19 februari 2010

Kleine dagen – Bernard Dewulf

Wat beweegt de onbewoonde schommel

Recensie door Anita Meuleman

 

Juweeltjes zijn het. De vertellingen van Bernard Dewulf. En dat verdient erkenning. Zijn laatste boek Kleine dagen staat op de longlist van de Libris Literatuurprijs 2010. Op 22 maart wordt bekend of Dewulf bij de zes genomineerden voor de prijs behoort. Kleine dagen is een selectie van columns van Dewulf gepubliceerd op de voorpagina van het Belgische dagblad De Morgen.

Bernard Dewulf is ? behalve inmiddels ex-columnist – ook dichter. En dat resoneert in vrijwel elke zin die hij schrijft in zijn boek Kleine dagen. Dat maakt ook dat je als lezer de observaties en gedachtespinsels van Dewulf heel langzaam consumeert. Een voor mij nieuw fenomeen. Ik heb de bundel gekoesterd. Telkens weer verwonderd om de nieuwe sprankelende ‘kleuren’ die maar tevoorschijn blijven komen. Hij spreekt van ‘Stilstaan bij het geheugen van het huis’ en ‘het wegsluipen van zijn kind uit de zwaartekracht’ en over de twijfels van de schrijver zelve.’Ik schrijf alles wat ik niet schrijf. (…). Even was ik er blij mee. Domper op de feestvreugde is altijd weer: wat betekent het?’

Filosofische beschouwingen en mooie observaties over de kleine verschijnselen van alledag, ‘Briesjes zijn de edelste soort wind.’ Dewulf laat zijn woorden schijnen over dingen die eenieder als vanzelfsprekend beschouwt en geeft begrippen een nieuw beeldend gezicht met onverwachte wendingen: ‘De genetische valkuil die ouderdom heet: een zelfmoordaanslag van de tijd.’ En, ‘Een zondagochtend vol verveling. Het huis staat vol doofstomme boeken en het speelgoed staart waardeloos uit hoeken en gaten.’

Voor de lezer is er herkenning. Een annotatie van een verre jeugd, een nostalgisch gevoel van herkenning. ‘De eerste schooldag. Zoveel kindjes. Een zee van moeders’  Of nog mooier: ‘Meisjes kunnen dat, zeggen ze. Zoals ze nu kijken naar elkaar: een verstandhouding van gewapend suikerglas.’

De onderwerpen vindt hij letterlijk dichtbij huis, in zijn eigen omgeving waar zijn kinderen, zijn vrouw en hijzelf participeren in zijn dagelijkse overpeinzingen. Overigens wel vanaf een zekere afstand, geschreven in de derde persoon. ‘Morgen fietst hij mij voorbij, keihard onderweg, ontsnapt naar zijn toekomst.’ Dewullfs woordgebruik is doorspekt met metaforen en verbeeldende ? Vlaamse –  woorden: koket, woelwater, wenssteen, scharten. Scharten?

‘Er groeit een vrouw in mijn huis.
Een-twee-drie is ze vijf geworden.
Op een ochtend kwam ze de keuken binnen. Ze zei dag en het was anders. Ze gaf een zoen en hij verschilde. Haar haar hing los, ze had een rokje aan en daaronder lange kousen. Daarin waren haar benen gestegen en ze stapte, ik zocht in verwarring het woord, pront. Parmantig. Koket.’

Dewulfs kleine overpeinzingen zijn mooi in balans. De afgeronde stukjes – alle zo’n driehonderd woorden – hebben een nostalgische ondertoon waar je als lezer wel ruimte voor moet maken. Al betrap ik mezelf ook wel op haast bij zoveel rust.‘Het jongentje ziet en kijkt. Tuin en tijd aan zijn voeten.(….) Wat verdwijnt hij nu haastig in het dikkende donker.’

De titelloze kronieken zijn stuk voor stuk pareltjes die je langzaam tot je moet nemen om de essentie tot je door te laten dringen. Langzaam, laag voor laag. Als een toverbal.

‘Ben jij opa? vraagt ze. Het is geen vraag, het is een marsorder. (…) En zolang ik onderdanig meespeel is zij verlicht. Maar hapert mijn inlevingsvermogen, taant mijn belangstelling of ben ik iets te tegendraads dan vaardigt ze streng haar ultieme oekaze uit. ‘Jij weet niet wie jij bent.’’

Bernard Dewulf (Brussel 1960) studeerde Germaanse filologie en is schrijver, columnist, vertaler, dichter en essayist.
Van Dewulf verschenen al eerder verzamelde gedichten in de bundels Waar de egel gaat en Blauwziek. Loerhoek, is een eerdere selectie van de columns van Dewulf in De Morgen. Bijlichtingen en Naderingen, bevatten essays en reisverhalen over kunst.

 

Zie ook de recensie van Rein Swart op deze site over Kleine Dagen

Kleine dagen
Bernard Dewulf
Verschenen bij: Atlas Contact, Uitgeverij
ISBN: 9789046705216
192 pagina's
Prijs: € 12,50

Meer van Anita Meuleman:

28 maart 2010

Mathilda Savitch voert de lezer terug naar de dertienjarige die hijzelf was

Over 'Mathilda Savitch' van Victor Lodato

Recent

25 september 2017

Een waardig gedragen ongeluk

Over 'Kolonel Chabert' van Honoré de Balzac
24 september 2017

What's in a design

Over 'Kluger Hans' van Redactie o.a. Jonas Vanderschueren, Anton Steen, Dorien De Vylder,
22 september 2017

Modiano's spel met de lezer

Over 'Trilogie van een beginnend schrijverschap' van Patrick Modiano
21 september 2017

Waar het surrealisme binnen dendert

Over 'Duizend vaders' van Nhung Dam
20 september 2017

In de huid van een leeuwin

Over 'De bekentenis van de leeuwin' van Mia Couto

Verwant

19 februari 2010

Recensie door: Rein Swart

Over 'Op hoop van zonnezegen ' van Bernard Dewulf