Oogst week 17 – 2022

door Daan Lameijer

Een van Italiës jonge talenten luistert naar de naam Giulia Caminito. De vierendertigjarige Romeinse studeerde politieke filosofie in haar geboorteplaats en schrijft voor het tijdschrift l’Espresso. Bovendien publiceerde ze al drie gelauwerde romans. In 2016 vormde La Grande A haar literaire debuut dat kolonialisme behandelde én haar meteen drie prijzen opleverde: de Premio Bagutta, Premio Berto en de Brancati Giovani. Met Un giorno verrà won Caminito de Premio Fiesole Under 40 in 2019. Vorig jaar verscheen haar nieuwste boek: L’acqua del lago non è mai dolce, in het Nederlands vertaald door Hilda Schraa tot Antonia’s dochter. Hiermee won Caminito in 2021 de Premio Campiello, de meest prestigieuze prijs van Italië.

In Antonia’s dochter volgen we Gaia, een meisje dat aan de arme kant van de Tevere (Tiber) geboren is. Daarom moet zij voor haar familie naar een goede school om een baanzekere studie in Rome af te dwingen. Haar afkomst speelt haar parten. Helaas werkt haar uiterlijk niet mee: ze wordt op school gepest om haar flaporen, rode haar en armetierige kleding. Ondanks haar afkomst is zij geen onmachtig naturalistisch vrouwspersoon. Gaia neemt met haar lef het heft in handen. Pesters én players pakt ze keihard terug. Eigengereid als ze is, kiest Gaia voor de studie Filosofie. En ze helpt een goede vriendin op geheel eigen wijze van een pier af springen.

 

Omslag Antonia's dochter - Giulia Caminito
Antonia's dochter
Giulia Caminito
Vertaling door: Hilda Schraa
Verschenen bij: Cossee
ISBN: 9789464520071
352 pagina's
Prijs: € 24,99

Groot-Brittannië ging vroeger apart om met zijn gevangenen. Het rijk stuurde massa’s gedetineerden naar een immense strafkolonie onder de Evenaar: Australië, tot 1931 een kolonie van The British Empire. Hoe zit dat met Nederland? Het Drentse Veenhuizen fungeerde als gevangenisdorp, waar de lokale bevolking samenleefde met criminelen. Tot 1981 konden onbevoegden er absoluut niet komen. In Koloniekind – Opgroeien in het gevangenisdorp Veenhuizen beschrijft Mariët Meester haar jeugd in het dorp. Als dochter van ‘meester Meester’ (what’s in a name?) herinnert ze zich allerlei details die haar leven beïnvloeden. In een interview voor het Dagblad van het Noorden zegt ze: ‘Ik zal nooit vallen op een keurig nette man.’

Mariët Meester heeft zowel stapels fictionele als non-fictionele werken geschreven en publiceert essays voor het NRC. Koloniekind vertroebelt de tegenstelling fictie/non-fictie. Geheugen kan immers vers zijn, maar is tegelijk onbetrouwbaar, waardoor het de realiteit niet zozeer exact weergeeft, als wel navertelt. Dat is veelschrijver Meester wel toevertrouwd. Niet ten onrechte noemde Ingrid van der Graaf haar onlangs in een interview ‘Een kunstenaar die steeds weer een ander boek maakt’. Het justitiedorp heeft een menselijk karakter, getuige bijvoorbeeld het gegeven dat de inwoners naast de veroordeelden in de kerkbanken zitten. Onbekend maakt onbemind, luidt het gezegde. Gelukkig kent Meester vele soorten mensen.

 

Omslag Koloniekind - Opgroeien in het gevangenisdorp Veenhuizen - Mariët Meester
Koloniekind - Opgroeien in het gevangenisdorp Veenhuizen
Mariët Meester
Verschenen bij: De Arbeiderspers
ISBN: 9789029541305
272 pagina's
Prijs: € 21,99

Tom Rooduijn is voornamelijk bekend als journalist en programmamaker. Voor VPRO Radio maakte hij de documentaire Het schimmenspel over Géza Weisz (niet de acteur, maar een Berlijnse komiek). In mei 1940 duikt deze joodse man met zijn familie onder bij de Zwitserse arts Fritz Rimathé, die aan de Amstel 278 woont. Hij blijkt nog veel meer egodocumenten te hebben nagelaten. Onder meer van Rimathés memoires, aantekeningen en andere schriftelijke overblijfsels maakt Rooduijn een kroniek van vijf jaar: Amstel 278 – Een noodlottige vriendschap in oorlogstijd. En noodlottig is zij zeker; zoals in zo veel oorlogsverhalen vormt verraad een belangrijk motief.

Hoewel Fritz Rimathé niet alleen zijn huis openstelde voor Weisz’ gezin, maar ook voor anderen, kreeg hij nooit een Yad-Vashemonderscheiding. Zijn familie verklaart namelijk dat hij slechts deed wat hij moest doen. De integriteit van Weisz en Rimathé greep Rooduijn aan. Hierover zegt hij voor Athenaeum Boekhandel: ”Ze zagen hoe een verdraagzame stad voor de Joodse minderheid langzamerhand veranderde in een dodelijke hinderlaag, terwijl een meerderheid onverschillig, angstig of verontwaardigd toekeek.” Volgende week is het 4 mei. Het credo ‘Opdat wij nooit vergeten’ is haalbaar door verrichtingen als deze, van Tom Rooduijn.

Omslag Amstel 278 - Een noodlottige vriendschap in oorlogstijd - Tom Rooduijn
Amstel 278 - Een noodlottige vriendschap in oorlogstijd
Tom Rooduijn
Verschenen bij: Thomas Rap
ISBN: 9789400408197
320 pagina's
Prijs: € 24,99

Recent

7 december 2022

Smaakvol en leerzaam verhaal over hygiëne

Over 'Het mooiste boek van grote viezigheid - een onfrisse geschiedenis' van Monika Utnik-Strugata en Piotr Socha
6 december 2022

De eeuwige slang en de zachte klank van regen

Over 'Boekhandel in de bergen' van Alba Donati
5 december 2022

Het belang van de glimlach

Over 'Glimlach' van Sarah Ruhl
2 december 2022

Verdomme...!

Over 'De schaduw van een vriend' van Maarten Asscher