Rita Mae Brown – Rubyfruit Jungle

Inspiratie voor buitenbeentjes

Recensie door Anika Redhed

Hoeveel zeggingskracht heeft een boek uit 1973 bijna vijftig jaar later? Rubyfruit Jungle is de autobiografische debuutroman van Rita Mae Brown, geboren in 1949. Het boek is aan zijn zoveelste revival begonnen en in 2022 opnieuw uitgebracht.
Het verhaal gaat over Molly Bolt, een geadopteerd meisje dat opgroeit op het Amerikaanse platteland van de jaren 50. Een wereld en een gezin waarin zij op geen enkele wijze past. Ze bijt van jongs af aan van zich af en laat zich door niemand de les lezen. Ook niet door haar adoptiemoeder, die op een schattig en keurig meisje had gehoopt. Maar Molly trekt liever door de velden, is ondernemend en leest graag boeken. Iets wat je als meisje niet nodig hebt.

Dat verstand is niet belangrijk

Op een dag, als ze met vriendjes doktertje speelt, zegt een vriendin dat Molly niet de dokter kan zijn. ‘Jij denkt wel dat je kunt doen wat jongens doen maar je wordt toch verpleegster, reken maar. En dat verstand is niet belangrijk, verstand telt niet. Het gaat erom of je een jongen of een meisje bent.’
We volgen een deel van haar leven als kind en springen dan naar de middelbare school. Molly is een buitenbeentje. Haar familie is arm en van simpele komaf en ze wonen in een eenvoudige woning langs het spoor. Ondanks of dankzij haar plek als buitenbeentje bedenkt ze van tevoren een strategie om die jaren goed door te komen. ‘Plat denken was mijn zaak, maar plat práten leerde ik al gauw af.’ Ze kocht minder, maar betere kleding. Feestjes kon ze bij hen thuis niet geven, dus bedacht ze een andere manier: ‘Ik besloot om het geestigste kind van de school te worden. Iemand die je aan het lachen maakt moet je wel aardig vinden. Het lukte.’ Al snel behoort ze bij de populaire meisjes en krijgt van alles voor elkaar. Uiteindelijk ook een beurs waarmee ze kan studeren.

Doorzettingsvermogen

Ze heeft ambitie en hersens, maar ook een fel karakter en ze kiest altijd voor eerlijkheid. Hierdoor wordt ze uiteindelijk, vanwege de vrouwenliefde, van de universiteit gestuurd. In het laatste deel van het boek zwerft ze door New York waar ze probeert in een harde, door mannen gedomineerde wereld het hoofd boven water te houden. Op de filmschool lukt het zelden de goede apparatuur te lenen en ze wordt er niet serieus genomen. Ze vindt een kamertje dat ze kan betalen, maar het is enorm krakkemikkig en klein. Kennissen raden haar aan iemands maîtresse te worden voor geld, maar daar is ze te tros voor. Met allerlei baantjes en doorzettingsvermogen lukt het haar van de straat te blijven en de opleiding te voltooien.
Molly vrijt ook met jongens, uit nieuwsgierigheid of omdat het zo uitkomt, maar verkiest vrouwen. Van jongs af aan geniet ze daar veelvuldig van. Er zitten veel vrijscènes in het boek en toch is het geen verhaal van, voor of over lesbiennes, al wordt het wel vaak op die manier weggezet.

Nog steeds actueel

Rita Mae Brown ziet zichzelf niet als lesbisch auteur. In het nawoord van Marischka Verbeek staat: ‘Ze gelooft dat kunst gaat over verbinding, niet over onderscheidende labels.’ De auteur zei hierover: ‘Ik vind dat [lesbisch zijn] een van de meest nutteloze en beperkende categorieën.’ Als er iets duidelijk wordt in het boek is het precies dat: hokjes zijn beperkend, nutteloos en kwetsend. Molly’s hele leven is een strijd tegen hokjes, of het nou van geslacht is, van geaardheid, van kleur, van stand of van wat dan ook. Rubyfruit Jungle is meer dan een boeiend en heftig levensverhaal. Het is vooral een boek over iedereen die een beetje anders is, een inspiratie voor alle buitenbeentjes en, hopelijk, een eye opener voor iedereen die wel binnen de hokjes van de samenleving past. ‘Ik wou dat de wereld me mezelf liet zijn. Maar ik wist wel beter, in alle opzichten,’ schrijft Rita Mae Brown. Rubyfruit Jungle is vijftig jaar na dato nog bizar actueel. Helaas.

 

Omslag Rubyfruit Jungle - Rita Mae Brown
Rubyfruit Jungle
Rita Mae Brown
Vertaling door: Geertje Lammers
Nawoord door: Geertje Lammers
Verschenen bij: Uitgeverij Orlando
ISBN: 9789083104300
224 pagina's
Prijs: € 22,99

Geef een reactie





 

Meer van Anika Redhed:

Recent

27 mei 2022

Wij roeien ruggelings naar later

Over 'Hoe verschillig' van Marjoleine de Vos
26 mei 2022

Klassiek in kleur

Over 'Saïdja en Adinda' van Multatuli en Dick Matena
23 mei 2022

Komische demonen in Rotterdam

Over 'De geschiedenis van Marthe' van Daniël Dee
20 mei 2022

Kruistocht tegen woke denken

Over 'Herfstdraad' van Jamal Ouariachi
19 mei 2022

De aarde roept

Over 'Aarde eten' van Dolores Reyes

Verwant