Victor Vroomkoning – Gebroken wit

Soepele gedichten die niet alles prijsgeven

Recensie door Reinder Storm

Victor Vroomkoning… een zo rijke naam roept vele associaties op: overwinning in Victor, Vroom is de ingetogen, toegewijde devotie, wonderlijk in combinatie met de soevereine en trotse status van de koning… het is bijna te mooi om waar te zijn dat een dichter zo heet – en zo heet hij dan ook niet. Victor Vroomkoning is het pseudoniem van Walter van de Laar, geboren in het Brabantse Boxtel in 1938; dit jaar wordt hij dus tachtig. Deze dichter debuteerde relatief laat, rond zijn 45ste in 1983. Vanaf die tijd publiceerde hij een twintigtal bundels die verschenen bij een tiental verschillende – ook ‘regionale’ uitgevers. Sinds 1999 lijkt De Arbeiderspers de huisuitgever van Vroomkoning te zijn.

Tachtig jaar zou een moment kunnen zijn waarop een dichter zijn leven en oeuvre overziet en de balans opmaakt. Vroomkoning heeft dat tien jaar geleden al gedaan: toen verscheen een boek van meer dan 500 pagina’s met werk uit de jaren 1983-2008. Toch maakt de bundel Gebroken wit af en toe wel degelijk de indruk van een balans, een overzicht, een conclusie. Neem bij voorbeeld het gedicht ‘Aan de rand’:

Een paar passen nog voor het is gedaan.
Ik heb een afspraak met de dood.      
De laatste zet is uitbesteed aan mij
we zijn dit overeengekomen.

Wat houdt me op, wat is er tegen om
dit loze lichaam af te scheiden? Hoe
hard is een woord, vader, hoe zacht
een zelfgewilde

De gedichten van Vroomkoning zijn zacht, soepel en licht: ze vertellen verhaaltjes, over vrouwen, kinderen, vrienden. Als je denkt dat je ze begrijpt onthoudt de dichter je – zo lijkt het – een woord, een regel, een nuance. Dat beteugelt juist het verhalende en soms ook anekdotische element dat in diverse gedichten doorklinkt. Het maakt deze poëzie soms raadselachtiger –  vaker interessanter.

‘De ander’

Zij zei, dat het voorbij was
dat zij niet meer met mij was
dat er een ander was, nee
die ik niet kende hoewel
ik er dagelijks mee had
verkeerd. Ik keek in de spiegel
die zij in de hand hield en zag
wie zij bedoelde.  

Vormeloos zijn deze gedichten niet zozeer, wel vrij. De gedichten rijmen niet, hebben geen vertrouwde schema’s, verschillen vrijwel allemaal in dit opzicht van elkaar. De boventoon in Vroomkonings gedichten is voor het sentiment en de liefde. De liefde voor vrouwen, een enkele vriend, voor ouders, voor kinderen.  Pikant en ongewoon in dit verband is de regelmaat waarmee Vroomkoning zijn liefdesgedichten expliciet erotisch kruidt:

‘Kom dan maar’

Bovendeks in de schemer
van de grijze dag glijden
mijn halfopen ogen over
haar verschoten hoofd.
Mijn hand vindt haar ruim,
de ring vingert haar wakker,
vertrouwd gebaar.
Kom, fluistert zij, kom dan maar.
Ik hijs mijn vlag halfstok.

Wat men vergeefs zoekt bij Vroomkoning is het beschouwen en bespiegelen. De wereld is er wel, maar op afstand, op de achtergrond, als decor voor dichters belevenissen en impressies. Aan het slot van de bundel: toch nog vier opvallend gelijkvormige gedichten, die samen de kleine cyclus ‘Opties’ vormen. De opties zijn staan, zitten, hangen en liggen. De opties zijn alle uitgewerkt als opties voor de dood. De laatste, ‘Liggen’, luidt aldus:

maten opnemen, eikenhouten
kist laten bouwen, wanden
capitonneren, naar kapper
gaan, vaders streepjespak
aantrekken, diens zwarte
schoenen, in kist plaats
nemen, deze sluiten
mantra oproepen
die herhalen tot
je volkomen
stil bent

Op dit gedicht volgt dan nog uitsluitend een ‘Epiloog’. Waarmee ‘Gebroken wit’ toch een bundel lijkt te zijn waarmee de dichter een afscheid wil aankondigen. Zonder op de zaken vooruit te willen lopen, maar mocht het ‘afscheid’ van Vroomkoming aanstaande zijn, dan is er nog een uitgebreide en verzorgde website waarop citaten, recensies en verwijzingen beschikbaar zijn. Zie de link onder de boekcover.

 

 

Omslag Gebroken wit - Victor Vroomkoning
Gebroken wit
Victor Vroomkoning
Gedichten
Verschenen bij: De Arbeiderspers (2018)
ISBN: 9789029523622
75 pagina's
Prijs: € 17,99

Meer van Reinder Storm:

Recent

15 november 2018

Het zoeken naar de juiste context

Over 'De verzuimcoördinator' van Nicole Montagne
13 november 2018

Schuld en geluk na val van de trap

Over 'Afgelegen' van James Wood
12 november 2018

Zwanger van dood

Over 'De lange droogte' van Cynan Jones
9 november 2018

Deze roman is een fantastische reflectie op het schrijverschap

Over 'Als de schaduw die verdwijnt' van Antonio Muñoz Molina
7 november 2018

Alzheimer en andere teloorgangen

Over 'Kleine helden zijn wij' van Stijn van der Loo