160 Zoekresultaten voor: els van swol

22 december 2023
 – Recensies

Zoektocht naar Nataraja

Zoektocht naar Nataraja
Recensie door Els van Swol

Op het omslag van het boek Oog in oog met de goden van Alexander Reeuwijk staat een bronzen beeld van Nataraja, de dansende Shiva. Een beetje liefhebber van Indiase beelden kent het uit het Aziatisch Paviljoen van het Amsterdamse Rijksmuseum. Zo ook de schrijver Alexander Reeuwijk, voor wie het liefde op het eerste gezicht is. Het zet hem aan om er meer van te weten te komen. Dit boek is de neerslag van die zoektocht. Maar er is méér, en dat maakt dit boek er uiteindelijk een met een rijke inhoud.
Reeuwijk publiceerde eerder onder meer over Indonesië (dat op de shortlist van de Jan Wolkers Prijs terecht kwam)...

 

Lees meer
2 november 2023
 – Recensies

Slechts een bezoeker?

Slechts een bezoeker?
Recensie door Els van Swol

Er staat een man voor de deur die het toneelstuk Droefheid der dingen van Erhan Aksoy maar liefst 157 keer heeft gezien. Zo begint het boek De laatste voorstelling van de Turks-Nederlandse schrijver Saban Ol. Aksoy, de ik-figuur in de roman, noodt de man die voor zijn deur in Istanbul staat binnen voor een kop koffie. Koffie is in Turkije onder andere het symbool voor vriendschap. Maar Aksoy wil hem vooral ontfutselen wat het geheim is om 157 keer naar een opvoering van hetzelfde stuk te gaan. 1 + 5 + 7 = 13, denkt de lezer, net als koffie ook een symbool, in dit geval het ongeluksgetal.

Lees meer
28 september 2023
 – Recensies

Een uitdaging

Een uitdaging
Recensie door Els van Swol

De Duitse filosoof en historicus Rüdiger Safranski voegde aan zijn indrukwekkende biografieën over een aantal grote denkers en schrijvers, zoals Nietzsche en Goethe, een boek toe over eenling zijn. Een individu zijn, dat zelfstandig denkt, zijn/haar eigenheid ontwikkelt op een zelfbewuste manier. In grote lijnen schetst Safranski eenlingen vanaf de Italiaanse renaissance tot nu. Een in wezen traditionele opvatting, waarin wordt uitgegaan van het ontwaken van individualiteit in de renaissance. Hoewel aan die opvatting al geruime tijd wordt gemorreld. Bijvoorbeeld door kunsthistoricus Merlijn Hurx, die aantoonde dat...

Lees meer
20 juni 2023
 – Recensies

‘Vilein, smerig of genadeloos’

‘Vilein, smerig of genadeloos’
Recensie door Els van Swol

De lezer die aan het nieuwe boek van de Vlaamse auteur Delphine Lecompte (1978) begint, is geneigd het snel weer weg te leggen. Het slaat je plat door de grofheid en de rauwheid ervan. Maar wie blijft doorlezen in het aaneengeregen relaas, vijfhonderd pagina’s lang, moet erkennen dat hier een schrijfster aan het woord is die het vak zelf tot in de toppen van haar vingers beheerst. Of alle ellende je echt raakt is echter nog maar de vraag, maar de schrijfster lijkt daar ook niet naar op zoek. ‘Ik wil gewoon vilein, smerig of genadeloos mogen zijn,’ zei ze tegen Arjan Visser in het kader van diens rubriek de Tien geboden in Trouw (21 mei jl.).

Lees meer
2 mei 2023

Net niet

Net niet
Recensie door Els van Swol

De Vlaamse dichteres Ruth Lasters (1979) werd bij het grote publiek, ook in Nederland, bekend door haar pamfletachtige, ritmische en retorisch sterke gedicht Losgeld. Ze schreef het, samen met enkele studenten van de Spectrumschool in Deurne, als stadsdichter van Antwerpen. Het werd echter (om formele redenen? om inhoudelijke redenen?) door het stadsbestuur geweigerd. Nu is het opgenomen in haar bundel Tijgerbrood, zodat we het nog eens kunnen nalezen of – als de lezer de commotie heeft gemist – er kennis mee kunnen maken. Inclusief een toelichting achterin. Zie ook ruthlasters.com. Eigenlijk is die toelichting niet eens nodig. In de eerste plaats omdat we de discussie over hoog- en laagopgeleiden (of liever: praktisch en theoretisch geschoolden) ook in Nederland kennen.

Lees meer
29 maart 2023
 – Recensies

Op zoek naar een authentiek leven

Op zoek naar een authentiek leven
Recensie door Els van Swol

Het onlangs vertaalde boek van Skye Cleary, de Australische filosoof, schrijver en spreker die werkzaam is in New York, wil de lezer (primair) helpen met een zoektocht naar een authentiek leven, een leven waarin je jezelf bent en kunt zijn. ‘Jezelf scheppen (...) – het bewust kiezen van wie we willen zijn (…), zelfcreatie en zelfvernieuwing’ schrijft Cleary. Ze noemt het zelfs ‘transcendentie’: ‘Het uitstijgen boven de facticiteit’ (feiten van ons leven). Of zoals het in de lijst met Sleutelbegrippen achterin ingewikkeld wordt omschreven als ‘Het uitoefenen van onze vrijheid door te streven naar zelfgekozen doelen ...'

 

Lees meer
24 februari 2023
 – Recensies

Spooksels

Spooksels
Recensie door Els van Swol

Meteen al op de eerste pagina van de historische roman Het huwelijksportret voorvoelt de zestienjarige Lucrezia di Cosimo de’ Medici dat haar man, Alfonso II d’Este, haar wil ombrengen. Het is een later verspreid gerucht, want officieel heet Lucrezia aan bloedvergiftiging te zijn overleden, maar de in Edinburgh wonende auteur Maggie O’Farrell neemt het tot uitgangspunt van haar boek. ‘De zekerheid dat hij haar dood voorheeft is als een aanwezigheid naast haar, als een roofvogel met donker verenkleed die is neergestreken op de armleuning van haar stoel,’ schrijft O’Farrell bloemrijk.

 

Lees meer
23 december 2022
 – Recensies

Spel met identiteit en werkelijkheid

Spel met identiteit en werkelijkheid
Recensie door Els van Swol

Wie de wereld van de tweede roman van de Franse filosoof, romanschrijver en recensent Maurice Blanchot (1907-2003) betreedt, denkt aan de ene kant in die van Franz Kafka terecht te zijn gekomen. Aan de andere kant proeft de lezer in deze roman uit 1942 een vooruitwijzing naar de nouveau roman van bijvoorbeeld Samuel Beckett en verder in de tijd. De invloed op Blanchots werk door met name filosofen als Hegel en Heidegger en de invloed van Blanchots werk op Emmanuel Levinas (de filosoof van de a/Ander) en Jacques Derrida (la différance) is groot, al is zijn naam voor het grote publiek minder bekend.

Lees meer
20 november 2022
 – Recensies

Stuivertje wisselen

Stuivertje wisselen
Recensie door Els van Swol

Droom en werkelijkheid schuiven in de nieuwe roman van de Albanese schrijver Ismail Kadare (1936) over en door elkaar. Het Moskou van Stalin en Boris Pasternak, het Tirana van Enver Hoxha - die wel de Albanese Stalin wordt genoemd - en van Kadare zelf. Heden en verleden doen aan stuivertje wisselen. ‘Een mysterieus telefoongesprek tussen Stalin en Pasternak’ luidt de ondertitel van Onenigheid aan de top. We schrijven 1934, wanneer Stalin Pasternak belt, en zoveel jaar later, 1964 als Hoxha met Kadare belt. Het ene gesprek (Stalin en Pasternak) roept bij de inmiddels 86-jarige Kadare herinneringen op aan een ander...

Lees meer
15 oktober 2022
 – Recensies

Babystapjes of meer?

Babystapjes of meer?
Recensie door Els van Swol

Aan de vooravond van de bekendmaking van de nieuwe Nederlandstalige literaire canon valt het manifest Optimistische woede in de brievenbus. In vergelijking met de top-tien van 2002 staat op de lijst met auteurs een (één!) vrouw, namelijk Hella Haasse, doorgeschoten van plaats zesentwintig in 2002 naar plaats acht nu. Op de lijst met titels prijkt zij op plaats twaalf met Oeroeg. Haar naam wordt de laatste tijd terecht vaak genoemd als de vierde grote Nederlandse schrijver naast de zogeheten 'Grote drie': Hermans, Mulisch en Reve.

Lees meer
27 juli 2022
 – Recensies

Tweelingzussen

Tweelingzussen
Recensie door Els van Swol

De in 1966 geboren Syrisch-Koerdische schrijfster Maha Hassan verbleef in 2007 een jaar als writer in residence in Amsterdam. In het huis van de familie Frank aan het Merwedeplein. Dan weer beschrijft ze de hoofdstad als een stad met ‘een sympathieke uitstraling’, dan weer ‘als een saaie, bezadigde oma die je liefdevol omarmt’, maar ook als ‘mysterieus, geheimzinnig en verontrustend’.
Je bent geneigd te denken: hoe kan dát nou? Het is toch het een of het ander? Maar dan doe je geen recht aan de kijk van Hassan. Temeer daar ze op een gegeven moment zelf opmerkt wanneer ze hardop tegen zichzelf praat, dat ze zich ‘gedraagt alsof ze uit twee of meer personen bestaat’. Niet dat ze schizofreen is, maar ze is ‘als een geopende kast, vol uiteenlopende personages’.

Lees meer
21 juli 2022

Hoop op heruitgave: De koning van het puin

Hoop op heruitgave: De koning van het puin
Door Els van Swol

Els van Swol zou graag De koning van het puin van Judicus Verstegen opnieuw uitgegeven zien worden.

VOLLEDIG MENS WORDEN
Tijdens mijn studie kreeg ik opeens de geest en kocht op één dag meteen maar liefst vier boeken van de schrijver Judicus Verstegen (1933-2015). Waar ik het geld als student vandaan haalde, is mij een raadsel. Hoe ik opeens op het spoor van Verstegen kwam iets minder. Het had waarschijnlijk te maken met een opmerking van docent Kees Fens (1929-2008) die een jaar daarvoor over Verstegen had gepubliceerd. Er zal een trigger zijn geweest tussen de thematiek van Verstegen in het verlengde van het existentialisme waar ik mij, zoals veel negentienjarigen, mee bezighield.

Lees meer