In 1988 kwam Patrick Modiano in France Soir van 31 december 1941 een advertentie tegen van het Parijse echtpaar Bruder: ze vroegen hulp bij het vinden van hun spoorloos verdwenen dochter Dora. Er stond een nauwkeurig signalement bij van het 15-jarige meisje (de advertentie staat hier afgebeeld op). Dora was een joods meisje. 
Modiano, die zelf op zijn vijftiende van huis was weggelopen en wiens vader in 1940 geweigerd had zich als jood te laten registreren, wilde het leven van dit meisje reconstrueren, maar het boek daarover (Dora Bruder) zou hij pas in 1999 afronden. 
Daaraan vooraf gaat Huwelijksreis, de vertaling van Voyage de noces, dat in 1990 al uitkwam. 

Modiano vond de advertentie over Dora, toen hij documentatie verzamelde voor dat boek over een fictief joods meisje van zestien dat aan deportatie ontkomt door te trouwen met een vriend die ze kort daarvoor in Parijs had leren kennen en met wie ze naar de Côte d’Azur is gevlucht. 

Donkergroene map

Je kunt je er gemakkelijk een voorstelling van maken hoe het Modiano te moede was toen zijn oog op die advertentie viel: Huwelijksreis heeft een passage waarin verteller Jean B, zijn donkergroene map met aantekeningen en krantenknipsels doorbladerend, stuit op een advertentie van een vader die meldt dat zijn dochter ‘een meisje, Ingrid Teyrsen, 16 jaar’ vermist is. Het signalement is vrijwel gelijk aan dat van Dora Bruder. Zelfs het adres scheelt bijna niet: ‘Boulevard Ournano’, niet nummer 41, maar 39.

Omdat Modiano er kort na de ontdekking van het krantenberichtje niet in slaagde voldoende te reconstrueren wie Dora Bruder was, ontstond eerst Huwelijksreis, een zoektocht in romanvorm naar haar alter ego. 

Genoemde Jean is Jean B, een documentairemaker die op een dood punt in zijn carrière is beland. Hij heeft zich voorgenomen te onderzoeken wat er gebeurd kan zijn met een Parijse vrouw over wie hij achttien jaar geleden in Milaan heeft gehoord dat ze twee dagen daarvoor zelfmoord heeft gepleegd in een van de kamers in het hotel waar hij zelf op dat moment verbleef. Hij had daarna de Corriere della sera gekocht, waarin het berichtje stond. Hij wist op dat moment nog niet dat die vrouw een bekende van hem was.
Dat is het onheilspellende begin van Huwelijksreis. 

Dekmantel

In het volgende hoofdstuk is hij opnieuw in Milaan. Hij weet al jaren dat het meisje uit de krant dat zelfmoord had gepleegd Ingrid was, de echtgenote van Rigaud. Jean kende het stel omdat hij van hen zes jaar voor haar zelfmoord een lift had gehad naar Saint-Tropez en daar kort bij hen was gebleven. 
Deze keer, achttien jaar, na haar dood, is hij er kort omdat hij zichzelf heeft laten verdwijnen voor zijn naasten; hij is niet, zoals met hen afgesproken naar Rio de Janeiro gevlogen, maar naar Milaan om vandaar terug te gaan naar Parijs. Daar wil hij op zoek naar Rigaud, de weduwnaar van Ingrid (het huwelijk was een dekmantel voor haar om aan de jodenvervolging te kunnen ontsnappen), die mogelijk nog leeft. 
Uiteindelijk vindt hij diens woning en betrekt die zelfs even. Van de conciërge van het appartement hoort hij dat Rigaud niet meer terug komt – een uitleg volgt niet. 
Jean zelf wordt ondanks zijn afleidingsmanoeuvre door zijn vrouw Annette wel teruggevonden.

Parallellen

Modiano gebruikt deze grote lijn om verteller Jean in zijn eigen herinneringen te laten duiken en om, net als in andere romans, scherp te stellen in welke situaties joden zich bevonden die aan de genocide probeerden te ontkomen. Schrijnend is bijvoorbeeld hoe Ingrid haar vader in de steek liet en hoe ze met Rigaud in een isolement terecht kwam in een wereld aan de Côte d’Azur die nog altijd luxe ademde.
De auteur doet dat verhaal van Jean met voortdurend wisselende sprongen heen en weer in de tijd. Dat vraagt alertheid van de lezer die zich steeds bewust moet zijn van de tijd waarin hij al lezend verblijft.

Er zitten veel parallellen in de levens van Jean en van Ingrid. Het is dan ook geen wonder dat trefwoorden uit haar leven ook voor het zijne opgaan: vlucht (‘Ik wilde vooral vluchten’ zegt Jean ergens), leegte (een gevoel dat ze beide een paar keer benoemen), bescherming (Ingrid die bescherming zoekt bij Rigaud en Jean tijdens een wandeling met Ingrid: ‘Het contact van haar arm en schouder gaf me een gevoel dat ik nog nooit had gekend, een gevoel van bescherming’) en tenslotte verlies.

Fragmenten

In zekere zin is Huwelijksreis een verzameling fragmenten zoals de donkergroene knipselmap van Jean (en die van Modiano zelf in 1988): ondanks alle precieze aanduidingen van (werkelijk bestaande) adressen blijft veel onduidelijk als om te laten zien hoe groot ons verlangen naar houvast in het verleden is en hoe onvolkomen onze herinnering daaraan. 
We kunnen slechts behoedzaam benaderen waarnaar we op zoek zijn.