Guus Kuijer – Hoe word ik gelukkig?

Gelukkig zijn op eigen verantwoording

Recensie door Margot Zuidema

Maar liefst zeventig procent van de mensen die deelnamen aan de jaarlijkse eenentwintig minuten-enquête, durfde zichzelf gelukkig te noemen! Onlangs verscheen bij uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep van de schrijver Guus Kuijer (1942)  Hoe word ik gelukkig? Een zelfhulpboek. Wat biedt Guus Kuijer met dit zelfhulpboek de lezer aan om gelukkig of gelukkiger te worden.

Kuijer meent dat een mens iemand wordt wanneer een ander mens hem betekenis toekent. En mensen die tot leren bereid zijn, hebben meer kans op geluk. Leren doe je niet alleen, maar in een groep en dit leidt tot sociaal gedrag. Om gelukkig te worden moet je je volgens de schrijver inspannen. Wanneer mensen nietsdoen krijgen ze kuren: ze krijgen hoofdpijn, worden chagrijnig of depressief, krijgen darmverstoppingen en lijden aan slapeloosheid. Kuijer gelooft niet in luie mensen, wel in mensen die er niet in geslaagd zijn om een interesse ontwikkeld te hebben. Kuijer ziet dit laatste als de belangrijkste taak voor leerkrachten op scholen. Hij meent dat dit veel belangrijker is dan het kijken naar intelligentie en het bijbrengen van algemene beschaving.

Een andere bron om gelukkig te worden, is volgens Kuijer is de liefde. Maar liefde kan niet bestaan zonder inlevingsvermogen, zonder meeleven. En nu goed nieuws voor ons, lezers: “Het voordeel van het lezen van boeken is dat je in korte tijd met honderden levens kunt meeleven. Je ontwikkeling gaat sneller dan wanneer je niet leest, zowel door het lezen van informatieve boeken als fictie.”

Iedereen is zelf verantwoordelijk, moet zichzelf ontwikkelen en moet zelf proberen om betekenis voor anderen te krijgen. Kunstenaars, schrijvers, maar ook schilders, helpen de lezer en kijker om het gevoelsleven te verrijken en te intensiveren. Kunst doorbreekt het bekende terrein van ‘ons soort mensen’, biedt uitzicht op een beter leven. “Een boek waarvoor de lezer geen moeite hoeft te doen, is een waardeloos boek.” Maar, voegt Kuijer eraan toe: “Helaas wordt in deze tijd ‘kunst’ die inspanning vraagt als ’elitair’ gezien.” Eindeloos tv kijken, zitten en staren, maakt mensen passief. Lees boeken en geniet van kunst, vindt Kuijer, verwerf een vaardigheid.

Om zijn zienswijze te illustreren neemt Kuijer de levens van de schilders Goya en Vincent van Gogh als voorbeeld. Twee schilders die aan het eind van hun leven ongelukkig geweest zouden zijn. Midden in het boek Hoe word ik gelukkig zijn afbeeldingen van 13 schilderijen van o.a. Goya, en Van Gogh opgenomen. Door naar deze schilderijen van Goya en Van Gogh te kijken en daarnaast de dagboeken en briefwisselingen van deze schilders te lezen, concludeert Kuijer dat het gepassioneerde kunstenaars waren, die levenslustige schilderijen produceerden. Kuijer meent daarom dat zij niet ongelukkig geweest konden zijn toen zij deze schilderijen vervaardigden.

Kuijer schroomt niet om geëngageerde uitspraken te doen in Hoe word ik gelukkig. “Inlevingsvermogen ligt aan de grondslag van een democratische samenleving. Voor een leven in vrijheid is het noodzakelijk de tegenstanders te begrijpen, ook diegenen met een ander geloof. Nu zijn er zelfs in ons prachtige Nederland partijen waarin mensen zich hebben verzameld wie het aan inlevingsvermogen ontbreekt. Zij behandelen andere partijen als de vijand en zijn dus in wezen antidemocratisch, maar noemen dat ‘flink’, ‘eerlijk’ of ‘rechtdoorzee’. … “In een samenleving die opgebouwd is uit groepen die elkaar vijandig gezind zijn, leeft men niet samen, en in zo’n samenleving is het moeilijker gelukkig te zijn.” Kuijer vindt dat men de multiculturele samenleving moet accepteren en moet trachten deze nieuwe situatie op een creatieve manier leefbaar te maken.

“Er is een kloof tussen burgers en politiek omdat die kloof er behoort te zijn, zoals er een kloof is tussen de leerling en de leraar. Die kloof bestaat uit kennis. … Met gevoelens kun je geen land besturen, je moet er verstand van hebben.”

Ondanks het feit dat 70% van de mensen zichzelf gelukkig noemt, is volgens Kuijer “half Nederland in therapie of op cursus”. Waarschijnlijk uit verlangen naar een beter leven, denkt Kuijer. De schrijver adviseert: “Ga iets doen! Als u zich leeg voelt: stop er wat in. Als u uzelf wilt vinden, neem een ander in u op. Er staan hele bibliotheken voor u klaar. Concertzalen kijken hunkerend uit naar uw bezoek, de musea staan wagenwijd open. De theaters trappen van ongeduld.”

Hoe word ik gelukkig is een prettig geschreven boek met een originele kijk op onze samenleving en de geluksbeleving van mensen. Kuijer is humoristisch en illustreert zijn ideeën met treffende voorbeelden. “Ik heb de indruk dat in sommige kringen het verstand wordt gezien als de vijand van het gevoel. Volgens die kringen lijden vooral mannen onder die vijand. De uitdrukking ‘hij is erg verstandelijk’ wordt niet als compliment bedoeld. Weet u wat ik denk? Ik denk dat mensen die hun mond vol hebben van hun prachtige gevoelsleven en met zuinigen mondjes het verstand behandelen als een natte rugzak, gewoon luie donders zijn. Je verstand gebruiken is namelijk lang niet altijd prettig. …Als je ‘bij je gevoel’ wilt komen, is het verstand de sleutel.”

Hoe word ik gelukkig is een optimistisch boek, in het bijzonder voor leesliefhebbers. Want met een passie heb je een rijker leven en een groter kans op geluk, volgens Kuijer. Het is een toegankelijk boek dat je op een aangename wijze aan het denken zet over de door Kuijer aangeroerde onderwerpen en een sympathieke bijdrage aan de discussie over ons geestelijk welzijn.

 

Omslag Hoe word ik gelukkig? - Guus Kuijer
Hoe word ik gelukkig?
Guus Kuijer
Een zelfhulpboek
Verschenen bij: Singel Uitgeverijen
ISBN: 9789025340001
159 pagina's
Prijs: € 17,95

4 reacties

  • rein swart schreef:

    beste margo

    bedankt voor je recensie, die ik met belangstelling las.
    ik heb alleen een fragment van het boek gelezen dat gaat over een kind dat voorbeeldig piano speelt en daarin gesteund moet worden.
    in een stukje daaraan voorafgaand wordt gezegd dat Kuijer een simpel antwoord geeft op de vraag hoe men gelukkig wordt. Ik denk zelf dat zijn antwoord sympathiek maar nogal simplistisch is. het lijkt me niet zo;n gemakkelijke vraag om te beantwoorden en misschien zelfs niet verstandig om te stellen. Een mens is me nogal een vat vol tegenstrijdigheden. Waarmee ik niet wil zeggen dat je niet ergens naar kan streven. Om bijvoorbeeld een beter mens te zijn en een betere wereld dichter bij te brengen.

  • Frank Tempelman schreef:

    Goede recensie van een meesterlijk boek. Heb ervan genoten.

  • Dieter schreef:

    Na de eerste helft was ik eerder ontgoocheld, niet omdat ik werkelijk een zelfhulpboek verwachtte (wat het boek hoogstens onrechtstreeks is, zoals alle boeken) maar omdat het een wat lang uitgevallen, slordige opiniebijdrage leek, alsof de schrijver zijn maatschappijkritiek maar niet in bedwang kon houden. Zodra hij zich echter toespitste op de thematische kern, zoals hierboven geciteerd “de wenk om in iets op te gaan”, en putte uit het levensverhaal van Goya, begon ik het boek echt graag te lezen.

    Er staan minstens een paar originele, heldere gedachten in, die ik verder ter ontdekking laat aan de nog onvervulde lezers.

  • Josine schreef:

    Dit is echt een te gek boek! Heel verrassend en opgewekt geschreven. Ik krijg hier veel energie van. Ik geef het boek aan iedereen die ik het geven kan. Ik ben het namelijk roerend eens met meneer Kuijer dat geluk in jezelf zit en dat het niet vanzelf komt. Om gelukkig te zijn moet je bereid zijn te leren, luisteren en doen.





 

Recent

16 mei 2019

Een verhaal over kunstwerken, muziek en jeugdherinneringen

Over 'Straks komt het' van K. Schippers
15 mei 2019

Vrijgezel uit predestinatie

Over 'Vrouwen' van M. Sebastian
14 mei 2019

Gelijkheid zorgt nog niet voor erkenning van waardigheid

Over 'Identiteit' van Francis Fukuyama
13 mei 2019

De grandeur van alledaagse gebeurtenissen

Over 'Uit het leven van een hond' van Sander Kollaard
10 mei 2019

Schierbeek in de oorlog en andere zeer lezenswaardige bijdragen

Over 'Parelduiker 2019/2' van redactie: Hein Aalders, Marco Daane, Marco Entrop, Marsha Keja, Menno Voskuil en Thijs Wierema

Verwant