De Nederlandse schrijver, cabaretier en columnist Arthur Umbgrove debuteerde in 2006 als romanschrijver met Midden op de weg, zo hard mogelijk. Daarvoor kreeg hij de LiBra Debutantenprijs. Naast zijn literaire werk was hij actief bij Comedytrain en schreef hij columns voor NPO Radio 1. Die achtergrond als cabaretier merk je ook in zijn romans: hij kijkt met een scherp oog naar menselijk gedrag en heeft oog voor de kleine kantjes van mensen. In Terwijl jij dacht dat het liefde was richt hij zijn blik op een man die denkt dat hij weet wat liefde is, maar daar toch behoorlijk naast blijkt te zitten.
Erik is een vijftiger die zijn leven goed op orde lijkt te hebben. Hij is schrijver, heeft fijne vrienden en twee prachtige kinderen. Zijn huwelijk is na 22 jaar in onderling overleg beëindigd en hij geniet van zijn nieuwe vrijheid. Wanneer hij Olga ontmoet tijdens een cursus scenarioschrijven, wordt hij opnieuw verliefd. Olga is dertien jaar jonger en wil graag weten waar hun relatie naartoe gaat. Erik houdt echter liever alle opties open. Hij vindt het fijn om bij haar te zijn, maar zodra ze meer zekerheid vraagt, trekt hij zich terug. Hij denkt dat er nog tijd genoeg is om beslissingen te nemen. Olga denkt daar anders over. Wanneer ze iemand ontmoet die wel duidelijk voor haar kiest, maakt ze een einde aan hun relatie. Dan pas beseft Erik wat hij verloren heeft. Hij probeert zijn verdriet te verdrinken in afspraakjes en oppervlakkige relaties, maar slaagt er niet in Olga uit zijn hoofd te zetten. Uiteindelijk gaat hij naar haar woning, waar hij weet dat de sleutel onder een bloempot ligt. Hij gaat naar binnen en voelt zich daar vreemd genoeg op zijn gemak. Vanaf dan keert hij elke maandag terug, zonder dat Olga het weet. Hij ruimt op, doet de afwas en leest haar boeken. Op die manier probeert hij vast te houden aan een relatie die voor Olga al lang voorbij is. Het is een merkwaardige situatie, die tegelijk iets triests en ongemakkelijks heeft.
Gebrekkige zelfkennis
Wat vooral bijblijft, is hoe weinig Erik zichzelf eigenlijk kent. Zolang Olga bij hem is, vindt hij het vanzelfsprekend dat ze er is. Hij wil zich niet binden, maar kan het evenmin verdragen wanneer zij haar eigen weg gaat. Zijn verdriet is ongetwijfeld echt, maar hij lijkt Olga als persoon niet echt te missen. Eerder lijkt het alsof hij niet kan aanvaarden dat zij zonder hem verdergaat. Dat maakt hem niet bepaald sympathiek. Je wilt hem af en toe wakker schudden en vragen of hij zelf wel hoort wat hij allemaal vertelt. Tegelijk is dat ook het interessante aan zijn personage: mensen zijn nu eenmaal niet altijd even eerlijk tegenover zichzelf. Olga blijft helaas wat onderbelicht. We leren haar vooral kennen door de ogen van Erik, waardoor het moeilijk is om een goed beeld te krijgen van wat zij zelf voelt en denkt. Nu dreigt ze vooral de vrouw te worden om wie Erik treurt, terwijl ze uiteraard ook haar eigen verhaal heeft. De andere personages blijven eveneens wat op de achtergrond.
Interessante stijl, rommelige structuur
De stijl van Umbgrove is vlot en toegankelijk. Het boek leest gemakkelijk en de auteur heeft duidelijk gevoel voor menselijke eigenaardigheden. Af en toe zit er een scherpe, geestige observatie in die je doet glimlachen, ook al is de situatie waarin Erik zich bevindt behoorlijk pijnlijk. De vertelvorm houdt bovendien een tijdje de nieuwsgierigheid vast. Je vraagt je af vanuit welk perspectief het verhaal wordt verteld en hoe betrouwbaar dat perspectief eigenlijk is. Dat past goed bij een roman waarin zelfbedrog zo’n belangrijke rol speelt. Toch had het verhaal wat strakker mogen zijn. Eriks verdriet en zijn pogingen om Olga terug te winnen komen verschillende keren op dezelfde manier terug. Daardoor begint het verhaal op sommige momenten wat te slepen. Ook zijn gedrag wordt niet altijd voldoende uitgediept. Zijn geheime bezoeken aan Olga’s huis zijn niet zomaar een onschuldige manier om een verloren liefde te verwerken. Hij dringt haar persoonlijke ruimte binnen en houdt zich vast aan een werkelijkheid die alleen nog in zijn hoofd bestaat. Dat kon zeker scherper uitgewerkt worden.
De titel Terwijl jij dacht dat het liefde was vat mooi samen waar het boek om draait: we kunnen ervan overtuigd zijn dat we iemand graag zien, terwijl we vooral bezig zijn met onze eigen verlangens en onzekerheden. Liefde betekent ook dat je de ander vrijlaat, en net daar loopt Erik vast.
Terwijl jij dacht dat het liefde was is een vlot leesbare roman met een interessant uitgangspunt en herkenbare menselijke zwakheden. Umbgrove slaagt erin om je geregeld aan het denken te zetten, zonder dat hij daar ingewikkelde taal voor nodig heeft. Toch blijf je een beetje op je honger zitten. Erik is boeiend, maar soms zo frustrerend dat het moeilijk wordt om echt met hem mee te leven. Olga had meer ruimte verdiend en sommige passages hadden korter gekund. Een boek dat zeker interessante vragen oproept over liefde en zelfbedrog, maar dat net iets meer psychologische diepgang nodig had om echt te overtuigen.

Terwijl jij dacht dat het liefde was
Arthur Umbgrove
Verschenen: 2026
Uitgever: Querido
ISBN 9789025322083
264 pagina's
Prijs: € 24,99
Kopen bij Libris













Geef een reactie