5 oktober 2011

Spiegelpaleis Europa – Joep Leerssen

Vorige week publiceerde NRCLux onder de kop; ‘De tien geschiedenisboeken die je volgens historici beter kunt lezen’, ook het in mei van dit jaar uitgekomen boek van Joep Leerssen, Spiegelpaleis Europa. Joep Leerssen wordt wel de prettigste ouwehoer van historisch Nederland genoemd.

 

Europa. Voor de een slaat de naam op een staatkundig samenwerkings- en eenwordingsproject, voor de ander op ‘Brusselse’ instanties en regels waarmee Nederlanders te maken krijgen. Soms wordt gedoeld op een soort gemeenschap die probeert haar gezamenlijke economische en politieke belangen staande te houden op het wereldtoneel tegenover Rusland, het Midden-Oosten, China en, ook wel, Amerika.

Achter deze tegenstrijdige en stuk voor stuk omstreden betekenissen schuilt een vaag geheel van associaties en connotaties: de beeldvorming. In Spiegelpaleis Europa analyseert Joep Leerssen de zwerm van associaties, echo’s, tradities en thema’s die Europa omgeeft. Met talrijke literaire en cultuurhistorische voorbeelden illustreert hij welke mentale gemeenplaatsen een rol spelen als mensen zich een voorstelling maken van het karakter van Europa. Wat opdoemt is een zelfbeeld vol Griekse mythen, kruisvaarders, kathedralen, brandstapels, filosofen, bibliotheken, operagebouwen en concentratiekampen.
Het imago van Europa is een doolhof vol culturele reflecties. In een even erudiet als speels essay voert Joep Leerssen de lezer mee op zijn verkenning van een spiegelpaleis vol intrigerende dwaalwegen, glanzende vergezichten en onverwachte dwarsverbanden.

 

Maarten Prak (1955), hoogleraar Economische en Sociale Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht:
“Joep Leerssen is de prettigste ouwehoer van historisch Nederland: erudiet, onderhoudend en vaak geestig. Je hoort hem in dit boek haast tegen je aan praten. Spiegelpaleis Europa is een reis langs de literatuur, beeldende kunst en films die ontstonden in Tallinn, Krakow, Gent, Avignon, maar ook in Maastricht, Aken en Dublin, kortom de middelgrote broedplaatsen van een kosmopolitische levensstijl die Leerssen als typisch Europees beschouwt en die naadloos aansluit bij zijn eigen levensloop. Zijn methodologische bespreking van de ‘imagologie’ kan ongestraft overgeslagen worden, maar de rest  is een smakelijke deconstructie van het ‘idee Europa’ en een onweerstaanbare lofzang op de Europese cultuur. In deze tijd, waarin Europa tot haar ‘geplaagde munt’ gereduceerd lijkt te worden, is het een gemiste kans dat de jury dit boek niet heeft geselecteerd.” (NRCLux)

Van Spiegelpaleis Europa is inmiddels een tweede druk verschenen.

Spiegelpaleis Europa
Europese cultuur als mythe en beeldvorming

Joep Leerssen
Blz.: 208
€ 19,95
Uitgeverij: Vantilt

 

Recent

21 november 2017

Reizen in een binnenwereld

20 november 2017

Het leven ontwijken

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

26 november 2007

Geloven in een god die niet bestaat
Door Bernadet

Op de titel De Kunst van het Nietsdoen (2004) van Theo Fischer reageerden veel mensen met: ‘Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen.’ Daar ging het boek echter niet over. Het ging over Taoïsme; het niet steeds willen ingrijpen in de gebeurtenissen van je leven en de dingen naar je hand te willen zetten of bezweren.

Lees meer