24 januari 2017

Kunst aan de keukentafel

Door Stefan Ruiters

Vorige week zondagochtend liep ik met mijn 9-jarige dochter het Rijksmuseum in om de tentoonstelling van Hercules Segers (1589/1590-1633/1640) te gaan bekijken. Bleek het net te zijn afgelopen! Ach, er is nog genoeg te zien, zei mijn dochter. En dat is ook zo. Toch moest ik even mijn teleurstelling verbijten, om daarna hand in hand met dochterlief naar de Nachtwacht door te lopen. ‘Die wil ik nog een keer zien hoor, pap.’ En de andere Rembrandts en Van Goghs. Snel voordat de Chinezen komen, zeiden we tegen elkaar. Ik had me wel erg op Segers verheugd, al een paar maanden eigenlijk. Tja, dan had ik dus eerder moeten gaan. Gebeurt wel vaker helaas. Om het passieve enthousiasme om te zetten in een actie, ergens daar tussenin strand ik vaak.

Zo liep ik ook de expositie van Jan  Weissenbruch (1822-1880) in het Teylers Museum te Haarlem mis. Kwam ik achter toen een collega vertelde dat ze nog net de laatste dag ervan hadden kunnen meepikken. En ze hadden ook nog het laatste gebonden exemplaar van de tentoonstellingscatalogus kunnen aanschaffen aldaar. Wat fijn is het dan om als antiquaar dan een paar dagen later alsnog de catalogus met schilderijen en aquarellen van deze Vermeer van de 19de eeuw tijdens een inkoop aan te treffen. Wel in paperback, maar toch, fijn. En, jeuh, in de stapels boeken ook een catalogus van Het Rembrandthuis over Hercules Segers, de schepper van de minimale landschappen en zijn invloed op andere kunstenaars. Het boek staat vol kunstwerken die geënt zijn op de vroege meester en zelfs met regelrechte verwijzingen  naar de beroemde rotslandschappen, de hangende bomen met sliertige takken die de etsen en schilderijen bevolken. In de kunst van Segers zijn weinig mensen te bekennen. Alsof Segers op een andere planeet dan de onze vertoefde.

Ook Rembrandt was een vroege fan van Segers’ monochrome werk. Hij kocht een aantal werken van Segers, die ook nog een IMG_0585vriend werd. Ik moest denken aan de prachtige, weemoedige novelle over het leven van Segers: De bergreis van Theun de Vries (Querido, 1998). Waar je bij Weissenbruch baadt in het licht van een mooie zomerse dag vol menselijke activiteit aan de rivierbedding, zo word je bij Segers een vaal, vuil, leeg berglandschap in gezogen. Twee kunstenaars, twee gemoedstoestanden. Prettig om tussen die twee heen en weer te pendelen met een paar bewegingen van handen en ogen, zittend aan de keukentafel thuis, met een op zijn huiswerk zwoegende zoon naast me. Dat is weer het mooie aan boeken: de wereld gevangen tussen twee kaften. Er staat nog een expositie op de verlanglijst: Tinguely in het Stedelijk Museum Amsterdam. Daar ga ik zeker naar toe!

 

 

Recent

21 november 2017

Reizen in een binnenwereld

20 november 2017

Het leven ontwijken

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

26 november 2007

Geloven in een god die niet bestaat
Door Bernadet

Op de titel De Kunst van het Nietsdoen (2004) van Theo Fischer reageerden veel mensen met: ‘Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen.’ Daar ging het boek echter niet over. Het ging over Taoïsme; het niet steeds willen ingrijpen in de gebeurtenissen van je leven en de dingen naar je hand te willen zetten of bezweren.

Lees meer