In memoriam Ilse Starkenburg 1963 – 2019

Door Ingrid van der Graaf

Op 11 november is onverwacht dichteres en schrijfster Ilse Starkenburg overleden. De in Dieren geboren schrijfster overleed in haar woonplaats Amsterdam. Sinds haar debuut, Verdwaald ontwaken in 1990 was De Arbeiderspers haar uitgever. Haar laatste bundel, De boom valt op mij uit 2017, waarin ze inging op dingen die zomaar kunnen gebeuren, is geïnspireerd op het voorval hoe een boom ook werkelijk op haar viel toen zij zich op straat begaf. Deze bundel werd door critici zeer goed ontvangen.
Starkenburg was geen dichteres van het complexe en moeilijk te doorgronden metaforen. Ze stond bekend om haar eenvoudige en vaak spaarzame taalgebruik waarmee ze hele werelden kon oproepen.

In 1996 ontving Ilse Starkenburg voor haar debuut en haar tweede bundel het Charlotte Köhler Stipendium, een stimuleringstoelage voor beginnende auteurs. Ook maakte ze deel uit van de  Poule des Doods, een dichtersgroep in Amsterdam die met een speciaal voor de overledene een gedicht schrijft en daarmee de laatste eer bewijst aan eenzaam afgestorvenen. Vertalingen van haar werk verschenen in Duitsland en Spanje. De Duitse vertaling leidde in 2000 tot een nominatie voor de Nordrhein-Westfalen Literaturpreis.
Ook heeft ze werk gepubliceerd in de literaire tijdschriften Maatstaf, Rottend Staal, Tirade en komen haar gedichten veelvuldig voor in samengestelde bloemlezingen.

‘dat wat ik draag laten vallen
de kakkerlak vertrappen
soms is het of niemand
iemand anders kan verdragen

toch zullen de stenen een lichte
aanraking toe moeten laten
stof verdwijnt niet zomaar.’

Ilse Starkenburg publiceerde de volgende bundels en een essay over Louis Lehmann:

Verdwaald ontwaken (1990, gedichten)
Afspraak met een eiland (1995, gedichten)
De blinde vlek op de kaart (1998, verhalen)
Thuisreis (1999, bibliofiele uitgave)
In plaats van alleen (2003, gedichten)
Gekraakt klooster (2007, gedichten)
Louis Lehmann als Homo Universalis (essay over dichter en scheepsarcheoloog Louis Lehmann, 2007)
De boom valt op mij (2017, gedichten)

 

(fragment uit de bundel: afspraak met een eiland)

 

Recent

16 september 2021

De kracht van fictie

Literair Nederland - 10 jaar geleden

16 september 2011

Kruimels die voedzaam zijn
Recensie door Machiel Jansen

Het lezen van boeken kun je vergelijken met het eten van voedsel. Misschien niet de oudste maar wel de bekendste vergelijking is die van Francis Bacon uit 1625. In zijn korte essay On Studies merkt hij op dat sommige boeken er zijn om geproefd, anderen om doorgeslikt en een paar om gekauwd en verteerd te worden.

Lees meer