Wit privilege

Soms freewheel ik blind mijn dagen door, denk dat ik alles wel zo’n beetje weet, van het leven, mezelf, de samenleving, hoe we ons verhouden moeten enzo. Tot zich iets voordoet waardoor ik geactiveerd wordt. Een gesprek op de radio bijvoorbeeld, over Keti Koti, de jaarlijkse dag waarop de afschaffing van de slavernij in Nederland gevierd wordt. Het idee om van deze dag een nationale herdenkingsdag te maken stuit nogal op weerstand. In het programma kwamen een voor- en een tegenstander aan het woord. ‘Kijk’, zei de tegenstander, ‘Als je ziet hoe gepolariseerd het debat wordt gevoerd. Zo’n feestdag is bedoeld om ons te verenigen en dat is met dit onderwerp niet het geval.’

‘Polarisatie’, zei de voorstander,’ is een woord dat gebruikt wordt zodra men geen argumenten heeft om tegen bepaalde activiteiten te zijn. Vorig jaar zei Minister President Rutte over excuses aangaande het slavernijverleden, bang te zijn dat er polarisatie in de samenleving zou plaatsvinden. Maar toen koning Willem Alexander zijn excuses aanbood aan Indonesië vanwege het geweld tijdens de onafhankelijkheidstrijd, heeft niemand een link gelegd met polarisatie. Waarom zou zich hier ineens een kwestie van polarisatie voordoen?’

‘Nouhou’, hapte de tegenstander. ‘Misschien is een goed voorbeeld dat toen ik vorige week zei dat Keti Koti geen nationale feestdag moet worden, ik een enorme bak drek over me heen kreeg met de teneur: Jij bent een “blanke” Nederlander, dus jij weet niet waarover jij het hebt.’ ‘Kijk’, slachtofferde de tegenstander verder, ‘alleen al het feit dat ik niet op basis van mijn boodschap wordt beoordeeld maar op basis van mijn huidskleur, dat geeft wel aan hoe gepolariseerd dit debat is.’ 

Voorstander, (verbijsterende lach): ‘U moet eens weten wat ik allemaal naar het hoofd geslingerd kreeg toen ik het over zwarte Piet als racistisch fenomeen had. Wanneer je met elkaar in gesprek gaat zal er een proces ontstaan waarbij we tegenover elkaar komen te staan, hard tegen hard, maar uiteindelijk zullen we elkaar bereiken, zal er resultaat bereikt worden.’

De houding van de tegenstander begreep ik niet. Zo’n nationale herdenkingsdag kan toch meer begrip voor het verleden van de zwarte mens teweeg brengen, acceptatie bewerkstelligen? Ik zocht naar een boek om de kwestie zwart/wit te doorgronden. En kijk, daar lag Hallo witte mensen. Ik was nooit verder dan de inleiding gekomen, er was geen urgentie. Ik had geen probleem met gekleurde mensen, hoefde er niet over na te denken. Tijdens het lezen liepen mijn goedbedoelende gedachten te hoop tegen het begrip wit privilege. Dat ik nooit ben aangesproken op mijn wit zijn werd inzichtelijk gemaakt door een eenvoudige vraag.

Mijn antwoord op, ‘Wat was de eerste keer dat je besefte dat je wit bent?’ verrastte me. Ik heb me nooit iets over mijn huidskleur afgevraagd! Er zijn nooit sancties of conclusies aan mijn wit zijn verbonden. Nzume schreef daarover, ‘Als de gemiddelde witte Nederlander niet weet wat wit privilege is, zal de machtsverhouding die er in Nederland bestaat nooit worden rechtgetrokken.’
De eerste stap is gezet, nu verder lezen.

 

 

Hallo witte mensen / Anousha Nzume / AUP (2017)
Radiogesprek tussen VVD’er Frank de Graaf en oud politicus D66 en mensenrechtenactiviste Barryl Biekman.


Inge Meijer is een pseudoniem, wordt enthousiast van een goed verhaal, van een overtuigend relaas.

Meer van Inge Meijer :