156 Zoekresultaten voor: els van swol

2 mei 2023

Net niet

Net niet
Recensie door Els van Swol

De Vlaamse dichteres Ruth Lasters (1979) werd bij het grote publiek, ook in Nederland, bekend door haar pamfletachtige, ritmische en retorisch sterke gedicht Losgeld. Ze schreef het, samen met enkele studenten van de Spectrumschool in Deurne, als stadsdichter van Antwerpen. Het werd echter (om formele redenen? om inhoudelijke redenen?) door het stadsbestuur geweigerd. Nu is het opgenomen in haar bundel Tijgerbrood, zodat we het nog eens kunnen nalezen of – als de lezer de commotie heeft gemist – er kennis mee kunnen maken. Inclusief een toelichting achterin. Zie ook ruthlasters.com. Eigenlijk is die toelichting niet eens nodig. In de eerste plaats omdat we de discussie over hoog- en laagopgeleiden (of liever: praktisch en theoretisch geschoolden) ook in Nederland kennen.

Lees meer
29 maart 2023
 – Recensies

Op zoek naar een authentiek leven

Op zoek naar een authentiek leven
Recensie door Els van Swol

Het onlangs vertaalde boek van Skye Cleary, de Australische filosoof, schrijver en spreker die werkzaam is in New York, wil de lezer (primair) helpen met een zoektocht naar een authentiek leven, een leven waarin je jezelf bent en kunt zijn. ‘Jezelf scheppen (...) – het bewust kiezen van wie we willen zijn (…), zelfcreatie en zelfvernieuwing’ schrijft Cleary. Ze noemt het zelfs ‘transcendentie’: ‘Het uitstijgen boven de facticiteit’ (feiten van ons leven). Of zoals het in de lijst met Sleutelbegrippen achterin ingewikkeld wordt omschreven als ‘Het uitoefenen van onze vrijheid door te streven naar zelfgekozen doelen ...'

 

Lees meer
24 februari 2023
 – Recensies

Spooksels

Spooksels
Recensie door Els van Swol

Meteen al op de eerste pagina van de historische roman Het huwelijksportret voorvoelt de zestienjarige Lucrezia di Cosimo de’ Medici dat haar man, Alfonso II d’Este, haar wil ombrengen. Het is een later verspreid gerucht, want officieel heet Lucrezia aan bloedvergiftiging te zijn overleden, maar de in Edinburgh wonende auteur Maggie O’Farrell neemt het tot uitgangspunt van haar boek. ‘De zekerheid dat hij haar dood voorheeft is als een aanwezigheid naast haar, als een roofvogel met donker verenkleed die is neergestreken op de armleuning van haar stoel,’ schrijft O’Farrell bloemrijk.

 

Lees meer
23 december 2022
 – Recensies

Spel met identiteit en werkelijkheid

Spel met identiteit en werkelijkheid
Recensie door Els van Swol

Wie de wereld van de tweede roman van de Franse filosoof, romanschrijver en recensent Maurice Blanchot (1907-2003) betreedt, denkt aan de ene kant in die van Franz Kafka terecht te zijn gekomen. Aan de andere kant proeft de lezer in deze roman uit 1942 een vooruitwijzing naar de nouveau roman van bijvoorbeeld Samuel Beckett en verder in de tijd. De invloed op Blanchots werk door met name filosofen als Hegel en Heidegger en de invloed van Blanchots werk op Emmanuel Levinas (de filosoof van de a/Ander) en Jacques Derrida (la différance) is groot, al is zijn naam voor het grote publiek minder bekend.

Lees meer
20 november 2022
 – Recensies

Stuivertje wisselen

Stuivertje wisselen
Recensie door Els van Swol

Droom en werkelijkheid schuiven in de nieuwe roman van de Albanese schrijver Ismail Kadare (1936) over en door elkaar. Het Moskou van Stalin en Boris Pasternak, het Tirana van Enver Hoxha - die wel de Albanese Stalin wordt genoemd - en van Kadare zelf. Heden en verleden doen aan stuivertje wisselen. ‘Een mysterieus telefoongesprek tussen Stalin en Pasternak’ luidt de ondertitel van Onenigheid aan de top. We schrijven 1934, wanneer Stalin Pasternak belt, en zoveel jaar later, 1964 als Hoxha met Kadare belt. Het ene gesprek (Stalin en Pasternak) roept bij de inmiddels 86-jarige Kadare herinneringen op aan een ander...

Lees meer
15 oktober 2022
 – Recensies

Babystapjes of meer?

Babystapjes of meer?
Recensie door Els van Swol

Aan de vooravond van de bekendmaking van de nieuwe Nederlandstalige literaire canon valt het manifest Optimistische woede in de brievenbus. In vergelijking met de top-tien van 2002 staat op de lijst met auteurs een (één!) vrouw, namelijk Hella Haasse, doorgeschoten van plaats zesentwintig in 2002 naar plaats acht nu. Op de lijst met titels prijkt zij op plaats twaalf met Oeroeg. Haar naam wordt de laatste tijd terecht vaak genoemd als de vierde grote Nederlandse schrijver naast de zogeheten 'Grote drie': Hermans, Mulisch en Reve.

Lees meer
27 juli 2022
 – Recensies

Tweelingzussen

Tweelingzussen
Recensie door Els van Swol

De in 1966 geboren Syrisch-Koerdische schrijfster Maha Hassan verbleef in 2007 een jaar als writer in residence in Amsterdam. In het huis van de familie Frank aan het Merwedeplein. Dan weer beschrijft ze de hoofdstad als een stad met ‘een sympathieke uitstraling’, dan weer ‘als een saaie, bezadigde oma die je liefdevol omarmt’, maar ook als ‘mysterieus, geheimzinnig en verontrustend’.
Je bent geneigd te denken: hoe kan dát nou? Het is toch het een of het ander? Maar dan doe je geen recht aan de kijk van Hassan. Temeer daar ze op een gegeven moment zelf opmerkt wanneer ze hardop tegen zichzelf praat, dat ze zich ‘gedraagt alsof ze uit twee of meer personen bestaat’. Niet dat ze schizofreen is, maar ze is ‘als een geopende kast, vol uiteenlopende personages’.

Lees meer
21 juli 2022

Hoop op heruitgave: De koning van het puin

Hoop op heruitgave: De koning van het puin
Door Els van Swol

Els van Swol zou graag De koning van het puin van Judicus Verstegen opnieuw uitgegeven zien worden.

VOLLEDIG MENS WORDEN
Tijdens mijn studie kreeg ik opeens de geest en kocht op één dag meteen maar liefst vier boeken van de schrijver Judicus Verstegen (1933-2015). Waar ik het geld als student vandaan haalde, is mij een raadsel. Hoe ik opeens op het spoor van Verstegen kwam iets minder. Het had waarschijnlijk te maken met een opmerking van docent Kees Fens (1929-2008) die een jaar daarvoor over Verstegen had gepubliceerd. Er zal een trigger zijn geweest tussen de thematiek van Verstegen in het verlengde van het existentialisme waar ik mij, zoals veel negentienjarigen, mee bezighield.

Lees meer
27 juni 2022
 – Recensies

Uit het script geschrapt

Uit het script geschrapt
Recensie door Els van Swol

‘De wereld is een schouwtoneel elk speelt zijn rol en krijgt zijn deel’ zei Vondel in navolging van Shakespeare al. Recent verscheen in een Nederlandse vertaling van en met een nawoord door Eline Jongsma de verhalenbundel Bijrollen van de Zweedse auteur en vertaler Ninni Holmqvist (1958). Daarin zijn het mensen die een bijrol spelen in die wereld: ondergeschikten of buitenstaanders. Slechts in één verhaal gaat het om bijrollen in een toneelstuk, die ‘fungeren als schaduw’ en ‘onderstrepen wat de hoofdpersonages zeggen en doen. En dat je ze gewoon uit het script kunt schrappen als ze daar niet in slagen...

Lees meer
19 mei 2022
 – Recensies

De aarde roept

De aarde roept
Recensie door Els van Swol

Aarde eten – geofagie. Het gebeurt. Onder andere in Afrika en Zuid-Amerika, door zwangere vrouwen en hun baby’s. Om gezondheidsredenen. Het zou de stofwisseling bevorderen en infecties tegengaan. De ik-figuur in de korte debuutroman Aarde eten van de Argentijnse schrijfster, lerares en activiste Dolores Reyes eet ook aarde. Eerst om mensen die het vies vinden dwars te zitten, later ‘voor anderen die wilden praten. Anderen die er niet meer waren’. Ze internaliseert ze, zoals in de Bijbel profeten als Jeremia en Ezechiël het Woord van God aten. De opdracht van het boek laat niets aan duidelijkheid te wensen over:

Lees meer
24 april 2022
 – Recensies

Momenten van inzicht

Momenten van inzicht
Recensie door Els van Swol

De vijfentwintigjarige Lisette kruipt door het oog van een naald, wanneer ze in haar auto op de snelweg tussen Brussel en Breda in een slip raakt, op de vluchtstrook belandt maar niet wordt aangereden. De gebeurtenis in Muilperen van Maria Stahlie maakt ‘een coherent plan’ in haar wakker, dat achteraf helemaal niet zo coherent blijkt te zijn. Ze wil weer gaan studeren en samen met haar bijna tweejarige zoontje Wout verhuizen. ‘Het was tijd om volwassen te worden.’ In het eerste deel van deze roman verhuist ze naar Amsterdam, naar een straat met een flauwe bocht, zoals haar leven tot nu toe bochtig was verlopen.

Lees meer
1 april 2022
 – Agenda

Muziek in de gedichten van Anna Enquist

Muziek in de gedichten van Anna Enquist

Els van Swol verzorgt in vier lessen een cursus over ‘Muziek in de gedichten’ van Anna Enquist. Vanaf haar debuutbundel Soldatenliederen (1991) schreef Enquist gedichten met als thema muziek. Na een introductie wordt elke les ingegaan op zowel een gedicht als (een deel uit) het desbetreffende muziekstuk.

Lees meer