Een vakkundig brok in de keel

Vladimir Nabokov schrijft in Speak Memory dat de roman Misunderstood (1869) van Florence Montgomery het eerste Engelse boek was dat zijn moeder hem voorlas, en dat het lot van de hoofdpersoon hem een vakkundiger brok in de keel bezorgde dan wat dan ook van Dickens. De schrijver George du Maurier (bekend van de gothic novel Trilby) schreef in een brief aan Lewis Carroll: ‘Ik ben, net als jij, een zeer groot bewonderaar van Misunderstood, en heb er emmers vol tranen bij gehuild.’

Incompreso, van regisseur Luigi Comencini (1916-2007), uit 1966, is de Italiaanse verfilming van dat boek. (Er zijn ook twee andere, te weten een Hongaarse, al uit 1920, en een Amerikaanse, uit 1984.)
Het verhaal speelt zich af in een door weelderige tuinen omgeven kapitaal landhuis even buiten Florence, de residentie van de Engelse consul Eliot Duncombe. Alles ademt de sfeer van de oogverblindende melodrama’s van Douglas Sirk. Duncombes vrouw is net begraven als het verhaal begint. De kinderen, twee jongens van een jaar of tien en vier, Andrea en Milo, weten nog niet dat hun moeder is overleden.

De afstandelijke Duncombe, mooi onderkoeld gespeeld door Sir Anthony Quayle, laat zich nog meer opslokken door zijn werk dan hij toch al deed en de zorg voor de kinderen laat hij over aan het personeel. In zijn verdriet richt hij volledig op zijn jongste zoontje. Voor Andrea, die volgens hem al oud genoeg is en dus sterk moet zijn, heeft hij geen oog. Maar in de gevoelige Andrea, de hoofdpersoon van het verhaal, huist de eenzaamheid van het onbegrepen en afgewezen kind dat zijn verdriet maskeert met boosheid en opstandig gedrag.

Incompreso is een  magnifieke tearjerker die, gesteund door de prachtige klassieke muziek en het geweldige spel van de jonge hoofdrolspeler, me danig bij de strot greep. Maar het is ook een fijn psychologisch kijkje in de kinderziel en een bijzonder knappe film. Comencini is een van die Italiaanse meesters (zie ook Antonio Pietrangeli, Mario Monicelli, Alberto Lattuada, Dino Risi en vele anderen) die in de schaduw van Visconti en Fellini hun kunsten vertoonden. Met Incompreso laat hij zien dat hij niet voor hen onderdeed.
Over het verhaal wil ik niets verklappen. Ga maar kijken. De film staat integraal op YouTube. (Zakdoekjes bij de hand.)

 

 


Van Hans Heesen, filmhuisdirecteur, docent filmacademie Amsterdam, schrijver van Naar Zutphen en Een naderend begin van iets nieuws (Uitgeverij IJzer), verschijnt maandelijks op deze plek een filmcolumn.

Om Literair Nederland draaiende te houden, zijn wij afhankelijk van vrijwillige bijdragen. U kunt ons steunen via de rode knop. Waarvoor onze hartelijke dank!