In memoriam F. Starik 1958 – 2018

door Ingrid van der Graaf

Op vrijdag 16 maart is schrijver, dichter en zanger F. Starik op 59-jarige leeftijd overleden aan een hartstilstand. Starik werd als Frank von der Möhlen geboren in Apeldoorn. Hij studeerde fotografie en mixed media aan de Rietveld academie in Amsterdam. Op zestienjarige leeftijd publiceerde hij zijn eerste dichtbundel in eigen beheer. Als ‘nachtpredikant’ leverde hij geregeld een bijdrage aan het VPRO radioprogramma Nooit meer slapen – waar hij vaak en gedurende een week een geschreven terugblik gaf ‘op de dag die was’.

Van 1992 tot 2002 was Starik zanger van de Willem Kloos Groep, die werk van dode dichters ten gehore bracht. Met deze band waarvan Menno Wigman drummer was, trad hij geregeld op.
Starik was een markant figuur die erop stond met F, (en niet met het logischerwijs vermoedde Frank) te worden aangesproken. Hij viel op door altijd in pak te zijn gekleed. Als performer in kleurige overhemden met lange punten aan de kraag en de scherpe snede van zijn even kleurrijke puntschoenen waarmee hij groots, doch bedachtzaam voortstapte.

Zo kon je Starik tijdens de 34e Nacht van de Poëzie (2016) in ogenschijnlijk rustige tred, handen op de rug zijn rondjes om de zaal in het Tivoli zien nemen. Hier en daar een pauzerende bezoeker minzaam groetend. Zoals het een dichter betaamt. Waarna hij in grasgroen kostuum het podium besprong om het dichterschap te vieren. Met een gretigheid die het publiek lichtelijk achteruit deed deinzen, bracht hij een dichterlijke tirade over ‘gras’,(dat zich overal en onophoudelijk vertoont), ten gehore. Waarmee hij de zaal voor de rest van de Nacht goed wakker schudde, en succes oogstte.
Starik trad graag op tijdens festivals. Op 11 maart trad hij nog op in Schotland, tijdens het internationale dichtersfestival StAnza.

Hij publiceerde tien dichtbundels en de roman De gastspeler. In 2012 had hij in Trouw een wekelijkse rubriek Moeder doen dat het jaar daarop onder dezelfde titel als bundel verscheen. Stukjes over hoe het leven uitpakte voor zijn dementerende moeder. Uit veel van zijn werk spreekt een grote empathie voor de dingen. Hij dichtte veel over de donkere kant van het leven, de dood. Die hij  als performer – die hij ook was – op rauwe toon ten tonele bracht. Woorden spuwend en dan weer terughoudend met vaak een trilling, alsof zijn stem kon breken, en een kracht die de aderen op zijn schedel deden opzwellen. Dat was F. Starik. Een pose, maar oprecht.

Sinds 2002 was Starik coördinator van de Amsterdamse ‘Poule des Doods’, een groep dichters die op afroep beschikbaar zijn om een gedicht te schijven voor een eenzaam gestorvene en dit voor te dragen aan de groeve. Zelf was Starik bij alle eenzame uitvaarten aanwezig waarvan hij na afloop uitgebreid verslag schreef die te vinden zijn op de website Eenzame uitvaart Amsterdam. Hierover publiceerde Starik De eenzame uitvaart (2005) en Een steek diep. Schetsen van verloren levens (2011). Van 2010 tot 2012 was Starik stadsdichter van Amsterdam. Zijn recentste poëziebundel, Staat, verscheen in 2015.

Voor zijn werk ontving hij de Amsterdamprijs voor de Kunst (2009), en in 2012 ontving hij het stedelijk ‘Ereteken van Verdienste’.

Dat laatste gedicht, Ad fundum dat hij tijdens de 34e Nacht voordroeg, maakte indruk. Briesend uitgesproken strofen: ‘al die mensen’ die dood zijn, eindigend met: ‘mag die beker mij nu eens passeren (…) leven godverdomme / en heel lang nog / weg met de dood’.

 

Eind februari werd F. Starik geïnterviewd over zijn stichting De Eenzame Uitvaart. Het bleek onvermoed zijn laatste interview te zijn. Trouw publiceerde het vandaag: F. Starik, het laatste familielid

Verslag van zijn uitvaart in een column van Inge Meijer: Wiegend naar het einde

 

Recent

Literair Nederland - 10 jaar geleden

30 mei 2010

Recensie door: Dominique Rothengatter

Nomade is een pakkend en helder betoog van een waar vertelster.

Aanvankelijk stond ik sceptisch tegenover dit tweede boek van Ayaan Hirsi Ali. Dit daar ze in de media de afgelopen jaren niet altijd even positief geportretteerd is, mede door haar pittige uitlatingen als politicus op het gebied van de islam. Maar tegelijkertijd was ik óók heel nieuwsgierig naar wat Ayaan allemaal te vertellen zou hebben in Nomade.

Lees meer