29 december 2017

Het eindejaarslijstje 2017 van Hettie Marzak

De revolutie van de Tachtigers is de ondertitel van dit boek over een groep vrienden: dichters, schrijvers en schilders die zich rond 1880 sterk afzetten tegen de gezapige, clichématige werken van hun voorgangers. Zij wilden schoonheid brengen en ‘de allerindividueelste expressie van de allerindividueelste emotie’. Ik hou van de Tachtigers, dus een boek als dit is een welkome aanvulling op de talloze werken die al aan hen gewijd zijn.

Zo komen grote namen tot leven als Perk en Verweij, Breitner en Israels: alsof je een aantal biografieën tegelijk leest. Slijper schrijft over deze veelbewogen periode alsof hij er zelf bij geweest is, maar zonder zich een oordeel aan te meten over de diverse boeiende figuren en hun drijfveren, onder wie Kloos de prominentste plaats inneemt. Hij belicht hun talent, maar ook het geruzie en de afgunst onderling: zo worden papieren namen mensen van vlees en bloed. Het is een boeiend boek over een heel levendige, interessante tijd waarin de grondslag werd gelegd voor de moderne kunst.
Wat zich ontrolt is het drama van een zeldzaam kleurrijke en talentvolle groep vrienden die al snel uiteenspat, terwijl in de explosies de moderne Nederlandse literatuur ontstaat.’

Hemelbestormers
Bart Slijper
de revolutie van de Tachtigers
Verschenen bij: Prometheus
ISBN: 9789035140264
304 pagina's
Prijs: € 19,99

Dit boek is een herziene uitgave van Foute fantasieën – De passie van Marjan Slob uit 2007. Het is een zelfonderzoek van de auteur naar de beweegredenen waarom ook hoogopgeleide, feministische vrouwen het heerlijk vinden om te ontspannen met een boekje uit de Bouquetreeks dat meestal wordt aangeduid met ‘flutromannetje’ of ‘damesroman’. De auteur bekent zelf ook een liefhebster van deze lectuur te zijn, ondanks het feit dat de boekjes voorspelbaar, slecht geschreven en clichématig zijn en altijd gaan over onweerstaanbare mannen en onschuldige vrouwen.
Met veel humor en openheid doet Slob verslag van haar zoektocht naar de waarheid omtrent zichzelf. Heerlijk om te lezen!

Een paar keer per jaar voel ik het aankomen. Ik fiets naar huis en ik weet: straks kruip ik in bed met een boekje uit de Bouquetreeks. De gordijnen moeten dicht, de telefoon uit, ik moet weten dat ik alleen zal zijn. Dit is privé. Ik pak een boekje van de plank – ze staan ergens onderaan, weggemoffeld achter een rijtje serieuzere boeken. Ik sla het dekbed open en lees. Ik lees en voel me verweken.’

Foute fantasieen
Marjan Slob
of: Kleine filosofie van de ontvankelijkheid
Verschenen bij: Lemniscaat
ISBN: 9789056379919
160 pagina's
Prijs: € 12,00

Het werk van Colette is tijdloos en verdient gelezen te worden. Daarom is het zo toe te juichen dat de teksten van haar hand die verzameld werden in de uitgave van Privé-domein, vrijwel geen van alle eerder gepubliceerd waren. Colette neemt een volstrekt unieke plaats in tussen de schrijvers van het begin van de twintigste eeuw: schaamteloos eerlijk, zinnelijk en niets verhullend doet ze zich kennen in haar geschriften. Vooral haar werk over de natuur, waarmee zij zich al van kinds af aan mee verbonden voelde, is van een soepele schoonheid, alsof het rechtstreeks uit haar pen vloeide.

Het was de reflecterende gloed van de vlammend rode rij geraniums langs het terras en van het vingerhoedskruid dat uit het kreupelhout opdook, die mijn kinderwangen hun hoogrode kleur gaf. Want Sido hield van rood en roze in de tuin; de bloedrode kindertjes van de rozenstruik, brandende liefde, hortensia’s, stokrozen en zelfs de lampionplant, hoewel de roze en roodgeaderde bloem haar deed denken aan de long van een pasgeslacht kalf…’

 

De eerste keer dat ik mijn hoed verloor
Colette
zelfportret in verhalen
Verschenen bij: De Arbeiderspers
ISBN: 9789029511193
360 pagina's
Prijs: € 26,99

Roiphe beschrijft de laatste levensdagen en het einde van zes grote schrijvers en denkers. Toen ik het boek begon te lezen, voelde dat ongepast, alsof ik een voyeur was die mensen wilde betrappen in hun intiemste momenten. Roiphe vertelt over de aanleiding tot het schrijven van het boek, een ziekte die haar nergens anders aan kon laten denken dan aan de dood. Toen ze hersteld was, wilde ze weten hoe andere schrijvers daarmee waren omgegaan”: Sigmund Freud, Susan Sontag, John Updike, Dylan Thomas en Maurice Sendak, ieder van hen op hun eigen manier. Roiphe schrijft zonder persoonsverheerlijking, kritisch en beschouwend. Ze schrijft over Freud:

Zijn hele leven heeft hij zich niet één keer laten gaan, zelfs niet als hij met de verschrikkelijkste tegenslagen werd geconfronteerd. Nooit veroorloofde hij zich de luxe van de razernij of het verlies van de zelfbeheersing: hij wilde zich niet verzetten tegen de harde feiten van de sterfelijkheid. Hij wist zijn verdriet te beheersen, al zindert dat door in zijn strakke, intelligente zinnen.’

Het uur van het violet
Katie Roiphe
grote schrijvers in hun laatste dagen
Verschenen bij: Hollands Diep
ISBN: 9789048836420
304 pagina's
Prijs: € 19,99

Het is al weer vijf jaar geleden dat Komrij overleed. Gelukkig heeft hij veel geschreven en vertaald, dus kan ik nog een tijdje vooruit voordat ik hem echt zal moeten missen. In het nummer van De Parelduiker dat dit jaar aan hem gewijd is, wordt aandacht besteed aan Komrij als onder meer vertaler, toneelschrijver en bloemlezer. Als dichter komt hij er een beetje bekaaid vanaf. Daarom laten we de Dichter zelf aan het woord:

‘De Dichter’

Toen het letterkundig tijdschrift
Hem een briefje toe deed komen,
Waarin stond: ‘Mijnheer, uw verzen
Waren lang niet slecht, we zullen
Er eerdaags een paar van plaatsen,’
Zwol zijn borst tot slagschiphoogte.
Heel zijn leven werd nu anders.
Hij ging doen alsof hij grote
Mensen hoogstpersoonlijk kende.
Hij zei stad wanneer jij blad zei.
Hij zei held wanneer jij speld zei.
Hij zei ach wanneer jij dag zei.
En daarvan wilde hij leven!

 

De Parelduiker 2017/2-3 Gerrit Komrij
Hein Aalders
Gerrit Komrij
Verschenen bij: Bas Lubberhuizen
ISBN: 9789059374904
176 pagina's
Prijs: € 22,99

Recent

15 november 2018

Het zoeken naar de juiste context

Over 'De verzuimcoördinator' van Nicole Montagne
13 november 2018

Schuld en geluk na val van de trap

Over 'Afgelegen' van James Wood
12 november 2018

Zwanger van dood

Over 'De lange droogte' van Cynan Jones
9 november 2018

Deze roman is een fantastische reflectie op het schrijverschap

Over 'Als de schaduw die verdwijnt' van Antonio Muñoz Molina