Colette – Sido

Een bezielde moeder

Recensie door Vic Veldheer

Oorspronkelijk is Sido in 1929 gepubliceerd, maar ter gelegenheid van de filmpremière over het leven van Colette eind 2018, bracht uitgeverij Vleugels deze roman uit in een nieuwe vertaling van Kiki Coumans. De Franse schrijfster Sidonie-Gabrielle Colette (1873 – 1954) schreef onder haar achternaam. In deze novelle beschrijft Colette haar jeugd in het Bourgondische dorpje Saint-Saveur. Eerst komt haar eigenzinnige en wilskrachtige moeder aan het woord, dan haar eenbenige vader die haar moeder -zijn tweede vrouw- op handen draagt, dan haar mysterieuze, eenzelvige halfzus en tot slot haar twee broers, ‘de wilden’ met wie ze veel in de bossen speelde.

De novelle gaat niet alleen over de jeugd van Colette maar staat ook in het teken van de tegenstelling tussen stad en platteland, tussen Parijs en de campagne. Vooral haar moeder stelt de provincie boven Parijs en verheerlijkt het leven op het platteland, met al zijn bloemen, planten en dieren. Haar vader daarentegen voelt meer voor het stadse leven.
Haar excentrieke moeder krijgt de meeste aandacht; zij is bedilziek, en bezeten van tuin en dieren. Haar vader, ‘de kapitein’, die vanwege zijn daden in de oorlog een ‘ere-belastingontvanger’ is, had literaire ambities, en doet net alsof hij schrijft maar na zijn dood vinden de kinderen lege schriftjes. Colette zal die later gebruiken om haar eigen verhalen in op te tekenen.

Deze novelle is sprankelend van taal en zit vol met kleine waarnemingen van het gedrag van genoemde familieleden. Haar moeder krijgt de meeste aandacht, haar broers de minste; dat komt onder meer door de ambivalente houding van Colette tegenover haar moeder. Dat is een heel bijzondere vrouw waarvan zij houdt maar die ook enigszins vreemd is. Zo weigerde ze ‘dubbele geraniums, perlargoniums, lobelia’s, dwergroosjes en moerasspirea’s uit te lenen voor de rustaltaren op Sacramentsdag’; ze hield zich zoveel mogelijk afzijdig van katholieke kinderachtigheden: ‘denk je niet dat het van zichzelf al gezegend is?’ De moeder wil alles onder controle hebben, staat centraal in het gezin en krijgt de onverdeelde aandacht van haar dochter en van haar man.

Haar vader heeft ze dan ook niet zo goed gekend als haar moeder. Hij had vooral oog voor haar moeder en interesseerde zich weinig voor zijn kinderen. Hij vertelde ze wel graag schuine anekdotes. Omdat hij meer een stadsmens was, voelde hij zich in het dorp een balling die er steeds op uit wilde.
Haar broers en haar halfzus komen er bekaaid van af; van haar broers herinnert ze zich eigenlijk alleen de verhalen die haar moeder over hen vertelde. Over haar halfzus is ze kort: ‘Mijn halfzus, de oudste van ons allemaal – die een vreemde voor ons was, en op een aangename manier lelijk met haar Tibetaanse ogen – verloofde zich toen ze al bijna een oude vrijster was, op haar vijfentwintigste. Mijn moeder durfde de ongelukkige verbintenis niet te verhinderen maar maakte er geen geheim van hoe ze erover dacht. ‘ Zo begint en eindigt deze novelle over een bezielde moeder.

 

Omslag Sido - Colette
Sido
Colette
Vertaling door: Kiki Coumans
Verschenen bij: Uitgeverij Vleugels
ISBN: 9789078627609
77 pagina's
Prijs: € 22,60

Meer van Vic Veldheer:

Recent

22 november 2019

Niemand is wie hij denkt te zijn

Over 'Cruise' van Christophe Vekeman
21 november 2019

Wijnberg maakt op overtuigende wijze het winnende doelpunt

Over 'Afscheidswedstrijd' van Nachoem M. Wijnberg
20 november 2019

Er is de voltooiing en er is het falen

Over 'Waagstukken ' van Charlotte Van den Broeck
18 november 2019

Ingehouden roekeloosheid

Over 'De grom uit de hond halen' van Iduna Paalman
14 november 2019

Hoe te reageren op de belediging die seksueel misbruik is

Over 'Vallen is als vliegen' van Manon Uphoff

Verwant