Catherine Lacey – De antwoorden

De liefdeslevens van millennials

Recensie door Daan Pieters

Uitgeverij Das Mag richt zich uitdrukkelijk op jonge schrijvers, een enkele uitzondering als Charlotte Mutsaers niet te na gesproken. Tot voor kort gaf ze ook een succesvol literair tijdschrift uit met een ongewoon hoge oplage. Wat voor Das Mag pleit, is dat de uitgeverij erin slaagt om een jeugdig publiek te bereiken – ze organiseert evenementen waar de gemiddelde leeftijd een stuk lager ligt dan gebruikelijk – en haar schrijvers ook daadwerkelijk te promoten, wat een zeldzaamheid is in uitgeversland. De bij momenten ietwat irritante communicatiestijl, die wemelt van de superlatieven, uitroeptekens, emoji’s, ballen en sterretjes, moet u wel voor lief nemen, evenals de jolige scoutssfeer, inclusief zomerkampen en dergelijke.

Een van de jongste uitgaven is De antwoorden van Catherine Lacey (1985), die een van de meest veelbelovende jonge Amerikaanse romanschrijfsters wordt genoemd. In dat boek is hoofdpersoon Mary, net zoals Lacey afkomstig uit het diepe zuiden van de Verenigde Staten, op de dool in New York City. Ze heeft een afstompende baan, gaat gebukt onder schulden en kampt met allerlei mysterieuze kwalen. Ten einde raad klopt ze aan bij ene Ed voor Pneuma-adaptieve Kinesthesie (PAK), een peperdure, bizarre alternatieve geneeswijze. Dat geeft aanleiding tot een heleboel esoterische hipstertalk van het soort dat je vooral hoort in horecagelegenheden waar mensen naar hun Macbooks staren onder het genot van een kopje zwaar overprijsde koffie (nou ja, organische latte macchiato): ‘Chandra had PAK voorgesteld, noemde het feng shui voor het energetisch lichaam, een guerrillaoorlog tegen negatieve vibes, en hoewel ik soms sceptisch was over Chandra’s gepraat over vibes, moest ik haar deze keer gelijk geven.’ Parodiërend bedoeld of niet, er staat te veel van dat soort prietpraat in dit boek: ‘Nadat Chandra en ik hadden gemediteerd, of liever gezegd nadat zij had gemediteerd en ik had gedaan wat het ook was dat ik daar op de vloer deed, serveerde ze maté in kalebassen en rauwkostsalade met zelfgemaakte allergenenvrije, veganistische pasta van gekiemde pompoenpitten die ze had bereid terwijl ze voedende vibes naar mijn astraallichaam had gestuurd.’

Om haar dure PAK-therapie te kunnen betalen, gaat Mary op zoek naar een bijbaantje. Ze reageert op een geheimzinnig bericht, doorloopt een lange sollicitatieprocedure met bizarre tests en wordt uiteindelijk aangenomen voor een experiment met filmster Kurt Sky, die het geheim van de liefde wil doorgronden: ‘Hij wist zeker dat er een manier moest zijn om de ongeorganiseerde reacties op paarvorming te decoderen en te begrijpen hoe het kwam dat twee mensen elkaar op een bepaald moment zo onvoorstelbaar gelukkig konden maken om niet meer dan een paar jaar, maanden of weken later een nieuw dieptepunt van ellende of verveling te bereiken.’

Mary krijgt in het experiment de rol van Emotionele Vriendin. Daarnaast heeft Kurt ook nog een Boze Vriendin, een Moederlijke Vriendin, een Banale Vriendin enzovoort. De vrouwen worden vol sensoren gehangen, moeten bepaalde scenario’s en regels volgen en worden onderworpen aan Internal Directives, een systeem om met behulp van elektromagnetische stroomstootjes ‘data’ in te voeren in het lichaam. Zo kunnen de onderzoekers hen bijvoorbeeld op afstand laten huilen (‘Je kunt toch niet denken dat een menselijke emotie meer is dan informatie, elektrische impulsen die onder de juiste omstandigheden beheersbaar zijn’).

Vanzelfsprekend loopt het experiment volledig in het honderd, kunnen de emoties van de deelnemers niet volledig worden gecontroleerd en blijkt de geheime code van de liefde onbereikbaar. De vraag over hoe ‘liefde’ en emoties functioneren in een menselijk brein, is verre van oninteressant, maar eigenlijk hebben neurologen daar zinnigere dingen over te zeggen.

Afgezien van het ongewone onderwerp is De antwoorden in feite een vrij conventioneel verhaal, literaire vernieuwing komt immers niet tot stand door personages met de jongste trends te laten meelopen. Dat is jammer, want van jonge auteurs verwacht je toch vooral dat ze een knuppel in het hoenderhok gooien. Een literaire vadermoord op zijn tijd is gezond en houdt de schrijverij levendig, maar vooralsnog lijkt zich in de Engelstalige landen nog geen jeugdige lefgozer aan te dienen die de gevestigde orde aanvalt. Dat was in de jaren vijftig en zestig, met wild om zich heen schoppende beat-auteurs als William Burroughs en Jack Kerouac, wel even anders. In de jaren tachtig en negentig had je nog hemelbestormers als Bret Easton Ellis, Douglas Coupland of Chuck Palahniuk, maar zij lijken hun belangrijkste boeken te hebben geschreven. En David Foster Wallace, misschien wel de meest veelbelovende Amerikaanse schrijver van zijn generatie, is in 2008 helaas veel te jong gestorven. Voorlopig is het dus nog uitkijken naar een brutale jonge wolf (m/v) die de alfamannetjes van de roedel naar de keel durft te vliegen om een nieuwe richting aan te geven.

 

 

 

 

Omslag De antwoorden - Catherine Lacey
De antwoorden
Catherine Lacey
Vertaling door: Gerda Baardman en Mirko Stuiveling.
Verschenen bij: Das Mag Uitgeverij
ISBN: 9789492478535
388 pagina's
Prijs: € 22,99

steun-ons

Heeft deze recensie uw nieuwsgierigheid geprikkeld? Onze database bevat nog veel meer mooie stukken.
We willen graag verbeteringen aanbrengen in onze vindbaarheid, de mate waarin zoekmachines ons begrijpen, de beheersing van het grote archief dat we inmiddels hebben etc. Dat kost ons zo'n € 1.200,- .
Wilt u ons daarbij helpen?

 

Meer van Daan Pieters:

Recent

20 april 2018

Ik ben buiten, dus ik ben

Over 'Rotgrond bestaat niet' van Gerbrand Bakker
19 april 2018

Getrotseerde aanvallen op het vaderschap

Over 'Vaderinstinct' van Hans Boland
18 april 2018

Tja

Over 'Ik, J. Kessels' van P.F. Thomése
17 april 2018

‘We moeten ons verhaal nog doen’

Over 'De laatste getuigen' van Svetlana Alexijevitsj
16 april 2018

Pleidooi voor intellectuele vrijheid voor vrouwen

Over 'Een kamer voor jezelf' van Virginia Woolf

Verwant