5 februari 2013

Een verzwegen leven – Robert Chesal

Toedekken en vergoelijken

Recensie door Olivier Rieter

Een verzwegen leven van Robert Chesal is volgens het colofon ‘een persoonlijke weergave van feitelijke gebeurtenissen’, waarbij de meeste persoonsnamen zijn veranderd. Chesal is één van de journalisten die kwamen met onthullingen van grootschalig misbruik in de katholieke kerk in Nederland. Dit boek gaat daar voor een belangrijk deel over, maar behandelt ook gebeurtenissen uit Chesals leven. Zijn belangstelling voor de misbruikzaak blijkt een dieperliggende oorzaak te hebben.

Een verzwegen leven leest als een trein. Chesal stelt de stijl volledig ten dienste van de verwikkelingen die hij wil beschrijven. De lezer kan nergens stranden en is binnen de kortste keren bij het slot aanbeland. Hij of zij hoeft geen moeite te doen om interpreterend de zin aan de tekst te ontworstelen; in een journalistiek relaas legt Chesal alles helder uit. Het boek blinkt niet uit in literaire ambivalentie, wat wel gekund had met het gekozen thema.

Als tijdsdocument en verslaglegging heeft het boek zeker zijn waarde. De schokkende beschrijvingen van vergaand misbruik doen de lezer huiveren, maar Chesal maakt zich niet schuldig aan sensatiejournalistiek. Wel bekent hij deels door ambitie te worden gedreven.

Chesal geeft met zijn relaas een kijkje in de journalistieke keuken, wat zeker interessant is, al zijn Chesal en zijn collega Joep Dohmen, geen Woodward en Bernstein, bekend van de Watergate-onthullingen. Chesal presenteert zich als een innemende verteller met wie de lezer zich gemakkelijk kan identificeren.

Jammer is dat de auteur niet ingaat op de mogelijke oorzaken van het misbruik, of op de aard van het Nederlandse katholicisme. Een historische analyse biedt Chesal niet of nauwelijks, wat in een journalistieke tekst als deze toch niet zou hebben misstaan. Wellicht speelt de achtergrond van Chesal mee: als van origine joodse Amerikaan heeft hij weinig basiskennis aangaande de uitwassen van het Nederlandse rijke roomse leven of van de gebeurtenissen uit de periode van ontkerkelijking en ontworteling die erop volgde.

Een verzwegen leven is naast een weerslag van onderzoeksjournalistiek ook een familiegeschiedenis, in de traditie van Het pauperparadijs van Suzanna Jansen of Het zwijgen van Maria Zachea van Judith Koelemeijer. Alleen gaat Chesal niet zo uitgebreid op het verleden van zijn familie in als in deze boeken geschiedt.

Een verzwegen leven maakt nieuwsgierig naar Chesals joodse Amerikaanse familie. Zijn ouders en broers lijken interessante karakters te hebben, maar ze worden wat schematisch beschreven. De onthullingen over Chesals verleden en over zijn familie worden gedoseerd gebracht, maar zijn niet per se verrassend, al is de betekenis ervan voor de auteur duidelijk. Als dit fictie was geweest dan had een redacteur mogelijk om wat meer ontsporing gevraagd. Maar dit is geen plotgestuurde roman. Wat  dit boek wel is, is een authentiek relaas van de omgang van een ontwikkelde man met zijn (familie)verleden. In die hoedanigheid kan het mensen aanspreken en aan het denken zetten. Meer echter ligt de waarde van het boek in de weergave van de wijze waarop het katholieke misbruikschandaal zich in de media ontvouwde.

 

Een verzwegen leven.
De dramatische waarheid achter de façade van een gewone familie

Auteur: Robert Chesal,
Aantal pagina’s: 285
Verschenen bij: Bertram + de Leeuw uitgevers
Prijs: € 18,50

 

Een verzwegen leven
Robert Chesal
ISBN: 9789461560957

Meer van Olivier Rieter:

15 september 2017

Een wonderlijk leerdicht 

Over 'Syfilis, of de Franse ziekte' van Girolamo Fracastoro
24 mei 2017

Het extreemrechtse drama

Over 'Ik had me de wereld anders voorgesteld' van Anil Ramdas
13 april 2017

Kijkje in de psyche van een autist

Over 'Pauwl' van Erik Jan Harmens

Recent

21 november 2017

Reizen in een binnenwereld

Over 'en toen aten we zeehond' van Nicoline Timmer
20 november 2017

Het leven ontwijken

Over 'Kraaien tellen' van Lucas de Waard
17 november 2017

Uitzichtloos leven in Unthank / Glasgow

Over 'Lanark' van Alasdair Gray
15 november 2017

Een portret in stukjes

Over 'Waarom ik mensen niet in mootjes hak' van Renske de Greef
14 november 2017

Diepe emoties in weloverwogen zinnen met originele beelden

Over 'Binnenplaats' van Joost Baars

Verwant

5 februari 2013

Onrechtvaardigheid juridisch systeem18e eeuw

Over 'Sjaco' van Robert Chesal