Toby Litt – Recensie: 'Ik ben de drummer van de band okay'

Door Christine de Jong

De Britse schrijver Toby Litt is met Journey into Space in het alfabet inmiddels aangekomen bij de letter J, na Adventures in Capitalism, Beatniks, Corpsing en nog zes titels. Een deel van zijn werk is vertaald, maar vreemd genoeg is daarbij niet deze alfabetische volgorde aangehouden. Finding myself is nu Zelfbeeld geworden en dat is natuurlijk een correcte vertaling, maar waarom niet het alfabet gevolgd, zoals Litt dat doet?

Ik ben de drummer van de band okay is het verhaal van – inderdaad – de drummer van een band genaamd okay. Deze Canadese groep vertoont trekjes van bands als The Doors en Guns N’ Roses: een rockband met een enigszins ontspoorde leadzanger. Begonnen als scholieren in achterafzaaltjes groeien ze in de loop der jaren uit tot een stadionband met fans over de hele wereld. Leadzanger Syph, bassist Mono, slaggitarist Crab en drummer Clap zijn vaak maandenlang op reis, altijd en overal omringd door meisjes, heel veel meisjes. Werkelijk alle clichés over rockbands komen langs: drank, drugs, seks, groupies, nog meer drugs, overdoses, te magere fotomodellen en eenzame hotelkamers. Ook de ruzies, solocarrières, foute managers en comebacktournees ontbreken niet.

Gaandeweg groeit de chaos in hun levens en met name in dat van Syph. Diens grootste gave volgens Clap: schaamteloosheid ? zoals een echte leadzanger betaamt. De overige bandleden moeten Syph regelmatig redden van foute vriendinnetjes, uit dichtgeplakte huizen en zelfs een keer uit een boomhut middenin het Zwarte Woud. Litt schetst het beeld van een zelfdestructieve, heroïneverslaafde doch zeer charismatische zanger, type Jim Morrison, onder wiens aanvoering okay wereldberoemd wordt.

De vier bandleden groeien naarmate ze ouder worden steeds verder uit elkaar. Drummer Clap is het stille, huiselijke type, dat zich bij tijd en wijlen afvraagt wat hij eigenlijk met zijn leven aan het doen is. Hij noemt het zijn ‘nietsisme’, ‘dat ik afwezig ben in mezelf’. Hij is zich terdege bewust van zijn eigen beperkingen ? als drummer, maar ook als zoon, vriend, man ? en die van het leven dat hij leidt. Na het overlijden van zijn vader belandt hij in een crisis, waar hij uitkomt door het boeddhisme en meditatie. En nadat hij Esther ontmoet heeft, ontdekt Clap dat hij zich uiteindelijk het prettigst voelt bij vrouw en kinderen thuis in Vancouver.

De band okay en de vriendschap met Mono, Crab en Syph blijven ondertussen wel de rode draad door zijn leven en hoe belangrijk die verbondenheid is, blijkt als er zich drama’s voordoen, zoals een overdosis van Syph of wanneer Clap ziek wordt. Pas als van de vier bandleden er nog maar drie over zijn, houdt de band op te bestaan. Aardig is hoe de auteur de vorm (het verhaal van drummer Clap, zoals verteld aan…) vasthoudt tot het einde: op de laatste bladzijden staat een discografie (‘incompleet’) van de band okay.

De kracht van deze roman zit vooral de beschrijvingen van de vele mensen om Clap heen: het meisje op straat in Rotterdam, zijn vader en moeder, Esther, de familie van een jonge fan die zelfmoord heeft gepleegd, de doodzieke Mike in het ziekenhuis. Met lichte spot en af en toe een beetje sentimenteel schrijft Litt een verhaal over ouder wordende rockers, muziek, vriendschap, liefde en trouw.

Toby Litt is een buitengewoon ambitieuze auteur die voor geen enkel genre lijkt terug te deinzen. Zo is zijn laatste boek een sciencefictionverhaal en schreef hij eerder een parodie op chicklit. Of Litt in alle genres even succesvol zal zijn, moet nog blijken, maar zijn bijdrage aan het Nick Hornby-achtige, lad lit-genre, waar Ik ben de drummer van de band okay toe gerekend kan worden, is in elk geval zeer geslaagd: humoristisch, ontroerend, zeer goedgeschreven.

Toby Litt, Ik ben de drummer van de band okay. Anthos, paperback, 288 p., € 19,95 Vertaling: Irving Pardoen

Omslag Recensie: 'Ik ben de drummer van de band okay'  -  Toby Litt
Recensie: 'Ik ben de drummer van de band okay'
Toby Litt
ISBN: 9789041413895

Recent

14 augustus 2018

Perikelen in het perfide Albion

Over 'De melodie' van Jim Crace
7 augustus 2018

Leven aan de zelfkant van de Amerikaanse maatschappij

Over 'Club Mars' van Rachel Kushner
1 augustus 2018

Blokken op Blokken

Over 'Blokken (2018)' van F. Bordewijk

Verwant

Wat als?

Over 'De man in het hoge kasteel' van Philip K. Dick