Worsteling

Door Stefan Ruiters

Ik kijk naar buiten, de sneeuw die deze ochtend is gevallen begint langzaam weg te dooien. Een paar uur lang heb ik kunnen genieten van een idyllisch stadswinterlandschap. De bruine en grijze kleuren en de kale bomen zullen straks weer overheersen. Ik zie een overeenkomst met een gedachte die al een tijdje door mijn hoofd spookt. Een gemoedstoestand waarin ik al een paar dagen verkeer. Een somber beeld. Ik schreef er vorige week al over. De politiek en de internationale betrekkingen maken me niet vrolijk. Daardoor is een vraag vol vertwijfeling in me gevaren: wil ik nog wel verder met het verkopen van boeken als, zo lijkt de maatschappelijke tendens toch uit te wijzen in tijden van iPads en digitalisering, minder mensen en vooral, minder jongeren, lezen en vooral ook verzamelen? De verzamelaar is langzaam aan het verdwijnen. Tenminste, de verzamelaar van het tweedehandse, antiquarische boek. Ik merk dat vooral op boekenmarkten en -beurzen.

Waar sta ik als antiquaar over 10 jaar? Doet mijn werk, mijn expertise van boekhandelaar, er dan nog toe? Wil ik niet iets anders gaan doen? Misschien wel, maar wat dan? Het liefst wil ik door gaan in de hoek waar ik nu zit, in de kunsten, de literatuur, de culturele wereld. Daar ligt mijn hart. Maar die wereld wordt bevolkt door de momenteel zo vervloekte elite. Elitair mag je niet meer zijn, zo vindt menig politicus en ook medeburger. Zij vinden dat kennis, wetenschap en kunst en cultuur tot iets nutteloos is geworden. Dat vonden heel veel mensen altijd al, in een wereld van alternatieve feiten, maar met social media kan iedereen dat luid rondtoeteren. Ook een Radio-1-presentator als Ghislaine Plach vraagt vaak: ‘En wat hebben we er nu aan?’ als er een wetenschappelijke vondst is gedaan.

Die licht minachtende toon als het gaat over niet direct aantoonbaar nuttige zaken, stoort me zeer. Het zegt iets over de gangbare opvattingen als het gaat over de voortbrengselen van wetenschap en kunst.
Misschien ben, of denk ik vaak te idealistisch en is het simpelweg de realiteit dat het meestal wel goed gaat en dat het af en toe gewoon wat minder loopt. Financieel, maar ook mentaal. De fantasie, de verbeelding, het literaire en kunstzinnige wordt wel eens weggedrukt door de economische, dagelijkse realiteit. In een politiek land waarin kunst er minder toe doet dan voorheen, zo lijkt het met Trump, de VVD en de populistische tendensen, is het weleens een worsteling die waarden en idealen hoog te houden.

 

 

Recent

19 november 2019

Wandelen langs de rivier

18 november 2019

Ingehouden roekeloosheid

Literair Nederland - 10 jaar geleden

22 november 2009

door Frank Heinen

Jean Mattern was tot op heden vooral bekend als uitgever van veel belangrijke Nederlandse auteurs. Nu is er zijn eigen debuut, De baden van Kiraly. Moet deze schoenmaker zich bij z’n leest houden of kan Harry Mulisch op zoek naar een nieuwe uitgever in Frankrijk?

De baden van Kiraly beschrijft een cruciale fase in het leven van Gabriël, net als Mattern een Franse intellectueel met roots in de Balkan. Gabriëls leven lijkt op het eerste gezicht een successtory: opgegroeid op het Franse platteland, zich dankzij de literatuur ontworsteld aan het ietwat proletarische dorpsleven verhuist naar Groot-Brittannië om daar te gaan studeren en wordt op de koop toe nog verliefd ook.

Lees meer