27 oktober 2015

Alles verandert – Kristien Hemmerechts

Dokter Wouters en de gestolen dildo

Recensie door Martenjan Poortinga

 

Alles verandert is opgedragen aan John Coetzee, en gebaseerd op diens veelgeprezen roman In ongenade, maar dan gespiegeld: dat wil zeggen de man is vervangen door de vrouw. Iris Verdonck, de vrouw om wie het gaat in deze roman geeft colleges TransSexLit, waarin zij met studenten probeert te beredeneren hoe verschillende romans eruit zouden zien als hun hoofdpersonen een andere sekse zouden hebben.

Alles verandert, de laatste roman van Kristien Hemmerechts is geen boek dat past in haar zo rijke oeuvre. Was ze in het verleden de feministische en vrijgevochten schrijfster die op de barricaden stond voor de emancipatie van de vrouw, nu lijkt ze zich te verlagen tot een doktersroman. Mooi dat ze Coetzee wil eren, maar je kunt je afvragen of ze dat op deze manier en met deze roman had moeten doen.

De opzet is vergelijkbaar met die van In ongenade: Iris, een vrijgevochten, gescheiden vrouw met een mooie carrière, een zoon en een dochter, begint een nogal eenzijdige romance met een van haar vrouwelijke studenten, een Poolse. Maar niet nadat ze de deur is gewezen door haar dokter Wouters die stopt met zijn praktijk. Hij en zij hebben een jarenlange, nogal bijzondere, seksuele relatie achter de rug.

Iris gelooft niet dat dokter Wouters haar zo maar in de steek laat en begint hem te stalken. Hij laat echter niets meer van zich horen.

Haar seksuele relatie met de studente, nogal expliciet beschreven, komt in de openbaarheid, Iris wordt op de vingers getikt door haar werkgever en op non-actief gezet.

Ze besluit haar zoon op te zoeken. Deze liep als jongen bij haar weg en heeft ze al die tijd niet bezocht. Hij is beheerder van een landgoed dat gesitueerd is naast een vluchtelingenkamp cq. asielzoekerscentrum. Daar doet de actualiteit haar intrede en daarmee wordt deze roman veel sprekender. Hemmerechts laat merken dat ze zich goed kan inleven in de sentimenten die rondom de vluchtelingenproblematiek een rol spelen. Had ze zich daar maar meer op gericht. Nu gebruikt ze het als nogal exotische achtergrond voor een verhaal waarin seksueel misbruik, gestolen dildo’s  en sterke vrouwen een rol spelen.

En dan komt het uiteindelijk ook nog bijna goed en lijkt de roman een happy end te krijgen: Iris heeft weer een band met haar zoon, haar dochter dartelt er wat om heen, ze begrijpt Aminia, een van de asielzoekers en rijdt dan, als was ze Lucky Luke op een paard de roman uit. ‘Ze stopt de dildo in haar zak, loopt naar haar paard, draait zich om naar Aminia, geeft haar een laatste kans om te zeggen: neem me mee.’

Hemmerechts heeft urgentere romans geschreven. Altijd stof tot discussie, altijd bereid tot strijd. Ze schrijft een proza dat uitblinkt in stijl, natuurgetrouwe dialogen, en ze is een meester in de beheersing van de plot. Denk bijvoorbeeld aan haar voorlaatste roman, die ze vanuit het gezichtspunt van de vrouw van Marc Dutroux schreef (De vrouw die de honden eten gaf). Jammer dat in Alles verandert deze sterke punten door het zwakke verhaal veel minder tot hun recht komen.

Alles verandert
Kristien Hemmerechts
Verschenen bij: De Geus
ISBN: 9789044534245
282 pagina's
Prijs: € 19,95

Meer van Martenjan Poortinga:

12 september 2017

Belcampo revisited

Over 'Verrassing' van Etgar Keret
22 juni 2017

Een lekker tussendoortje

Over 'De spionne' van Jean Echenoz
20 maart 2017

De zee in Tilburg

Over 'Goudvissen en beton' van Maartje Wortel

Recent

17 november 2017

Uitzichtloos leven in Unthank / Glasgow

Over 'Lanark' van Alasdair Gray
15 november 2017

Een portret in stukjes

Over 'Waarom ik mensen niet in mootjes hak' van Renske de Greef
14 november 2017

Diepe emoties in weloverwogen zinnen met originele beelden

Over 'Binnenplaats' van Joost Baars
13 november 2017

Een aaneenschakeling van mislukkingen?

Over 'We haten elkaar meer dan de Joden' van Els van Diggele
9 november 2017

Verlangen in vele variaties

Over 'Het raadsel van de liefde' van Andre Aciman

Verwant

27 oktober 2015

Oogst week 36

27 oktober 2015

Een politiek pamflet is geen roman 

Over 'Een tijd als nooit tevoren' van Kristien Hemmerechts