17 mei 2017

Flessen en kruiken

Door Martin Lok

Vorige week bezocht ik in Bologna het moderne kunstmuseum en bekeek er meer dan zeventig schilderijen en tekeningen van Giorgio Morandi. Op vrijwel alle schilderijen en tekeningen stond hetzelfde: een stuk of wat flessen en kruiken. Van een steeds grotere eenvoud.

Wat drijft een kunstenaar om voortdurend dezelfde flessen en kruiken te schilderen? En dan ook nog eens in hetzelfde kamertje, in de flat waar hij zijn hele leven zou wonen. Waarschijnlijk omdat herhaling meesterschap brengt, wat duidelijk in zijn schilderijen naar voren komt. Want in alle eenvoud bleek perfectie te gedijen, zonder dat het monotoon werd. Wat gezien Morandi’s geboorteplaats eigenlijk volstrekt logisch is, want waar anders dan in Bologna kun je leren wat de kracht van eenvoud is? Bologna excelleert in culinaire eenvoud, de eenvoud van simpele gerechten. Daar is deze stad groots in, van de lekkerste mortadella en salami tot de heerlijkste tagliatelle al ragu en tortellini in brodo. Je kunt het allemaal tot in de kleinste steegjes proeven, in de Italiaanse trattoria’s en ostaria’s. Het enige nadeel is dat je er al snel teveel van neemt en na een paar dagen begint te ontdekken dat Bologna niet voor niets La Grassa wordt genoemd, ‘De Vette’. Een combinatie van eenvoud en perfectie die ik uiterst smakelijk vind, zoals ik dat ook bij Morandi waardeer.

Toch was mijn favoriete restaurant in Bologna niet Bolognees maar Siciliaans. En dat was helemaal geen straf; ook Sicilianen kunnen prima koken, zij het dat eenvoud hier wordt vervangen door extravagantie. Zoals door Tomasi de Lampedusa onovertroffen is geboekstaafd in de Tijgerkat, waarin de Prins van Salina een feest geeft om zijn jaarlijkse verblijf op het platteland in te luiden. De Lampedusa’s beschrijving van de culinaire rijkdom van de Salina’s doet je  watertanden: ‘De goudbruine korst en de geur van suiker en kaneel die deze verspreidde, waren slechts voorboden van de heerlijkheden die van binnenuit tevoorschijn kwamen, toen het mes de korst doorstak: eerst kwam er een naar specerijen geurende damp van af, daarna kwamen kuikenlevers, hardgekookte eieren, plakken ham, kip en truffel in een overvloed van gloeiend hete, glinsterende maccheroni, waaraan het braadvocht van het vlees de geraffineerde kleur van gemzenbont gaf.

Ik heb eens geprobeerd zo’n maccheroni-timbaal als die van de Prins van Salina te maken. Het resultaat was prachtig, maar toen ik er het mes inzette, bleef het orgastische effect uit de Tijgerkat volledig achterwege. De literair-culinaire strapatsen van De Lampedusa waren voor mij te hoog gegrepen. De volgende keer maakte ik maar weer een eenvoudige pastaschotel. Die net als Morandi’s kunst prima beviel. Want ook in eenvoud schuilt perfectie.

 

 

Recent

21 november 2017

Reizen in een binnenwereld

20 november 2017

Het leven ontwijken

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

26 november 2007

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren. In het nu leven, de weg gaan die klaarblijkelijk zo moet zijn. Bij dit boek reageren mensen hetzelfde "Dat is toch dat boek van die dominee die niet in God gelooft? Dat is toch die atheïst?." Opschudding alom.

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren.

Lees meer