Agenda

Durf te denken – over Montaigne

Hoe moet ik leven? En hoe verhoud ik mij tot de wereld? Voor ons, anno 2011, zijn dit heel gewone vragen. Maar in de tijd van de zestiende-eeuwse filosoof Michel de Montaigne waren dit ronduit gênante vragen. Maar hij stelde ze toch.
Het zijn ook de vragen die op 8 oktober aan de orde komen in de 5e uitzending van het programma Durf te denken. Daarin spreekt Farid Tabarki met filosofe Tanny Dobbelaar. Zij heeft het werk en leven van de zestiende-eeuwse filosoof uitgebreid bestudeerd.

Dobbelaar: ‘Hij schreef over van alles: de schoonheid van Italiaanse vrouwen, ijdelheid, vriendschap, over vreemde gewoontes in andere landen. Maar ook over hoe hij er zelf uit zag, over seks, en over zijn verhouding tot de wereld.’
Montaigne onderzocht volgens Dobbelaar op zo’n charmante manier zichzelf en zijn gedachten dat je enorm veel sympathie voor hem krijgt. ‘Hij is ook nu nog heel goed te lezen.’

De Franse filosoof schreef omdat hij een zekere mildheid en zelfaanvaarding wilde vinden. Daarbij moet je je soms ook terugtrekken uit de publieke ruimte, vond hij. Iedereen heeft een eigen achterkamertje nodig, waar we het dagelijks gesprek met onszelf ongestoord kunnen aangaan. ‘Oprecht kunnen genieten van je eigen wezen is de hoogste volmaaktheid’, schreef hij. ‘We streven naar andere hoedanigheden omdat we niet om weten te gaan met onze innerlijke eigenschappen.’

Volgens Dobbelaar heeft die uitspraak veel waarde in de huidige tijd, waarin we van alles met elkaar delen. “Montaigne zei: in ons eigen achterkamertje praten en lachen we alsof we geen familie en bezittingen hebben. Daar heb je een ziel die zichzelf gezelschap kan houden. Wees in eenzaamheid een wereld voor jezelf.”

De serie Durf te denken is gemaakt in het kader van het 65-jarige bestaan van het  Humanistisch Verbond  in samenwerking met Brandstof  en gaat over humanistische denkers van toen die nog steeds van belang zijn voor het actuele maatschappelijke debat van nu. Wat is vandaag de waarde en relevantie van deze denkers? Hoe kun je hun ideeën praktisch benutten? Hoe vind je hun gedachtegoed terug, om je heen, op straat? In samenspraak met eigentijdse filosofen als Joep Dohmen, Leon Heuts, Michel Onfray, Nanda Oudejans, Miriam van Reijen en Ad Verbrugge gaat Farid Tabarki op bovenstaande vragen in.

De serie is 10 september jl. van start gegaan met een aflevering over Socrates. Daarna volgden Epicurus, Erasmus en Coornhert. Deze afleveringen zijn nog te zien via de website van Human.nl.

Uitzending: zaterdag 8 oktober, Michel de Montaingne,
14.55-15.20 uur op Nederland 2

Vanaf 15 oktober komen de volgende denkers aan de orde:

Benedictus de Spinoza
Immanuel Kant
Mary Wollstonecraft
Multatuli
Karl Popper
Hannah Arendt
Jean-Paul Sartre