7 juli 2009

Recensie: 'Hoe word ik gelukkig?' – Guus Kuijer

Door Margo Zuidema

Maar liefst 70% van de mensen die deelnamen aan de jaarlijkse 21 minuten-enquête, durfde zichzelf gelukkig te noemen! Onlangs verscheen bij uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep van de schrijver Guus Kuijer Hoe word ik gelukkig? Een zelfhulpboek. Wat biedt Guus Kuijer met dit zelfhulpboek de lezer aan om gelukkig ? of gelukkiger te worden?

Kuijer meent dat een mens iemand wordt wanneer een ander mens hem betekenis toekent. En mensen die tot leren bereid zijn, hebben meer kans op geluk. Leren doe je niet alleen, maar in een groep en dit leidt tot sociaal gedrag. Om gelukkig te worden moet je je volgens de schrijver inspannen. Wanneer mensen nietsdoen krijgen ze kuren: ze krijgen hoofdpijn, worden chagrijnig of depressief, krijgen darmverstoppingen en lijden aan slapeloosheid. Kuijer gelooft niet in luie mensen, wel in mensen die er niet in geslaagd zijn om een interesse ontwikkeld te hebben. Kuijer ziet dit laatste als de belangrijkste taak voor leerkrachten op scholen. Hij meent dat dit veel belangrijker is dan het kijken naar intelligentie en het bijbrengen van algemene beschaving.

Een andere bron om gelukkig te worden volgens Kuijer is de liefde. Maar de liefde kan niet bestaan zonder inlevingsvermogen, zonder meeleven. En nu goed nieuws voor ons, lezers: “Het voordeel van het lezen van boeken is dat je in korte tijd met honderden levens kunt meeleven. Je ontwikkeling gaat sneller dan wanneer je niet leest, zowel door het lezen van informatieve boeken als fictie.”

Iedereen is zelf verantwoordelijk, moet zichzelf ontwikkelen en moet zelf proberen om betekenis voor anderen te krijgen. Kunstenaars, schrijvers, maar ook schilders, helpen de lezer en kijker om het gevoelsleven te verrijken en te intensiveren. Kunst doorbreekt het bekende terrein van ‘ons soort mensen’, biedt uitzicht op een beter leven. “Een boek waarvoor de lezer geen moeite hoeft te doen, is een waardeloos boek.” Maar, voegt Kuijer eraan toe: “Helaas wordt in deze tijd ‘kunst’ die inspanning vraagt als ’elitair’ gezien.” Eindeloos tv kijken, zitten en staren, maakt mensen passief. Lees boeken en geniet van kunst, vindt Kuijer, verwerf een vaardigheid.

Om zijn zienswijze te illustreren neemt Kuijer de levens van de schilders Goya en Vincent van Gogh als voorbeeld. Twee schilders die aan het eind van hun leven ongelukkig geweest zouden zijn. Midden in het boek Hoe word ik gelukkig zijn afbeeldingen van 13 schilderijen van o.a. Goya, en Van Gogh opgenomen. Door naar deze schilderijen van Goya en Van Gogh te kijken en daarnaast de dagboeken en briefwisselingen van deze schilders te lezen, concludeert Kuijer dat het gepassioneerde kunstenaars waren, die levenslustige schilderijen produceerden. Kuijer meent daarom dat zij niet ongelukkig geweest konden zijn toen zij deze schilderijen vervaardigden.

Kuijer schroomt niet om geëngageerde uitspraken te doen in Hoe word ik gelukkig. “Inlevingsvermogen ligt aan de grondslag van een democratische samenleving. Voor een leven in vrijheid is het noodzakelijk de tegenstanders te begrijpen, ook diegenen met een ander geloof. Nu zijn er zelfs in ons prachtige Nederland partijen waarin mensen zich hebben verzameld wie het aan inlevingsvermogen ontbreekt. Zij behandelen andere partijen als de vijand en zijn dus in wezen antidemocratisch, maar noemen dat ‘flink’, ‘eerlijk’ of ‘rechtdoorzee’. … “In een samenleving die opgebouwd is uit groepen die elkaar vijandig gezind zijn, leeft men niet samen, en in zo’n samenleving is het moeilijker gelukkig te zijn.” Kuijer vindt dat men de multiculturele samenleving moet accepteren en moet trachten deze nieuwe situatie op een creatieve manier leefbaar te maken.

“Er is een kloof tussen burgers en politiek omdat die kloof er behoort te zijn, zoals er een kloof is tussen de leerling en de leraar. Die kloof bestaat uit kennis. … Met gevoelens kun je geen land besturen, je moet er verstand van hebben.”

Ondanks het feit dat 70% van de mensen zichzelf gelukkig noemt, is volgens Kuijer “half Nederland in therapie of op cursus”. Waarschijnlijk uit verlangen naar een beter leven, denkt Kuijer. De schrijver adviseert: “Ga iets doen! Als u zich leeg voelt: stop er wat in. Als u uzelf wilt vinden, neem een ander in u op. Er staan hele bibliotheken voor u klaar. Concertzalen kijken hunkerend uit naar uw bezoek, de musea staan wagenwijd open. De theaters trappen van ongeduld.”

Hoe word ik gelukkig is een prettig geschreven boek met een originele kijk op onze samenleving en de geluksbeleving van mensen. Kuijer is humoristisch en illustreert zijn ideeën met treffende voorbeelden. “Ik heb de indruk dat in sommige kringen het verstand wordt gezien als de vijand van het gevoel. Volgens die kringen lijden vooral mannen onder die vijand. De uitdrukking ‘hij is erg verstandelijk’ wordt niet als compliment bedoeld. Weet u wat ik denk? Ik denk dat mensen die hun mond vol hebben van hun prachtige gevoelsleven en met zuinigen mondjes het verstand behandelen als een natte rugzak, gewoon luie donders zijn. Je verstand gebruiken is namelijk lang niet altijd prettig. …Als je ‘bij je gevoel’ wilt komen, is het verstand de sleutel.”

Hoe word ik gelukkig is een optimistisch boek, in het bijzonder voor leesliefhebbers. Want met een passie heb je een rijker leven en een groter kans op geluk, volgens Kuijer. Het is een toegankelijk boek dat je op een aangename wijze aan het denken zet over de door Kuijer aangeroerde onderwerpen. Het is een sympathieke bijdrage aan de discussie over ons geestelijk welzijn.

Guus Kuijer (1942) is vooral bekend als een veelvuldig bekroonde jeugdboekenschrijver; maar daarnaast heeft hij ook fictie geschreven voor volwassenen. Tot zijn bekendste werken voor volwassenen behoren: Het geminachte kind (1980), Hoe een klein rotgodje God vermoordde (2006) en Het doden van een mens (2007). Voor deze twee laatste boeken ontving hij in 2007 de Edgar du Perronprijs, een prijs die wordt uitgereikt aan mensen of instellingen die met een culturele bijdrage meewerken aan een goede omgang tussen de in Nederland woonachtige bevolkingsgroepen.

Guus Kuijer, Hoe word ik gelukkig? Een zelfhulpboek. Athenaeum, paperback, 159 p., € 17,95

Recensie: 'Hoe word ik gelukkig?'
Guus Kuijer
ISBN: 9789025340001

4 reacties

  • rein swart schreef:

    beste margo

    bedankt voor je recensie, die ik met belangstelling las.
    ik heb alleen een fragment van het boek gelezen dat gaat over een kind dat voorbeeldig piano speelt en daarin gesteund moet worden.
    in een stukje daaraan voorafgaand wordt gezegd dat Kuijer een simpel antwoord geeft op de vraag hoe men gelukkig wordt. Ik denk zelf dat zijn antwoord sympathiek maar nogal simplistisch is. het lijkt me niet zo;n gemakkelijke vraag om te beantwoorden en misschien zelfs niet verstandig om te stellen. Een mens is me nogal een vat vol tegenstrijdigheden. Waarmee ik niet wil zeggen dat je niet ergens naar kan streven. Om bijvoorbeeld een beter mens te zijn en een betere wereld dichter bij te brengen.

  • Frank Tempelman schreef:

    Goede recensie van een meesterlijk boek. Heb ervan genoten.

  • Dieter schreef:

    Na de eerste helft was ik eerder ontgoocheld, niet omdat ik werkelijk een zelfhulpboek verwachtte (wat het boek hoogstens onrechtstreeks is, zoals alle boeken) maar omdat het een wat lang uitgevallen, slordige opiniebijdrage leek, alsof de schrijver zijn maatschappijkritiek maar niet in bedwang kon houden. Zodra hij zich echter toespitste op de thematische kern, zoals hierboven geciteerd “de wenk om in iets op te gaan”, en putte uit het levensverhaal van Goya, begon ik het boek echt graag te lezen.

    Er staan minstens een paar originele, heldere gedachten in, die ik verder ter ontdekking laat aan de nog onvervulde lezers.

  • Josine schreef:

    Dit is echt een te gek boek! Heel verrassend en opgewekt geschreven. Ik krijg hier veel energie van. Ik geef het boek aan iedereen die ik het geven kan. Ik ben het namelijk roerend eens met meneer Kuijer dat geluk in jezelf zit en dat het niet vanzelf komt. Om gelukkig te zijn moet je bereid zijn te leren, luisteren en doen.





 

Meer van :

22 augustus 2017

Variabele verhalen in prettige stijl geschreven

Over 'Astronaut' van Pieter Kranenborg
17 augustus 2017

Vergeefse strijd heeft een mooie bundel opgeleverd

Over 'De wereld onleesbaar' van Jeroen van Kan

Recent

16 augustus 2017

Ideale bestaansvorm

11 augustus 2017

Zorgenkind of zondagskind

Over 'Herinneringen in aluminiumfolie' van Jamal Ouariachi
9 augustus 2017

Wachten op Godot aan de Moldau

Over 'Een afgedane zaak' van Patrik Ouredník
7 augustus 2017

Een kanjer

Over 'De tandeloze tijd 6 : Kwaadschiks' van A.F.Th. van der Heijden

Verwant