In memoriam Ilse Starkenburg 1963 – 2019

Door Ingrid van der Graaf

Op 11 november is onverwacht dichteres en schrijfster Ilse Starkenburg overleden. De in Dieren geboren schrijfster overleed in haar woonplaats Amsterdam. Sinds haar debuut, Verdwaald ontwaken in 1990 was De Arbeiderspers haar uitgever. Haar laatste bundel, De boom valt op mij uit 2017, waarin ze inging op dingen die zomaar kunnen gebeuren, is geïnspireerd op het voorval hoe een boom ook werkelijk op haar viel toen zij zich op straat begaf. Deze bundel werd door critici zeer goed ontvangen.
Starkenburg was geen dichteres van het complexe en moeilijk te doorgronden metaforen. Ze stond bekend om haar eenvoudige en vaak spaarzame taalgebruik waarmee ze hele werelden kon oproepen.

In 1996 ontving Ilse Starkenburg voor haar debuut en haar tweede bundel het Charlotte Köhler Stipendium, een stimuleringstoelage voor beginnende auteurs. Ook maakte ze deel uit van de  Poule des Doods, een dichtersgroep in Amsterdam die met een speciaal voor de overledene een gedicht schrijft en daarmee de laatste eer bewijst aan eenzaam afgestorvenen. Vertalingen van haar werk verschenen in Duitsland en Spanje. De Duitse vertaling leidde in 2000 tot een nominatie voor de Nordrhein-Westfalen Literaturpreis.
Ook heeft ze werk gepubliceerd in de literaire tijdschriften Maatstaf, Rottend Staal, Tirade en komen haar gedichten veelvuldig voor in samengestelde bloemlezingen.

‘dat wat ik draag laten vallen
de kakkerlak vertrappen
soms is het of niemand
iemand anders kan verdragen

toch zullen de stenen een lichte
aanraking toe moeten laten
stof verdwijnt niet zomaar.’

Ilse Starkenburg publiceerde de volgende bundels en een essay over Louis Lehmann:

Verdwaald ontwaken (1990, gedichten)
Afspraak met een eiland (1995, gedichten)
De blinde vlek op de kaart (1998, verhalen)
Thuisreis (1999, bibliofiele uitgave)
In plaats van alleen (2003, gedichten)
Gekraakt klooster (2007, gedichten)
Louis Lehmann als Homo Universalis (essay over dichter en scheepsarcheoloog Louis Lehmann, 2007)
De boom valt op mij (2017, gedichten)

 

(fragment uit de bundel: afspraak met een eiland)

 

Recent

Literair Nederland - 10 jaar geleden

20 oktober 2010

Recensie: De grote zaal - Jacoba van Velde

Recensie door: Rein Swart

Nietsontziende beschrijving van het menselijk tekort

In een tijd waarin de kwaliteit van de zorg onder druk staat, is het leerzaam te lezen hoe het er zo’n zestig jaar geleden aan toeging. De 74-jarige Geertruida van der Veen, zeg maar Trui, weet aan het begin van De grote zaal niet dat ze in een rusthuis voor vrouwen ligt. Een verpleegster vertelt haar dat ze er al vier dagen ligt vanwege een attaque.

Lees meer