Oogst week 51 – 2021

Door Daan Lameijer

De erelijst van schrijver Tomas Lieske is ontzagwekkend: de VSB Poëzieprijs, de Libris Literatuurprijs, de Inktaap en de Littéraire Witte Prijs staan reeds op zijn palmares. Na boeken als Dünya, Honderd hoge dagen en Gran café boulevard vervaardigde Lieske een in Parijs spelende poëziebundel, genaamd Het spettert geluk. Normaliter ontleent een dichtwerk zijn kracht niet per se aan een plot, maar daarop vormt Lieskes recentste uitgave een uitzondering. Lieske (pseudoniem van Antonius Theodorus van Drunen) vertelt hier het verhaal van maatschappelijk verstoten zwervers in de Franse hoofdstad: een perfect decor voor de donkere dagen rond Kerst.

Zonder hier al te veel over de inhoud prijs te geven zal de literatuurliefhebber zijn geluk op kunnen wat intertekstualiteit betreft: de Klassieke Oudheid, de Bijbel, de Verlichting: ze zijn volop aanwezig. Het spettert geluk doet denken aan Iason en de Argonauten, de Ark van Noach en Les Misérables. Bovendien wordt één van Lieskes eerdere bundels, Keto Stiefcommando, nieuw leven ingeblazen. De gelijknamige Afrikaanse banlieu-bewoner brengt de verstotenen namelijk onder in een boot, die tijdens een reis over én door de Seine op allerlei opmerkelijke overblijfselen van oude en moderne culturen stuit. Van scooters tot sarcofagen…

Omslag Het spettert geluk - Tomas Lieske
Het spettert geluk
Tomas Lieske
Verschenen bij: Querido
ISBN: 9789021433073
96 pagina's
Prijs: € 16,99

Soms komen talige vondsten uit onverwachte hoek. Radio 538 had jarenlang de rubriek ‘Een woord dat je niet zo vaak hoort’. En oké, het jolige gedoe en harde gelach nam je dan op de koop toe. Ook politici kunnen er wat van. Zo voelt Baudet zich geregeld ‘Spengleriaans angehaucht’ en noemt hij menslievende landgenoten ‘oikofoob’. Evers en Baudet bedrijven echter kinderspel vergeleken bij NRC-columnist Guus Middag, die onlangs het Verklarend zakwoordenboekje van rare woorden uitbracht. Van 2012 tot 2020 verzorgde Middag bovendien voor Onze Taal de rubriek ‘Raarwoord’: een uitvoerige behandeling neologismen die andermaal bewijzen hoe leuk taal kan zijn.

De schrijver van onder meer De wereld is weer plat, ja en De eerste keer heeft de afgelopen jaren niet bepaald stilgezeten met zijn compilatie. Hij vult immers 192 pagina’s met nieuwvormingen. Een losse greep uit Middags woordenboekje, waar uitgeverij Van Oorschot overigens ook een opsomming van geeft, zegt al genoeg: ‘beatlehaar’, ‘honduree’, ‘behangenees’, ‘allesdier’, ‘zwouten’. Een bijkomend aardigheidje van het verklarende zakwoordenboek is dat Middag elk exemplaar persoonlijk heeft ondertekend met een unieke opdracht. Met nóg meer nieuwe vondsten, misschien? Vooruit, nog ééntje dan: ‘matchboxrupsbandafdruk’.

Omslag Verklarend zakwoordenboekje van rare woorden - Guus Middag
Verklarend zakwoordenboekje van rare woorden
Guus Middag
Verschenen bij: Uitgeverij Van Oorschot
ISBN: 9789028213098
192 pagina's
Prijs: € 14,50

De non-fictieroman Mazzel tov betekende de definitieve doorbraak voor de Vlaamse Margot Vanderstraeten. De Standaard en het NRC prezen haar om haar integriteit en medemenselijkheid in dit boek over de Joods-orthodoxe gemeenschap. Ze won er zelfs de E. du Perronprijs mee. Nu schrijft Vanderstraeten hierop een vervolg, waarin ze het gesprek aangaat met allerlei vertegenwoordigers van de Chassidische cultuur. Niet iedereen was namelijk even tevreden met Mazzel tov… De titel Minjan betekent ‘een groep van minimaal tien volwassen mannen waarmee een joodse gebedsdienst kan plaatsvinden’. Hiermee stipt zij subtiel de rechtlijnigheid aan die zij kritisch en respectvol bevraagt.

Strikt genomen is Minjan een reportage die de lezer langs de Chassidische kring in Antwerpen voert. Vanderstraeten levert kritiek, zij het niet onder de vlag van ‘satire’, de vrijbrief om zo kwetsend mogelijk uit de hoek te komen. Wel betoont ze zich een onbevangen, seculier en onafhankelijk denker. Respect is voor haar niet ‘leven en laten leven’, maar ‘er hard tegenin gaan’. Bovendien biedt zij een inkijkje in haar privéleven; haar vriend is ernstig ziek. Via een keur van interessante personen komt ze erachter dat behoren tot een groep naast nadelen ook voordelen biedt. En zoals het een reportage betaamt, voegen de foto’s couleur locale toe.

Omslag Minjan - mijn orthodox-Joodse ontmoetingen na mazzel tov - Margot Vanderstraeten
Minjan - mijn orthodox-Joodse ontmoetingen na mazzel tov
Margot Vanderstraeten
Verschenen bij: Atlas Contact
ISBN: 9789045043890
304 pagina's
Prijs: € 22,99

Recent

5 juli 2022

De strijd die Goliath won

Over 'Een Hollandse jongen aan de Ebro' van Evert Ruivenkamp
4 juli 2022

Wie is de vrouw op de foto?

Over 'Branco & Julia' van Gert-Jan van den Bemd
30 juni 2022

Getuige van toewijding als vertaler en als dichter

Over 'Dijende gronden' van Anjet Daanje