de vertaling van Komrij biedt bij sommige woorden en zinsconstructies een uitkomst, maar raakt toch net niet de oorspronkelijke taal – als vanwege de beladenheid van het thema waarover ze veelal schrijft: de apartheid. Een paar jaar geleden ben ik op vakantie geweest in Zuid-Afrika en ik kan mij enigszins een beeld vormen van hoe het klimaat moet zijn geweest en hoe het nog is. Deze bundel lees ik langzaam. Iedere avond een gedicht voor het slapengaan.

Aan welk kinderboek heb je goede herinneringen?
Heksenkind van M. Furlong heb ik vele malen gelezen als kind. Het magische en historische heeft mij altijd getrokken, zowel in boeken als in films, en dit boek verenigt beide interesses. Het voelde als een soort Harry Potter: heel verslavend, je kunt niet stoppen met lezen. Eigenlijk zou het hele verhaal best werkelijk kunnen zijn, doordat Juniper – de vrouw met wie Leana, ‘het heksenkind’ naar huis moet – veel van kruiden en geneesmiddelen weet. Ik kon mij echt identificeren met Leana en mij in haar inleven. Zodra ik begon met lezen bevond ik mij in een middeleeuws stadje, waarbij iedereen mij met achterdocht bekeek. Ben ik echt een heks of weet ik gewoon veel van kruiden af? Met dit boek op schoot voelde ik mij meteen speciaal.


Marleen van de Pol (1988) is neerlandica en werkzaam als webredacteur. Recensies van Marleen van de Pol

Wilt u een eigen bijdrage leveren aan deze rubriek? Klik dan hier.

Klik hier voor de bijdrage van Menno Hartman.
Klik hier voor de bijdrage van Karel Wasch
Klik hier voor de bijdrage van Albert Hogeweij
Klik hier voor de bijdrage van Margriet de Koning Gans
Klik hier voor de bijdrage van Eeke Riegen
Klik hier voor de bijdrage van Carolien Lohmeijer
Klik hier voor de bijdrage van Sunny Jansen
Klik hier voor de bijdrage van Lisette Huibers

 

 

 

Recent

25 april 2018

Roman als gebeurtenis

Literair Nederland - 10 jaar geleden

10 juli 2008

Saramago lezen tegen de tijdgeest
Recensie door Menno Hartman

‘De Nederlandse musea bevinden zich in een identiteitscrisis. Ze lijken niet te weten waar hun eigenlijke taak ligt: bij kunst of bij entertainment.’ schreef Janneke Wesseling in het NRC-Handelsblad van zaterdag 30 oktober. Verscheidene musea kiezen niet meer voor tentoonstellingen die gewijd zijn aan een kunstenaar, maar laten zich door een kunstmarketingbureau adviseren overzichtstentoonstellingen te maken met titels als Bloemen van verlangen, vier eeuwen bloemen in de kunst.

Lees meer