Bernard Wesseling – Midzomer, stadsmoe

Als een traag stromende meanderende rivier

Recensie door Istvan Kops

In de roman Midzomer, stadsmoe van Bernard Wesseling leidt Rochus Veldman een tamelijk doelloos leven. Als fietskoerier doorkruist hij dagelijks Amsterdam terwijl hij daarbij regelmatig het onzekere lot van zijn vermiste vriend Sjako overpeinst. Soms lijkt hij hem vanaf een afstand te zien, maar als hij de betreffende persoon nadert blijkt het toch weer iemand anders te zijn. Rochus en Sjako waren ondanks hun grote verschillen onafscheidelijk van elkaar. Rochus wil door het leven gaan zonder in al te veel conflictsituaties verzeild te raken terwijl Sjako vooral de rebel was. Sjako vond dat er constant stelling moest worden genomen tegen de burgerlijkheid van de samenleving en de machtsstructuren waaronder de samenleving volgens hem gebukt gaat. Bernard Wesseling debuteerde in 2004 op 25-jarige leeftijd met de roman De favoriet. Daarvoor genoot hij al enige faam als slamdichter. In 2006 won hij met zijn dichtbundel Focus de C. Buddingh-prijs voor beste debuutbundel. Met zijn tweede dichtbundel Naar de daken werd hij genomineerd voor de J.C. Bloem-poëzieprijs.

Poëtische observaties

Zijn achtergrond als slamdichter is merkbaar in de tweede roman van Wesseling. De zinnen lezen bij tijd en wijle als verf dat met klodders op het canvas is gesmeten. Elke zin lijkt dan ook een losse indruk van het leven te zijn. Het resultaat is een af en toe wat moeilijk te volgen verhaal zonder duidelijke richting, maar misschien was dat ook wel de bedoeling van de schrijver. Het leidt in elk geval tot soms mooie poëtische observaties: ‘Als ik naar huis loop zie ik onder de kap van de remise een trambestuurder die in zijn tram in slaap is gevallen. Zijn gezicht helverlicht in de cabine, het blauwe jasje dat over de hoge stoel hangt. Omringd door gestalde trams droomt hij zeker van open wegen, zonder dwingende sporen, eindeloos.’

Aanvankelijk lijkt het er op dat Midzomer, stadsmoe vooral gaat over de zoektocht naar Sjako, maar uiteindelijk gaat het vooral over de queeste van Rochus naar zichzelf. Wie is hij en wat verwacht hij van het leven? Zijn onmacht om deel te nemen aan het leven lijkt te eindigen als hij Alma tegenkomt. Zij neemt hem op sleeptouw en haalt hem over om met haar mee te komen naar het Griekse eiland Lesbos om bootvluchtelingen te helpen. Even lijkt hij een doel in het leven te hebben gevonden en komt er opeens ook wat meer vaart en structuur in het verhaal. Rochus wordt geconfronteerd met vluchtelingen wier levens op drift zijn. Mensen die huis en haard hebben moeten verlaten voor een onzekere toekomst. Hij wordt er geconfronteerd met een gevoel van onvermogen om daadwerkelijk iets voor een ander te betekenen.

Afstandelijke beschouwingen

Tot echte interessante bespiegelingen leidt het echter niet. Noch over de vluchtelingencrisis noch over zijn verhouding tot andere mensen en zijn eigen toekomst. Het blijft bij een enkele overpeinzing zoals deze: ‘Alles wat we uitwisselen lijkt van levensbelang. In geen tijden is kennis zo kostbaar geweest. Als ijverige biografen blijven we doorvragen tot het onderwerp is uitgeput, klaar om te worden gekoesterd als wezenseigen. Ik ontdek opnieuw: wie je bent ben je met anderen. Wat je bent ben je alleen. Maar bij hoge uitzondering, zoals nu met Alma, kan het gebeuren dat iemand je wat-heid vat. Ja, zoals ook zij voor mij een begrip is: iets wat elke vergelijking tart.’ Een mooie doordenker over het leven, maar het blijven afstandelijke beschouwingen en we leren Rochus er nauwelijks beter door kennen. 

Midzomer, stadsmoe blijft daardoor een verhaal dat aan de oppervlakte blijft steken. Het verhaal is als een traag stromende meanderende rivier, waardoor het af en toe dreigt te verzanden en het niet altijd even gemakkelijk is om de aandacht erbij te houden. Het pleit wellicht voor Wesseling dat hij de lezer niet te veel gemakkelijke antwoorden mee heeft willen geven. Het leven is immers zelden een mooi afgerond geheel, waarbij alle levensvragen worden beantwoord. Desalniettemin zou een wat strakkere vertelstijl een bevredigender leeservaring hebben opgeleverd. 

 

 

Omslag Midzomer, stadsmoe - Bernard Wesseling
Midzomer, stadsmoe
Bernard Wesseling
Verschenen bij: Querido
ISBN: 9789021421377
272 pagina's
Prijs: € 20,99

steun-ons

Jaarlijks publiceert Literair Nederland ruim vierhonderd boekrecensies en literaire berichten mede dankzij donaties van lezers. Uw hulp om boekrecensies, interviews, columns en essays in de toekomst te laten verschijnen is nodig. Klik voor een bijdrage. Onze dank is groot!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *





 

Meer van Istvan Kops:

Recent

6 augustus 2020

Hoe lang mag rouw duren en wie bepaalt dat

Over 'Berichten van het front' van Anna Enquist
4 augustus 2020

In het schaduwland

Over 'Het glazen hotel' van Emily St. John Mandel
31 juli 2020

Een gast op deze aarde

Over 'Tarabas' van Joseph Roth
27 juli 2020

De kracht van een nylonkous

Over 'Dragman' van Steven Appleby
24 juli 2020

Als de pasteitjes opraken wordt de val van Troje zichtbaar

Over 'De spiegel & het licht' van Hilary Mantel

Verwant