Recensie: Nelson Carrilho een man van verre en van vlakbij – Barney Agerbeek

 Recensie door: Karel Wasch

Er is nu eindelijk een boek over de beeldhouwer Nelson Carrilho. Nelson Carrilho, geboren op 30 maart 1953 op Curaçao (Nederlandse Antillen) verhuisde in 1964 naar Nederland, waar hij in 1980 afstudeerde aan de Academie van Beeldende Kunsten  ‘Artibus’ te Utrecht. Hierna werkte hij als een bezetene aan grote beelden, die de openbare ruimtes in Nederland en op Curaçao sieren. Zijn werk is zowel gevoelig als monumentaal. En dat vindt zeker zijn oorsprong in het feit dat Carrilho verdraagzaamheid hoog in zijn vaandel voert.

De moord op Kerwin Duinmeijer is een gebeurtenis die plaatsvond op de avond van 20 augustus 1983. Duinmeijer, een 15-jarige Antilliaan, werd na een woordenwisseling en handgemeen in de Amsterdamse Damstraat neergestoken door skinheads. In het Vondelpark in Amsterdam staat een groot beeld dat Carrilho maakte na de moord op Duinmeijer. Het is uiteindelijk een anti-racisme monument geworden: Mama Baranka (Moeder Rots). Indachtig het gezegde  ‘Als je een vrouw slaat, sla je een rots.’  Het beeld heeft iets plechtigs, maar straalt ook standvastigheid uit. Schrijver van het prachtig vormgegeven boek, Barney Agerbeek, vergelijkt het beeld met de Dokwerker, een beeld dat herinnert aan de Februaristaking, eigenlijk een opstand tegen het antisemitisme en dus ook een beeld van onverzettelijkheid.

Agerbeek wandelt rustig door het werk van Carrilho heen en heeft steeds overpeinzingen bij het werk zoals:
‘Carrilho verwelkomt me hartelijk. Ik val met de deur in huis. “Waar is dat nou voor nodig, die dubbele sokkels onder die kleine beelden en dan de onderste opleuksokkel van glanzend marmer?” vraag ik hem.(…)’
Hij krijgt een simpel antwoord en de zoektocht naar de beweegredenen van Carrilho gaat onverdroten verder. Agerbeek excelleerde destijds door mee te werken aan twee boeken over de beroemde glasontwerper Floris Meijdam. Die ervaring betaalt zich uit.

De carrière van Carrilho werd beïnvloed door de samenwerking met twee mannen, waarmee hij in zijn atelier samenwerkte, Egbert Joosten en Wiktor Lutowski. Vooral de eerste maakte het soms bont en sleepte allemaal voorwerpen naar binnen, die Carrilho weer naar buiten bracht: ‘Eens smeet ik een grote kartonnen doos naar buiten, waar hij de hele nacht voor de deur in ging slapen. De hele buurt moest later horen wat een slechterik ik was. De buurtbewoners zagen er wel de humor van in en brachten hem koffie. Daar genoot hij van.’

Ook Annelies Sheotahul, de muze van Carrilho komt in het boek aan bod. Ze behartigt ook zijn belangen, want Nelson is niet echt een zakenman.

Vreemd genoeg raakte Carrilho in Amsterdam gefascineerd door de theaterwereld van performers Django Edwards en Rufus Collins, die in de jaren ’70 en ’80 veelvuldig optraden. En in Amsterdam werd de Walter Rodney Bookshop geopend waar men terecht kon voor boeken van zwarte schrijvers.

Het plastische werk van Carrilho heeft ook iets lichtvoetigs en daarin laat hij zijn theaterkant spreken. Mooie tekeningen zien we als een andere rode draad door het boek wervelen. Het lijken voorstudies voor beeldhouwwerken, maar ze zijn sterk genoeg om ook als unieke kunstwerken bewonderd te worden. Een machtig interessant boek, half Engels, half Nederlands met ook nog eens een mooie inleiding van kunstmecenas José Maria Capricorne. ‘Is het scheppen van beeldende kunst immers niets anders dan het op een zo authentiek mogelijke wijze vastleggen van gevoelens in woorden, in geluid en beweging of in beelden, in kleur, in vorm?’ vraagt hij zich af. Het is waar maar Carrilho doet meer dan dat, hij verbindt mensen met elkaar, door zijn beelden.

Nelson Carrilho, een mens van verre en van vlakbij

Auteur: Barney Agerbeek
Verschenen bij: Nymfaeum Pers
Prijs:

steun-ons

Jaarlijks publiceert Literair Nederland ruim vierhonderd boekrecensies en literaire berichten mede dankzij donaties van lezers. U  hulp om boekrecensies, interviews, columns en essays in de toekomst te laten verschijnen is nodig. Klik voor een bijdrage.  Onze dank is groot!

Recent

21 augustus 2019

Een bezielde moeder

Over 'Sido' van Colette
19 augustus 2019

Experimenteel verhaal met elegantie geschreven

Over 'Kamers antikamers' van Niña Weijers
14 augustus 2019

Intellectuele robots en mensenlevens

Over 'Machines zoals ik' van Ian McEwan
13 augustus 2019

Mooie en relevante roman

Over 'Welkom in het Rijk der zieken' van Hanna Bervoets
8 augustus 2019

Waar kleine dieven groot in zijn

Over 'Grote dieven kleine dieven' van Albert Cossery

Verwant