Jan Siebelink – Brengschuld

Brengschuld en haalboete

Recensie door Peter Samuel

In zijn nieuwe roman Brengschuld beschrijft auteur Jan Siebelink een maatschappelijk verschijnsel, dat tot de ondergang van de kwekerij uit zijn succesboek Knielen op een bed violen leidt. Jan Geurt Siebelink, geboren op 13 februari 1938, groeide als Gelderse bloemkwekerszoon op in een streng godsdienstig gezin. Het protestantse milieu vormt zonder twijfel de basis voor zijn schrijverswerk. De streek rond zijn geboorteplaats Velp is voor hem kennelijk een broedplaats vol frustraties. In een sfeer van doem en machteloosheid creëert hij met Brengschuld een deerniswekkend verhaal over schuld en boete.

Aan zijn meesterwerk Knielen op een bed violen, dat hem de AKO-literatuurprijs en uiteindelijk de Ridderorde van de Nederlandse Leeuw oplevert, voegt de 84-jarige schrijver een puzzelstuk uit zijn jeugd toe. Waar het monstersucces bijna drie keer zoveel pagina’s beslaat (paperback, 446 blz.) als de fraaie hardcover Brengschuld (173 blz.), keert Siebelink terug naar de familie Sievez uit Knielen op een bed violen. Hij voegt als het ware een nieuw hoofdstuk toe. Hans en Margje Sievez zijn hardwerkende ouders in hun bloeiende kwekerij, die het belangrijk vinden dat hun zonen Ruben en Tom het beter krijgen dan de ouders zelf.

Tennishal

Werd in Knielen op een bed violen het geloof van vader Hans, onder invloed van een strenggelovige groepering, als oorzaak voor de teloorgang van het familiebedrijf gezien, in Brengschuld werpt een andere gebeurtenis zicht op de ondergang van wat eens een bloeiend bloemenparadijsje was. De bouw van een grote tennishal verstoort het alledaags bestaan van het kwekersgezin, hoewel hun vroegtijdig gestorven buurman, tevens huurbaas – zoon Ruben mocht de huishuur telkens contant in een enveloppe langsbrengen – daar later, via een nagelaten epistel, anders over bleek te oordelen.

In plaats van de later ontdekte garantie dat zij zonder probleem in hun huis konden blijven wonen, moesten de Sievez’ door geldgebrek een deel van hun grond verkopen. Waar zoon Ruben buiten medeweten van zijn ouders een andere buurman om financiële hulp vroeg, bleek deze bemiddelde aannemer een louche sujet. Hij liet geen beloofde kleine manege, maar een reusachtige sporthal op het door hem verworven stukje grond neerzetten. Vele sporters en bezoekers van wedstrijden bedierven daarmee grondig het leven en werk van de kwekersfamilie. Hoe het mogelijk is geweest om zo’n groot bouwwerk ter plaatse te realiseren, laat auteur Siebelink in het midden. De aannemer heeft mogelijke regels ter zake van een vergunning kennelijk weten te omzeilen. Verwerpelijk, niettemin een vaker in onze maatschappij voorkomend verschijnsel. Rijken trekken immers regelmatig aan het langste eind. Eigenlijk zou dit de ‘patserachtige’ aannemer een fikse ‘haalboete’ moeten bezorgen, al was het maar om de ‘brengschuld’ te vereffenen.

Herkenbaar decor

Na het afronden van de kweekschool was Jan Siebelink ruim drie decennia leraar Nederlands en Frans op een middelbare school. Als schrijver was hij niet te stuiten. Sinds 1975 verscheen een waslijst van bijna vijftig boeken van zijn hand. Vaak is het decor in zijn verhalen eender door terugkerende elementen. In de roman Brengschuld blijken gebeurtenissen anders, al zijn de personages dezelfde als in Knielen op een bed violen. Hardwerkende ouders, een vader in de ban van het geloof, waarmee hij een wig drijft tussen de gezinsleden, en een oudste zoon die probeert het gezin bijeen te houden. De leden van de familie Sievez – vader Hans, moeder Margje, zoon Ruben en zijn jongere broer Tom – lijden ieder op hun eigen manier onder de gebeurtenissen en doen ieder hun best om tot oplossingen te komen.

De schrijfstijl van Siebelink is soepel, zijn verhaallijn in Brengschuld is ontroerend, aangrijpend en indringend tegelijk. Een mooie zin luidt bijvoorbeeld: ‘Zijn broer, in de loop van zijn leven, was de verjaardag als een lichtzinnige aangelegenheid gaan zien’. In andere woorden, een roman om in één adem uit te lezen.

 

 

Omslag Brengschuld - Jan Siebelink
Brengschuld
Jan Siebelink
Verschenen bij: De Bezige Bij (2022)
ISBN: 9789403180519
176 pagina's
Prijs: € 23,99

Meer van Peter Samuel:

Recent

2 december 2022

Verdomme...!

Over 'De schaduw van een vriend' van Maarten Asscher
30 november 2022

Levensveranderende zomer

Over 'Dat soort vrienden' van Meg Rosoff
29 november 2022

Thuis in het ongemakkelijke verleden – Armando’s Berlijnse stukken gebundeld

Over 'Uit Berlijn - Machthebbers - Krijgsgewoel, Gedachten en notities' van Armando
28 november 2022

Liefde en standsverschillen in Nederlands-Indië rond de vorige eeuwwisseling

Over 'Engel en kinnari' van Dido Michielsen
24 november 2022

Een fysieke reis door een verhaal

Over 'Waar we niet zijn' van Lina Issa

Verwant