30 maart 2009

Het is weer tijd voor pamfletten

Onlangs verschenen er weer twee vileine pamfletten in het Nederlands taalgebied. Jeroen Brouwers schreef zijn Sisyphus’ Bakens en Kalik Boudou en Oscar van Gelderen schreven samen Wij hebben altijd gelijk.

Sisyphus’ Bakens
Een vilein en hilarisch pamflet over literaire prijzen, het koningshuis en de waarde van de schrijver
Is de Prijs der Nederlandse Letteren van de Nederlandse Taalunie werkelijk de meest prestigieuze onderscheiding in het Nederlands taalgebied? Jeroen Brouwers, die deze prijs in 2007 te beurt viel, toont aan van niet. Het aan deze zogenaamde ‘Nobelprijs der Lage Landen’ verbonden geldbedrag van 16.000 euro blijft ver achter bij dat van andere Nederlandse en Vlaamse prijzen. Brouwers weigerde de prijs en legt in dit ‘vloekschrift’ uit waarom.
Zijn teleurstelling gold niet uitsluitend het keutelige geldbedrag van 16.000 euro, dat in geen drie decennia bleek te zijn verhoogd, er was meer dat zijn verontwaardiging en woede opwekte, een boosheid van vele jaren, gegroeid tijdens zijn hele literaire loopbaan. Wat verdient een schrijver eigenlijk, waarom wordt de aanleveraar van de handelswaar (het boek) afgescheept met het geringste percentage van de opbrengst?
Wat heeft het literatuurvijandige Nederlandse en Belgische koningshuis met deze ‘flutprijs’ te maken, vraagt de republikein, democraat, anti-monarchist Brouwers zich af. Wat voert die taalunie eigenlijk uit en wat stelt Plasterk voor als minister van Cultuur?
In het persbericht over de toekenning van de Prijs werd Brouwers geprezen omdat hij ‘in de naoorlogse Nederlandstalige literatuur bakens heeft uitgezet en verzet’. Toen zijn ergernissen rondom deze onderscheiding zich tot een berg hadden opgehoopt, vond de schrijver dat hij maar weer eens wat bakens moest uit- of verzetten en begon ze met de moed der wanhoop tegen die steile berg omhoog te sjorren. Vruchteloos zoals Sisyphus? (Bron: uitgeverij Atlas, www.uitgeverijatlas.nl)

Wij hebben altijd gelijk
Ongewenste burgerparticipatie, de reageercultuur, hooligans, de zegeningen van de anonimiteit, talking heads, rechts gebral en links gedram: het zijn slechts enkele van de onderwerpen die aan bod komen in dit prikkelende pamflet over de moeizame verhouding tussen politiek, media en burgerij. Op scherpzinnige en humoristische wijze maken ‘de Berber en de Jood’ eenmalig herrie voor een goed doel: stilte.
Boudou en Van Gelderen leggen de vinger op de zere plek: de media zijn verworden tot een markt waar het louter om transacties gaat. De een wil aandacht, de ander biedt een platform. Tegenstellingen worden kunstmatig gecreëerd om de kijkcijfers op te schroeven. Meningen worden extra fijn geslepen, omdat martelaarschap nu eenmaal extra zetels oplevert. En als kunstenaar of politicus hoor je er tegenwoordig pas bij als je op zijn minst bedreigd bent.
Wij hebben altijd gelijk is een warmbloedig pleidooi voor een maatschappij waarin niet voortdurend de nadruk op het verschil tussen mensen wordt gelegd. Voor eenieder die de nuance, de humor en de zelfspot in het debat mist maar zoekt, is Wij hebben altijd gelijk een onmisbaar medicijn – tegen het chagrijn. (Bron: uitgeverij Querido, www.querido.nl)

Jeroen Brouwers, Sisyphus’ Bakens. Atlas, 176 blz., € 15,-
Kalid Boudou, Oscar van Gelderen, Wij hebben altijd gelijk. Querido, 64 blz., € 9.95

Recent

21 november 2017

Reizen in een binnenwereld

20 november 2017

Het leven ontwijken

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

26 november 2007

Geloven in een god die niet bestaat
Door Bernadet

Op de titel De Kunst van het Nietsdoen (2004) van Theo Fischer reageerden veel mensen met: ‘Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen.’ Daar ging het boek echter niet over. Het ging over Taoïsme; het niet steeds willen ingrijpen in de gebeurtenissen van je leven en de dingen naar je hand te willen zetten of bezweren.

Lees meer