Agenda

Filmvertoning Finnegans Wake eenmalig in Nederland

Gesignaleerd door de redactie:

Het is 70 jaar geleden dat James Joyce overleed. Een historische mijlpaal, want dat betekent dat zijn werk nu rechtenvrij is geworden. Er wordt dan ook een hele stroom herdrukken en nieuwe Joyce-publicaties verwacht. Ter gelegenheid van het 70e sterfjaar van Joyce vertoont SLAU in samenwerking met het Louis Hartlooper Complex de unieke verfilming door Mary Ellen Bute van ‘Finnegans Wake’ uit 1965, met een inleiding door de Wake-vertalers Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes.

Finnegans Wake: Eén groot kletsverhaal
Finnegans Wake is de laatste roman van James Joyce (1882-1941). Het meesterwerk, vol neologismen, cryptische verwijzingen en woordspelingen in diverse talen, wordt over het algemeen opgevat als een zeer ontoegankelijk boek: moeilijk te begrijpen, onmogelijk te vertalen. Onzin volgens Robbert-Jan Henkes en Erik Bindervoet die in 2002 hun veelgeprezen vertaling van Finnegans Wake afleverden: “Het is alsof je in een kroeg bent in Dublin, waar je ingesponnen wordt door alle verhalen die er verteld worden. Geleidelijk aan begin je daar iets in te beluisteren dat je zeer bevalt. Misschien moet je de Wake vooral hóren. Het is eigenlijk één groot kletsverhaal, heel leuk, je hoort met wat een hartstocht er verteld wordt. Nee, de Wake is beslist een gezellig boek.”

Passages from Finnegans Wake
Nog onwaarschijnlijker dan een vertaling was een verfilming van het boek. Slechts eenmaal in de filmgeschiedenis heeft een regisseur zich gewaagd aan een verfilming van het boek. De Amerikaanse filmmaker Mary Ellen Bute (1906-1983) maakte in 1965 de speelfilm ‘Passages from Finnegans Wake’, waarbij ze twee grote hindernissen moest nemen: de artistieke uitdaging om iets van de geest van de Wake op het witte doek te krijgen en de toestemming van de notoir lastige erven Joyce. Dat laatste wist ze handig te omzeilen door de toneelbewerking van Mary Manning uit 1958 als uitgangspunt voor haar film te nemen; die toestemming kreeg ze. Het artistieke dilemma bleef echter tot de laatste filmminuut recht overeind; hoe maak je een film van dit boek? Bute werd begeesterd door Joyce’ filmische metaforen, de muzikale kwaliteiten van zijn taal, zijn veelvuldige referenties aan titels van liedjes en muziekstukken en de circulariteit van het boek. Dat leverde een experimentele film op die volgens velen een hoogtepunt in de filmgeschiedenis is.

 

MAANDAG 19 DECEMBER | 19:00 UUR
LOUIS HARTLOOPER COMPLEX UTRECHT
KAARTEN & INFO: slau.us1.list-manage.com/track/click?u=f6862387f726db92c6ed5c220&id=30ce20046a&e=2c108d459c