Philip Roth – Alleman

Uitvaart van de hoofdpersoon

Alleman van Philip Roth, doet denken aan het eerdere Exit geest dat gaat over de oudere schrijver Nathan Zuckerman. Deze trekt zich na een prostaatoperatie en bedreigingen aan zijn adres terug uit de wereld, maar in komt New York voor een hersteloperatie. Daar leest hij in een advertentie dat een schrijversechtpaar een woningruil voor een jaar voorstelt.

Philip Roth heeft een indrukwekkende collectie boeken op zijn naam staan, waarin hij als geen ander de lezer op zijn reizen meeneemt. In een van zijn laatste boeken, Verontwaardiging, toont hij zich een meester van de vertelkunst met een prachtig verhaal over Marcus Messner, de zoon van een joodse slager, die de Koreaanse oorlog als een zwaard boven zijn hoofd voelt hangen en die, vooral voor zijn bezorgde vader, met de beste cijfers moet slagen om officier te kunnen worden en niet als kanonnenvlees te dienen.

Alleman begint met de uitvaart van de hoofdpersoon op de oude joodse begraafplaats langs de tolweg van New Jersey. Hij wordt daar toegesproken door zijn dochter Nancy en zijn oudere broer Howie, maar verder gebeurt er weinig. Het blijft bij beschouwingen, die aardig zijn om te lezen, maar de personages gaan daardoor te weinig leven en de lezer kan zich niet goed met hen identificeren. Inhoudelijk draait het vooral om de scheidingen en de hartproblemen van de hoofdpersoon, die op 34-jarige leeftijd en voor het eerst gescheiden van Cecilia een blindedarmoperatie moet ondergaan en bang is voor de dood.

De verhouding met de vader, een joodse juwelier die veel op had met zijn zoons en zelfs de juwelierswinkel ‘Alleman’ opende om hen later van een inkomen te voorzien, speelt in dit boek weer een belangrijke rol. Het drama van de eindigheid komt eveneens volop in beeld. De hoofdpersoon is een gewezen artdirector, die zoals vele andere collega’s na zijn pensioen aan het schilderen is geslagen, maar ervaart daarin geen voldoening.

‘Opeens was hij verdwaald in het niets, in de klank van het woord ‘niets’ en in de leegte van het niets, verdwaald en verloren, en begon de angst hem te bekruipen. Niets is zonder risico, dacht hij, niets, niets ? alles eist zijn tol, zelfs zoiets stoms als schilderen!’

‘Oud worden is een slachting’, zegt de hoofdpersoon ergens. Verder dweept hij nogal met zijn andersheid, namelijk om zich gek te laten maken door jonge vrouwen die hij om zich heen ziet lopen. De nadruk op seksuele avontuurtjes zegt veel over de preutse cultuur in de VS. Op het eind wordt het boek, net als Exit geest, wat pathetisch, maar dat ligt in het verlengde van een cultuur die niet kan omgaan met de dood. Vanwege het gebrek aan een verhaal schoot er, in een reactie op de titel, de term niemendal te binnen, maar zelfs daarmee schrijft Roth nog altijd uitstekende vakantieliteratuur.

 

 

Omslag Alleman - Philip Roth
Alleman
Philip Roth
Verschenen bij: De Bezige Bij
ISBN: 9789023420026
207 pagina's
Prijs: € 12,50

Recent

16 mei 2019

Een verhaal over kunstwerken, muziek en jeugdherinneringen

Over 'Straks komt het' van K. Schippers
15 mei 2019

Vrijgezel uit predestinatie

Over 'Vrouwen' van M. Sebastian
14 mei 2019

Gelijkheid zorgt nog niet voor erkenning van waardigheid

Over 'Identiteit' van Francis Fukuyama
13 mei 2019

De grandeur van alledaagse gebeurtenissen

Over 'Uit het leven van een hond' van Sander Kollaard
10 mei 2019

Schierbeek in de oorlog en andere zeer lezenswaardige bijdragen

Over 'Parelduiker 2019/2' van redactie: Hein Aalders, Marco Daane, Marco Entrop, Marsha Keja, Menno Voskuil en Thijs Wierema