Agenda

Spui25: Jiddisj in Mokum: een tof verhaal

Donderdag 14 mei, 17 uur in Spui25, Amsterdam. Toegang gratis, aanmelden kan via www.spui25.nl

Bijzondere lezing Prof. dr. Shlomo Berger

Als iemand denkt iets over Jiddisch te weten, heeft hij/zij meestal een roman van Bashevis-Singer gelezen. Hij/zij associeert de taal met Oost-Europese joden en cultuur of heeft een paar Jiddische woorden gehoord terwijl hij/zij in Manhattan wandelde. Nederlandse joden waren en zijn modern, geassimileerd. Seculiere en orthodoxe joden spreken Nederlands.

In deze lezing zal het bestaan, gebruik en cultuur van het Jiddisch in haar Nederlandse jasje uitgelegd worden. De eerste Jiddisch sprekende joden kwamen naar Amsterdam in het vierde decennium van de 17e eeuw en deze Hoogduitse joden (zoals zij worden genoemd) bleven Jiddisch spreken tot de Tweede Wereldoorlog, en een minuscule groep ook daarna. De geschiedenis van het Jiddisch in deze stad kent hoogte- en dieptepunten: het bestaan van een bloeiende boekindustrie vanaf 1650 en tot circa 1800, een gestage daling van het aantal sprekers van het Jiddisch in de 19e eeuw terwijl Jiddisch woorden infiltreerden binnen het Amsterdamse dialect, en uiteindelijk de verovering van het Oost-Europese Jiddisch op de Nederlandse joodse cultuur na de Holocaust.

Als centrum van Jiddische boekproductie heeft Amsterdam de hele Joods-Ashkenazische diaspora van Europa bediend. Gedurende de 17e en 18e eeuw is een belangwekend corpus van Jiddische boeken in de stad geproduceerd. In deze lezing zal speciale aandacht aan die periode en deze activiteit besteed worden, en er zullen een paar van de boeken gepresenteerd worden, alsook het onderzoek dat verricht is voor een beter begrip ervan.

Prof. dr. Shlomo Berger doceert sinds 1995 bij de leerstoelgroep Hebreeuwse, Aramese en Joodse studies. In 2005 is hij benoemd tot bijzonder hoogleraar Jiddische taal en cultuur in het bijzonder in Nederland, vanwege de Stichting Menasseh ben Israel Instituut. Het onderzoek van Berger richt zich op Jiddische cultuur tussen de 15e en 18e eeuw. Op dit moment werkt hij aan de publicatie: Yiddish booklore in Amsterdam 1650-1815: a study of paratexts. (Bron: Spui25 & UvA)

www.spui25.nl