Mensen die niet gezien worden

Op de voorkant van de nieuwste bundel van Willem van Zadelhoff prijkt een foto van Diane Arbus. Een fotografe die zich bezighield met mensen die niet gezien worden. Diezelfde mensen worden beschreven in Willem van Zadelhoffs nieuwe bundel. Het leven van een clown, architect, soldaat, duivenmelker: zij werden niet gekend maar hun verantwoordelijkheid beperkte zich schijnbaar tot hun omgeving. Maar toch verpesten deze mensen het voor zichzelf: hun tragikomische mislukkingen maken de poëzie tot een diepe ervaring van schrijnende eenzaamheid. Hun herinnering is tegelijkertijd hun graf. Zadelhoff schrijft gedichten die bestaan uit de meest basale elementen; dingen die mensen al lang vergeten zijn. Maar door zijn poëzie worden ze opgeroepen en maken ze daardoor deel uit van de wereld die we niet meer kennen.

De bundel Tijd en landen bestaat uit vijf delen, waarin het eerste deel haast kinderlijk is. Het is wellicht een proloog op de vier vervolgende delen waarin respectievelijk de verwijzing, de idyllische liefde, de schijn van de idyllische liefde en de natuur opgevoerd worden. Het is typisch dat juist in het laatste deel het titelgedicht is opgenomen. Daar relativeert de dichter al het voorgaande door de mens te karakteriseren als een ontwerper van de schijn van de eenzaamheid. De herinnering heeft in deze bundel een centrale rol en dubieus genoeg: de mens zorgt ervoor dat van deze herinnering niets overblijft. We zijn mensen die niet gezien worden.

Recent

Literair Nederland - 10 jaar geleden

17 november 2009

Zoektocht naar zijn verleden levert charmant boek op

Recensie door Rein Swart

De intrigerende roman ‘Austerlitz’ van W.G. Sebald uit 2003 begint met een bezoek van de ik-figuur, een alter ego van de schrijver, aan de Zoo in Antwerpen in de tweede helft van de jaren zestig. De uilen die hij daar ziet doen hem denken aan de vorsende blikken ‘zoals je die wel aantreft bij bepaalde schilders en filosofen, die door middel van de zuivere waarneming en het zuivere denken trachten door te dringen in de duisternis die ons omringt.’ Daarna ontmoet hij, heel en passant, de mysterieuze Austerlitz in de wachtkamer van het station, die zeer geïnteresseerd blijkt te zijn in de architecturale waarde van het gebouw.

Lees meer