6 december 2016

Dubbeltalenten

Door Stefan Ruiters

Waarom weet ik niet precies, maar dubbeltalenten hebben vaak mijn interesse. Vorige week schreef ik over Dirkje (William D.) Kuik, grafisch kunstenares en schrijver. Toen ik begin van dit millennium met mijn compagnon JOOT begon, hadden we in ons bedrijfsplan opgenomen dat we extra aandacht aan dubbeltalenten wilden geven. Hoe wisten we nog niet, maar we vonden het blijkbaar een fascinerend fenomeen. En dat is natuurlijk ook zo. In het algemeen word je al een beetje raar aangekeken als je bij voorbeeld schrijver of filmmaker bent, want: ‘En wat voor werk doe je dan echt?’ Blijkbaar is ‘echt werken’ in veel gevallen niet schrijven of films maken. Lijkt me dus niet makkelijk om te antwoorden op de vraag: ‘Wat brengt bij jou nou brood op de plank?’ met: ‘Ik ben dichter en daarnaast ben ik ook fotograaf.’ Dan ben je natuurlijk een beetje gek. En misschien is dat ook wel zo. Al zullen de dubbeltalenten waarschijnlijk gewoon niet anders kunnen. Woekeren met je talenten, dat moet heerlijk zijn. Het heeft me altijd heerlijk geleken om bij voorbeeld je eigen verhalen beeldend te kunnen begeleiden. Of, als gitarist ook nog eens te kunnen zingen en je eigen poëzie – songteksten – te kunnen schrijven. Prachtig vond ik het dus dat Bob Dylan de Nobelprijs voor literatuur kreeg dit jaar.

Een ander dubbeltalent waar ik altijd enorm door word geraakt is Armando (1929). Schilder, beeldhouwer, tekenaar, dichter, verhalenschrijver, documentairemaker, violist. Ik ben vast nog een  van zijn talenten vergeten. De Nederlander met zijn onhollandse voorkomen, unieke verteltrant en mediterrane pseudoniem spreekt in elk geval zeer tot mijn verbeelding. Armando’s echte naam is Herman Dirk van Dodeweerd, dan begrijp je de keuze voor een sluipnaam. Dat hij eind jaren zeventig meen ik Nederland verruilde voor Berlijn, dat begrijp ik wel. Nederland is letterlijk klein, maar vaak ook, daardoor misschien, in de geest klein, kleingeestig dus. De verbeelding krijgt hier maar weinig ruimte. Zo ontvluchten de schrijvers en kunstenaars als Campert, Vinkenoog, Van der Elsken en Karel Appel na de Tweede Wereldoorlog Nederland ook al, vooral naar Parijs.  De kunstzinnige émigré is een terugkerend thema in de geschiedenis. Intussen woont Armando al weer jaren in een appartement in Amstelveen, stug doorwerkend aan zijn schilderijen. Het musiceren is een tijd geleden al opgehouden, maar de korte verhalen is hij blijven schrijven. Als ik af en toe eens een doek beklad met verf en ik zie enkele vegen of vlakken die me vaag doen denken aan het werk van Armando, dan ben ik een blij mens.

 

 

Recent

Literair Nederland - 10 jaar geleden

02 juli 2007

Sommige schrijvers debuteren wanneer ze al oud zijn
Recensie door Karel Wasch

In zijn vorige leven was Paul Pennartz (1935-2011) helemaal nog geen schrijver. Toen was Dr. Paul Pennartz bekend als sociaal wetenschapper die in 1999, samen met een vrouwelijke hoogleraar sociologie, een werk in het Engels publiceerde: The Domestic Domain: Chances, choices and strategies of family households. Verder leverde hij een bijdrage aan een bundel verhalen en gedichten van Limburgers, die de provincie literair gezicht hebben gegeven.

Lees meer