14 april 2010

Homo submersus ? Jacques Presser

Onlangs maakte Uitgeverij Boom bekend dat 22 april a.s. de onderduikroman van Jacques Presser, Homo submersus, bij hen zal verschijnen. Homo submersus, letterlijk vertaald de ‘ondergedoken mens’, is de onderduikroman van Jacques Presser. Na 63 jaar is het zoekgeraakte manuscript weer opgedoken. De doorslag van het manuscript heeft al die jaren bij familie in huis gelegen.

Jacques Presser (1899-1970) wordt door velen beschouwd als één van de grootste historici van ons land. Hij is in Nederland vooral bekend van zijn boek Ondergang (1965) dat voortkwam uit de opdracht die hij in 1950 van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie (het latere NIOD) kreeg. Daarin beschrijft hij de vervolging van de Joden tijdens de oorlog. Ondergang verscheen in 1965 en maakte direct diepe indruk.

De novelle De nacht der Girondijnen verscheen in 1957 als boekenweekgeschenk. Het gaat over een jonge man die in kamp Westerbork gedwongen wordt mee te werken aan het maken van de selecties voor de transporten naar Auschwitz. De nacht der Girondijnen werd in vele talen vertaald.

Homo submersus is een verslag uit de onderduik. Het was bekend dat Presser de oorlog zelf als onderduiker heeft overleefd. Hij verloor echter bijna zijn gehele familie, onder wie zijn vrouw. Bijna niemand wist dat hij tijdens de oorlog een boek over de onderduik had geschreven. Homo submersus (‘de ondergedoken man’) is een roman in dagboekvorm, die volgens de uitgever, zo dicht tegen de werkelijkheid aanleunt dat hij als een autobiografie kan worden gelezen. Naast zijn eigen ervaringen heeft Presser in zijn verhaal berichten van andere onderduikers en verzetsmensen verwerkt.

Homo submersus bevat een inleiding en wetenschappelijke verantwoording van Nico Markus. Nico Markus is historicus en was lange tijd leraar aan het Vossius Gymnasium in Amsterdam, de school waar Presser zelf ook les gegeven heeft.

Homo submersus

Auteur: Jacques Presser
Verschijnt bij: Uitgeverij Boom (april 2010)
Prijs: € 24,50

Recent

21 november 2017

Reizen in een binnenwereld

20 november 2017

Het leven ontwijken

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

26 november 2007

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren. In het nu leven, de weg gaan die klaarblijkelijk zo moet zijn. Bij dit boek reageren mensen hetzelfde "Dat is toch dat boek van die dominee die niet in God gelooft? Dat is toch die atheïst?." Opschudding alom.

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren.

Lees meer