Joke J. Hermsen schreef Essay Maand van de Spiritualiteit

Zaterdag 30 oktober ging de maand van de spiritualiteit van start. Het essay hiervoor schreef filosofe en schrijfster Joke J. Hermsen.

Windstilte van de ziel

In de omgeving van het Franse pelgrimsoord Vézelay reflecteert Joke Hermsen op het belang van rust, verveling, aandacht en wachten. Ervaringen die van levensbelang zijn, maar waar nauwelijks ruimte voor is in onze overvolle agenda’s. Hermsen laat zich hierbij inspireren door de eeuwenoude pelgrimsroute naar Santiago de Compostela, die in Vézelay begint. In navolging van Nietzsche stelt ze: Pas vanuit de ‘windstilte van ziel’ is er ruimte voor creativiteit.

De spanning tussen onze drukke levens en onze behoefte aan rust verwijst naar het onderscheid tussen ‘kloktijd’ en een andere, meer persoonlijke en innerlijke tijd. Deze ‘beleefde tijd’ zegt volgens Hermsen ook iets over de ziel, een begrip dat de afgelopen eeuwen door de wetenschap ten grave is gedragen, maar aan een comeback bezig lijkt te zijn. Ook ons taalgebruik zit nog vol uitdrukkingen over de ziel, zoals ‘bezield’, en ‘je hebt me op mijn ziel getrapt’. Maar wat verstaan we nu precies onder het woord ‘ziel’?

Hermsen verbindt hedendaagse interpretaties van de ziel aan ervaringen als ‘innerlijke tijd’, een ‘dieper gelegen zelf’ en het onbewuste. Kan de ziel nog als inspiratiebron voor onze creativiteit gezien worden, zoals Nietzsche meende, toen hij sprak over de ‘windstilte van de ziel’ die aan elk creatief proces vooraf zou gaan? De eerste pelgrims die van Vézelay naar Compostela liepen meenden dat deze lange wandeltocht louterend voor hun ziel werkte, omdat zij zo dieper in zichzelf konden afdalen. Ook veel moderne pelgrims lopen weer deze eeuwenoude route.

Hermsen schrijft haar beschouwing over de ziel tijdens een lang verblijf in de buurt van Vézelay en gaat aldaar op verkenning uit. Ze komt met een verrassende interpretatie van de 21e eeuwse ziel, die haar eerdere beschouwing over ‘innerlijke tijd’ aanvult en verdiept.

Tijdens de Maand van de Spiritualiteit geeft Hermsen lezingen naar aanleiding van haar essay. Kijk voor een overzicht op www.jokehermsen.nl.

Joke J. Hermsen is auteur van diverse romans en essaybundels, waaronder haar succesvolle Stil de tijd (2009). Ze is een veelgevraagd spreekster over het thema ‘tijd’.

Windstilte van de ziel, Joke J. Hermsen. Uitgeverij Ten Have in samenwerking met De Arbeiderspers. 64 pagina’s. Prijs: € 2,50 tijdens de Maand van de Spiritualiteit, vanaf 1 december € 4,95.  ISBN: 978 90 259 6200 5.

 

Recent

Literair Nederland - 10 jaar geleden

28 januari 2008

Mevrouw Couperus,Sophie Zijlstra

Maandag 2 juli 1900 vroeg in de ochtend.

Na een doorwaakte nacht, wachtend op haar man, wil Elisabeth Baud-Couperus uit haar stoel opstaan als hij eindelijk thuiskomt. Dan blijkt dat ze niet meer kan lopen…

Hiermee begint het schitterende verhaal over mevrouw Couperus, een zeer intelligente vrouw. Zoals gebruikelijk in die tijd wordt haar verlamming, na allerlei onderzoeken, gezien als een 'hysterische aandoening'. Uiteindelijk besluit ze naar dokter Bende te gaan, een arts die vrij nieuwe methodes toepast om mensen te genezen, te weten…

Lees meer