1 januari 2019

Uit het archief – Joseph Conrad

door Reinier van Houwelingen

De VPRO-serie ‘Over de rug van de Andes’ trok dit voorjaar – ten onrechte – minder aandacht dan de China-reeks van Ruben Terlouw, die er vlak voor geprogrammeerd stond. Wie beide series achter elkaar keek, kon het niet ontgaan dat de mensen uit China en die uit Zuid-Amerika sterk van elkaar verschillen. Wellicht moet dat worden toegeschreven aan de bijzondere mengeling van invloeden op de bewoners van het Andesgebied; oorspronkelijke bevolkingsgroepen, Afrikaanse slaven en Europese kolonisten hebben allemaal hun sporen nagelaten. Eeuwen van onderdrukking en rebellie zijn in het DNA van het continent beland (wat prachtig is verbeeld door Eduardo Galeano in zijn Kroniek van het vuur).

Deze invloeden komen ook naar voren binnen de ‘Latin American Boom’, een uitbarsting van literaire creativiteit uit de jaren 60 en 70. Een generatie van grote schrijvers stond op en positioneerde zichzelf in één klap in de frontlinie van de internationale literatuur. Twee jaar geleden bracht ik in de winterrubriek al hulde aan De prijswinnaars (Julio Cortázar). Dit keer wilde ik gaan voor Gesprek in De Kathedraal (Mario Vargas Llosa), een boek waarin politieke ontwikkelingen in Peru gespiegeld worden aan het verlies van persoonlijke idealen, geschreven in een imponerende stijl boordevol tijdslijnen. Het is een totaalroman die zonder werkelijke concurrentie bovenaan mijn jaarlijstje hoort.

Maar de redactie van Literair Nederland besloot het over een andere boeg te gooien. Stukken uit het archief van de site halen deze winter opnieuw de voorpagina. Welnu, dan direct maar mijn allereerste recensie, waarin twee boeken onder de loep worden genomen die als het ware de boom-generatie omspannen. Begin 20eeeuw kon Joseph Conrad in Nostromo nog naar hartenlust een eigen land verzinnen in Zuid-Amerika waar Europeanen de dienst uitmaakten. Juan Gabriel Vasqúez geeft ruim honderd jaar later zijn commentaar, waar ondanks de inhoudelijke kritiek ook veel bewondering uit spreekt. En terecht, Nostromo is een schitterend boek, nog altijd.

 

Nostromo
Joseph Conrad
Vertaling door: Jan Pieter van der Sterre en Brigitte Coopmans
een verhaal over een kustplaats
Verschenen bij: IJzer
ISBN: 9789074328470
596 pagina's
Prijs: € 34,95

Recent

20 maart 2019

Van monoloog naar dialoog

Over 'Lief slecht ding' van Frank Keizer
19 maart 2019

Onvermijdelijke consequenties van een multiculturele samenleving

Over 'Salomons oordeel' van Robert Vuijsje
18 maart 2019

Op zoek naar geluk voor de mensheid

Over 'Icarië' van Uwe Timm