Steven Appleby – Dragman

De kracht van een nylonkous

Recensie door Eric de Rooij

Je hebt landkaarten waar je langs imaginaire plekken kunt trekken. Zoals een kaart die een plattegrond biedt van het mentale welbevinden van mensen: je wandelt via de rotonde van het goede gesprek naar het huis van zin of slaat de weg van het verlangen in. Topografisch mijmeren. Sla je Dragman open dan zie je eenzelfde levensweg uitgetekend: ‘August Crimp en de reis naar mijzelf’. En zoals dat vaak gaat met levenswegen, er zijn zijpaden, doodlopende steegjes en een kluwen aan gedachten. Wie ben ik? Wat ben ik? Met zelfs een spoorlijntje ‘terug naar het begin’. Vanzelfsprekend loopt dat lijntje dood. Er is geen terug. Wel veel verwarring.

En dan is Dragman, de nieuwste graphic novel van Steven Appleby, nog niet eens begonnen. Dragman biedt een boeiende mix van genres. Het gaat over superhelden. Het is een thrillerachtige detective, in de verbindende teksten zit je in het hoofd van een moordenaar die het op travestieten heeft gemunt. En je volgt de worsteling van een gewone man die graag vrouwenkleren draagt en een huiselijk leven leidt met vrouw en kind. August Crimp heet hij. Het bijzondere aan hem is dat hij superkrachten heeft als hij vrouwenkleren draagt. Dragman zwiert en vliegt op zoek naar onrecht in de stad. Net als Batman – niet geheel toevallig de favoriete superheld van Appleby – heeft ook Dragman een maatje: Doggirl, een meisje dat zich kan transformeren tot een gevaarlijke hond. Alleen niet getekend in een stijl die je bij superhelden verwacht. Je zou Appleby’s tekeningen eerder cartoonesk noemen, eenvoudig, met een vloeiende cameravoering die zijn ervaring met het maken van animatie verraadt.

Geheim leven

Maar eigenlijk is het superheldenbestaan voltooid verleden tijd voor hem als het verhaal begint, en ook het dragen van vrouwenkleding heeft hij tot het minimum beperkt: heel soms is hij bij een vriendin waar hij in drag een paar uurtjes in huiselijke sfeer doorbrengt. Crimp leidt een gewoon leven, een gewoon leven waar gewone geheimpjes zijn. Hij zet zijn pruik af en spreekt de lezer aan, een tekst verdeeld over enkele plaatjes, waardoor de woorden ook meer impact krijgen: ‘Mijn naam is Crimp. August Crimp.’  Dit klinkt als James Bond. Alleen het vervolg is minder Bond: ‘En ik leid een geheim leven. Nou ja… iedereen toch? Ik loop graag rond in vrouwenkleren.’ Bij de laatste zin is hij van vrouw weer naar man omgekleed. Nog even veegt hij voor de spiegel de lipstick van zijn lippen voor hij terug naar zijn echtgenote gaat. Het is een leven dat Appleby zelf ook lange tijd heeft geleid.

Crimps leven van kleine geheimen wordt door twee gebeurtenissen doorbroken. Zijn vrouw heeft bij het opruimen van de zolder de inhoud van één van zijn geheime dozen gezien: vrouwenkleding, foto’s van Crimp in drag en heel veel knipsels. En de oppas van hun kind vraagt hem om hulp. Nee, ze vraagt Dragman om hulp om de zielen van haar ouders terug te vinden – want door een gebeurtenis uit het verleden weet ze dat Crimp eigenlijk Dragman is.

Stukje bij beetje onthult Appleby niet alleen hoe Crimp voor het eerst zijn voorkeur voor vrouwenkleding vond en ontwikkelde, maar ook hoe Dragman kennismaakte met Doggirl – ze is weer van de partij bij dit nieuwe avontuur – en waarom Dragman uiteindelijk zijn superheldenbestaan afzwoor om een gewoon leven te gaan leiden. Ondertussen gaan de moorden door, verkopen mensen hun zielen voor een hoop geld (zij leiden vervolgens een leeg leven van vakanties en sleur). Het ligt er niet duimendik bovenop, maar alles heeft betekenis bij Appleby. De superheldenclub, waar Doggirl Dragman introduceert en laat kennismaken met andere superhelden, is op een verborgen locatie. Het is een geheim genootschap waar je niet zomaar binnen komt. De superhelden zien eruit als superhelden maar leiden buiten de deuren van het genootschap een ander bestaan. Het lijkt een verwijzing naar plekken waar drags en homoseksuelen lange tijd ook slechts in het verborgene bij elkaar konden komen. In deze club sluit Dragman vriendschap met Hindsight, het meest ontroerende personage in deze strip.

Nylonkous

Als Crimp zich de dag herinnert dat hij Dragman werd, zie je een verveelde puber op een zondagmorgen die met zijn handen tussen de kussens van de bank zoekt en daar toevallig de nylonkous van zijn moeder vindt. Hij trekt de kous aan en vliegt door de ongekende kracht die de kous aan hem verleent, direct tegen het plafond. Je anders voelen geeft kracht, maar doet ook pijn.

Dat switchen in de tijd, herkenbaar aan de inkleuring van de tekeningen en soms ook de lijnvoering als er een herinnering in een herinnering is, maakt Dragman tot een bijzondere leeservaring. Het superheldenlijntje en het lijntje van de moordenaar worden vakkundig aan elkaar geknoopt, maar belangrijker is dat Dragman, naakt en ogenschijnlijk verslagen door zijn vijand, zichzelf terugvindt: ‘Ik ben nooit erg goed geweest als man. En ik denk niet dat ik me ooit echt vrouw zal voelen. Ik ben iets anders (…). Ik ben ik.’ Die woorden, dit inzicht, geven Dragman de kracht om weer op te staan.

Persoonlijk

In het nawoord wordt duidelijk hoeveel er voor Appleby op het spel stond en hoe persoonlijk dit boek is. Appleby wilde geen geheim leven meer leiden, noch voor zijn/haar vrouw, noch voor de kinderen. ‘Ik wilde dat ze opgroeiden met een beeld van hun vader als een compleet mens, en niet als iemand met een enorm geheim dat op een dag toch wel zou uitkomen. (…) In 2007 ging ik mij continu kleden als een transvrouw, en ik heb al jaren geen kledingstuk voor mannen meer aangehad. Ik probeer ik te zijn en voel me goed bij mijn vrouwelijke uiterlijk, maar laat me nog wel Steven noemen. Daar bestaan toch zeker geen regels voor?’

En de landkaarten? Appleby is er gek op. Je kunt op Appleby’s website uren vertoeven in The land of Steven Appleby, een naakte man als eiland, met opvallende heuvels ter hoogte van de borst, een stadje in de penis en een doolhof in de hersenpan.

 

Omslag Dragman - Steven Appleby
Dragman
Steven Appleby
Vertaling door: Joost Pollmann
Verschenen bij: Podium Uitgeverij (2020)
ISBN: 9789057592164
336 pagina's
Prijs: € 29,99

steun-ons

Jaarlijks publiceert Literair Nederland ruim vierhonderd boekrecensies en literaire berichten mede dankzij donaties van lezers. Uw hulp om boekrecensies, interviews, columns en essays in de toekomst te laten verschijnen is nodig. Klik voor een bijdrage. Onze dank is groot!

Meer van Eric de Rooij:

Recent

21 oktober 2020

Een aardig plot in een opsommerige stijl

Over 'Een vrouw van de wereld' van Thomas van Aalten
20 oktober 2020

Reconstructie van ingrijpende gebeurtenissen

Over 'In sluitertijd' van Adriënne Schouw
19 oktober 2020

Een dunne lijn tussen feit en fictie

Over 'Eenzaam, de dapperen' van Olga Majeau
16 oktober 2020

Een lied van hoger honing

Over 'Winterbijen' van Norbert Scheuer
15 oktober 2020

Detective over verlies en ouder worden

Over 'Zo tedere schade' van Hans Vervoort

Verwant