18 december 2016

Klassiek verveelt

Door Marijn Sikken

‘Daar ga je geen punten mee scoren,’ zegt mijn vriend. ‘Bij mij, in elk geval niet.’
Het punt is dat ik gestopt ben. Na een veelbelovend begin, waarin ik een paar keer gniffel om de schone maar vileine beschrijvingen en met enige regelmaat op het pad der pagina’s halt houd om van het uitzicht te genieten, sluipen de eerste scheurtjes in mijn leeservaring: af en toe een zucht, soms een verveeld doorbladeren – hoe lang duurt dit hoofdstuk nog? Het boek is me al jaren door diverse mensen, mijn vriend voorop, aangeraden. Kennelijk moet ik dit gelezen hebben. Maar als Emma op zeker moment vertelt hoezeer zij lijdt, blijkt het klaar: op pagina 137 sla ik Madame Bovary dicht. Volgens mijn vriend kan ik dit beter voor mezelf houden.

Het is niet erg om niet mee te voelen met een personage. The Wasp Factory van Iain Banks kent een van de meest angstaanjagende vertellers ooit. Tijdens het lezen voelde ik niets voor deze figuur, toch legde ik het boek niet weg.
In het romandebuut van Miranda July, waarin de lezer ook weer (!) zo’n vervelende verwende vrouw volgt, stoorde de hoofdpersoon me enorm. Eigenlijk stoorden alle personages, ieder in diverse mate kunstmatig ongemakkelijk en koket kierewiet, me enorm – zoals ik boeken over ontwapenende autisten behoorlijk beu ben. Toch las ik The First Bad Man binnen een dag uit.
De verloren vrouw in Willa Cathers A Lost Lady is zelfs vergelijkbaar met Flauberts beroemdste creatie. Maar waar ik A Lost Lady dermate geniaal vind dat ik het geregeld opnieuw in de winkel koop en aan iemand cadeau geef, zo weet Flauberts roman me niet te betoveren. Nee, daar scoor ik geen punten mee.

Mijn grootste bezwaar zit dus in Emma, die bij mij weinig anders dan irritatie oproept. Dat ik kwaad word om een personage is goed, dan ben je als schrijver geslaagd. Kennelijk roept Emma veel bij mij op. Maar moet ik, omdat de hoofdpersoon me op mijn zenuwen werkt, het boek dan ook uitlezen? Misschien sta ik minder open voor het leed van verveelde huisvrouwen, fictief bovendien, wanneer er ook zoiets speelt als Aleppo. Is dat flauw? Natuurlijk is dat flauw, Gustave Flaubert kan er niets aandoen dat de wereld van vandaag in brand staat, Emma Bovary al helemaal niet. Het kan ook iets anders zijn.
Misschien zijn voor mij, als ik alle rokken van de ui heb afgepeld en tot de diepste kern van mijn leeswezen ben gekomen, het verhaal en de karakters in dat verhaal nog wel het belangrijkste in een boek. Verkies ik, als het er echt op aankomt, personages boven stijl. ‘Het is niet omdat een boek gemakkelijk wegleest, dat het een goed boek is. Het moet ook nog ergens over gààn,’ stelt recensent Mark Cloostermans in een interview met Indruk Magazine. Iemand anders zei dat het leven te kort is voor slechte boeken. Dat Madame Bovary geen slecht boek is, wil ik zeker geloven. Ik zal het alleen nooit zeker weten, want ik las het niet uit.

 

 

Recent

25 september 2017

Een waardig gedragen ongeluk

24 september 2017

What's in a design

22 september 2017

Modiano's spel met de lezer

20 september 2017

In de huid van een leeuwin

Literair Nederland - 10 jaar geleden

01 oktober 2007

Aan tien schrijvers werd een door hen zelf geschreven stuk tekst voorgelegd en gevraagd waarom ze het op die manier hebben geschreven, waarom ze die woorden gebruikt hebben. Het is zeer interessant om te lezen hoe over elk woord nagedacht wordt.

De teksten zijn van: Rene Appel – de thriller, John Leenaarts – de journaaltekst, Richard Wouters – de verkiezingsfolder, Freek Staps – het krantenbericht, Arthur Japin – de roman, Robin Kemme – de reclametekst, Ron Punselie – de webtekst, Bart-Jan Langewaard – de brief, Wouter Klootwijk – de column, Frank van der Lecq – de toespraaak..

Opvallend is dat het verschillende uitgangspunt zo van invloed is op de tekst. De schrijvers van boeken mogen hun eigen teksten maken, Het merendeel van de andere schrijvers moeten rekening houden met het doel van hun schrijven.

Lees meer