15 mei 2009

Recensie 'Voyeur' – Naima Albdiouni

Door Dominique Rothengatter

Naima Albdiouni is een geboren vertelster die een zeer beeldend en theatraal verhaal schrijft over het Marokko met het van geheimen omgeven marteloord Lmart waar veel Marokkanen in het verleden massaal slachtoffer van werden.

Ze schrijft over het Marokko waar volgens haar Marokkanen achter iemands rug om oordelen over de ander maar hier niet over praten en schrijven in boeken.

“Marokko is de grootste producent van woorden, zinnen, ongeschreven boeken met verhalen die pas in dovemansoren tot leven komen en alleen voor de blinden een wereld uitmaken die enige zin vertoont. We lachen, fluisteren, mompelen, roddelen, roepen, tieren, schelden als de besten, hebben allemaal in dit onderontwikkelde en analfabete land een doctoraat behaald in al deze verfijnde vormen en verschijningen van stem en woord. Maar wie wil leren lopen, moet eerst staan en dan zich voortbewegen. En we hebben nooit geleerd te praten en te spreken, we hebben alleen maar geleerd te preken en te oordelen over l’autre.” (pagina 7)

Albdiouni vertelt haar verhaal dan ook steeds vanuit een ander perspectief, onder andere vanuit de eenbenige, voormalig Lmart gevangene Abdullah, die getekend is voor het leven door zijn gevangenschap; vanuit de joodse, oude man Sidi Hoessein die zeer veel moeite doet om zich naar de buitenwereld toe te presenteren als een rasechte Marokkaan; zijn dochter, de door haar ex-man mishandelde Souhayla, die zich ontwikkelt tot gedreven en mensenlievende kapster; haar doorgewinterde en enigszins louche ex, de zakenman El Arbi; de volbloed Marokkaan Hafiz, die moet kotsen van de verloedering van zijn land en zich aangetrokken voelt tot de charismatische fanatiekeling Nasreddine; Mourad de geleerde, ongeziene bewaker bij het casino en de moderne en vooruitstrevende koning van Marokko die met lede ogen de héle situatie in zijn land aanschouwt.

Deze ten tonele gevoerde personages met elk hun eigen inbreng maken het tot een zeer levendig en dynamisch geheel. Ze kijken namelijk ieder vanuit hun eigen wereldbeeld naar het hedendaagse Tanger. Het Tanger dat in korte tijd veranderd is van een behoudende in een losgeslagen, verwesterde stad met een bruisend uitgaansleven, dure auto’s, grote jachten, Marokkanen in kleding van Gucci, drugs en zeer vrije vrouwen. Een stad waar normen en waarden steeds meer vervagen. Een Tanger waar niemand is wat hij of zij lijkt te zijn. Niemand is te vertrouwen en iedereen kan als spion in dienst zijn van de overheid, klaar om je af te voeren wanneer je een mogelijke vijand van de staat bent.

Maar de hoeveelheid opgevoerde personages werkt deels ook verwarrend omdat mij niet altijd even duidelijk is wat de relatie tussen de verschillende personen is. Ik ben zoals de titel van het boek eigenlijk al aangeeft, puur een ‘voyeur’ die van buitenaf meekijkt met de beschreven soms tragische, dikwijls turbulente de levens van de mensen, van een divers pluimage.

Het dagelijks leven voor de gewone Marokkaan in de stad Tanger is vrij hard. De tegenstelling tussen rijkdom, beschikbaar voor een kleine groep hoogwaardigheidsbekleders, veelal afkomstig uit het westen, en de gewone Marokkaan is dan ook vrij groot. Vanaf het begin af aan ervaar ik dan ook de gevoelens van onvrede en de ongelijkheid tussen de enerzijds behoudende en aan de andere kant meer vooruitstrevende, verwesterde personages wat leidt tot steeds meer wrijvingen en spanningen waarbij het wel tot een ontlading van deze gevoelens moet gaan komen. Het niet geleerd hebben te praten en te spreken maar wel te oordelen over de ander, ligt ten grondslag aan de gebeurtenissen in het verhaal die in een steeds sneller tempo opvolgen.

Als lezer identificeer ik me tot op zekere hoogte met de diverse personages in ‘Voyeur’. En voor de ene persoon voel ik nét wat meer sympathie als voor de andere persoon. Ik vind het knap dat ik door de wijze van vertellen van Albdiouni begrip kan opbrengen voor bepaalde gruweldaden, verricht door sommige personages in het verhaal. Ze schetst tevens een duidelijk beeld van de Marokkaanse maatschappij en de gevoelens van onlust die er leven onder de bevolking en de maatschappelijke misstanden die daaruit voortkomen.

Albdiouni geeft op een heldere manier een indringende kijk op het ‘hedendaagse Marokko’ in haar roman. Ze laat de lezer een ‘voyeur’ zijn in het leven en de psyche van personen van verschillende afkomst die ze opvoert in haar vertelling. De schrijfster neemt je mee in een wereld vol intrige, mensen met een dubbele agenda en naar soms mensonterende omstandigheden. Maar door haar pakkende vertelkunst blijft het verhaal me boeien tot de laatste bladzijde!

Naima Albdiouni, Voyeur. Meulenhoff / Manteau, € 22,50

Recensie 'Voyeur'
Naima Albdiouni
ISBN: 9789085420248

Meer van :

18 oktober 2017

‘Een luchtig sprookje’

Over 'Waterscheerling' van Rascha Peper
17 oktober 2017

Van poldercrimineel tot godfather in Frankrijk

Over 'Ondijk/Punt' van Barry Smit
16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

Over 'De Tanimbar-legende' van Aya Zikken

Recent

13 oktober 2017

Leven zonder moeder

Over 'Het intieme vreemde' van Jente Jong
12 oktober 2017

Een antikrimi

Over 'De rechter en zijn beul' van Friedrich Dürrenmatt
11 oktober 2017

De stijl tekent de man

Over 'Mijn grote appartement' van Christian Oster
10 oktober 2017

Eindeloos gepieker

Over 'Parttime astronaut' van Renée van Marissing

Verwant