Nachoem Wijnberg – Alle collega’s dood

Dood aan de Universiteit!

Recensie door Vic Veldheer

Wijnberg heeft een absurdistische roman geschreven over de universitaire gemeenschap. Hoofdpersoon is een student van de ‘Janprofessor’, met een Ex, en een Fanclub met vriendinnen van de Janprofessor. Die Fanclub heeft hij van zijn professor aangeboden gekregen en hij mag zelf bedenken wat hij met de Fanclub wil doen. Dat lijkt de Janprofessor  beter dan dat hij alleen maar zou studeren, hij stelt hem zelfs vrij van de studie en geeft hem voldoendes voor tentamens die hij helemaal niet aflegt. De student krijgt van de Janprofessor het voorstel ‘te proberen de doden door hem te laten spreken’, hoewel de ik-verteller geen idee heeft hoe hij dat moet doen. Wel doet hij met die vriendinnen uit de Fanclub apart dingen, zoals de Italiaanse taal leren of goochelen. Soms komen ze bij elkaar en spreken over de meest uiteenlopende onderwerpen zoals ‘het klaarkomen’.

Op de eerste bladzijde van het boek krijgt de absurditeit al direct vorm.
Zo is er een Coca-Cola professor in marketing die drie mensen heeft doodgeschoten. Hij had een aanstelling in de VS en daarnaast een kleine aanstelling aan de VU. ‘VRIJE UNIVERSITEIT ONTSLAAT MOORDENDE PROFESSOR, koppen de Nederlandse kranten. Er is ook tenminste één Pepsico-professor in marketing. Die komt uit Nederland maar werkt in Dallas en Houston, al heeft hij ook nog een gastaanstelling in Tilburg  of Groningen of allebei.’ Daarnaast passeren de Persoonlijkheidstestprofessor, Grote Wanja, UHD Weltevree en UD Willem Twee de revue.

Wat volgt zijn diverse bizarre voorvallen en gebeurtenissen die symbool staan voor het verval van de academische gemeenschap. Het zijn incidenten die weinig met elkaar te maken hebben, er zit geen lijn in. Soms hilarisch om te lezen, maar vaker niet. De realiteit is veelal zo ver te zoeken dat de ironie en het sarcasme hun doel voorbij schieten. Je kunt de absurditeit ook te ver doorvoeren en dan wordt het lastig om de aandacht van de lezer 200 bladzijden lang vast te houden.

Het boek eindigt met een huilende Janprofessor, die ‘in de afgelopen week iets heeft opgeschreven over lang geleden, over wat ik me herinner van wat er vijfentwintig jaar geleden in Rotterdam is gebeurd, toen ik daar mijn proefschrift schreef en in de jaren daarna’. Dan volgt een heldere reconstructie van een conflict in een benoemingscommissie van de Erasmus Universiteit van Rotterdam waar de promotor van de nu Janprofessor een hoofdrol in speelde en slachtoffer van werd. Een reconstructie die herkenbaar is en model staat voor benoemingsconflicten ook op andere universiteiten.  Maar ook niet nieuw, want W.F. Hermans schreef er al in 1975 over (Onder Professoren) en wie de biografie van Otterspeer over hem heeft gelezen, ziet veel gelijkenis met de gang van zaken ten tijde van Hermans’ lectoraat aan de Universiteit van Groningen.

Het is een te serieus einde van een lichtvoetig boek dat vooral een ironisch en sarcastisch portret schetst van de moderne academische gemeenschap.


Alle collega’s dood

Auteur: Nachoem Wijnberg
Verschenen bij: Uitgeverij Van Gennep
Aantal pagina’s: 203
Prijs: €18,90

Omslag Alle collega’s dood  -  Nachoem Wijnberg
Alle collega’s dood
Nachoem Wijnberg
ISBN: 9789461643469

Meer van Vic Veldheer:

Recent

12 juli 2019

De positie van vrouwen in de maatschappij

Over 'Oplossingen' van Marja Pruis
3 juli 2019

Literatuur als gebed en houweel

Over 'Koers Zuid, richting Noord' van Ariel Dorfman
2 juli 2019

Literair spel van de schrijver

Over 'De groene gravin' van Rob Schouten
28 juni 2019

Fraaie vertakkingen die ontstaan vanuit een wat troebele hoofdstroom

Over 'Verzonnen grond' van Désanne van Brederode
27 juni 2019

Verdriet als stijlvorm

Over 'Mannen in mijn situatie' van Per Petterson

Verwant

Een wonderlijk boek

Over 'Het boek van wonderlijke nieuwe dingen ' van Michel Faber