Dèr Mouw-symposium – 21 september 2013

Reinder Storm

De dichter J.A. dèr Mouw, tijdgenoot der Tachtigers, woonde 16 jaar in Doetinchem, waar hij werkte als leraar klassieke talen aan het plaatselijke gymnasium. In 1904 gebeurde op de school een schandaal (‘Ibn Ghaldoun avant la lettre’) met voor Dèr Mouw persoonlijk dramatische gevolgen. Hij verliet Doetinchem en besloot er nooit meer een voet te zetten. Vanaf die tijd woonde hij in Den Haag, waar hij werkte als privé-leraar, die zijn leerlingen thuis ontving. Vanaf ongeveer 1912 begon hij te dichten en zijn poëzie maakte hem onsterfelijk.

Dat nu voor het eerst – 21 september 2013 – een symposium aan Dèr Mouw wordt gewijd en nog wel in Doetinchem waar Dèr Mouw zich nooit meer heeft vertoond is dus een mooie knipoog naar de lotgevallen, de geschiedenis.

Doetinchem … nooit geweest. Twee en een half uur rijden vanuit de Randstad met de trein, twee keer overstappen, je reist deels met een andere maatschappij dan de NS. Het loopje van het station naar ’t Brewinc, de bibliotheek waar wij samenkomen, voert je onder andere langs de Melkweg. Wij laten het vasteland al een beetje achter ons. Toepasselijk voor een kosmisch geïnspireerd dichter als Dèr Mouw!

In een bovenzaaltje van ’t Brewinc luistert een aandachtig gehoor naar een 8-tal voordrachten over Dèr Mouw en het christendom, de kristalmetafoor, de klassieke oudheid en de filosofie. Aansprekende presentaties betreffen de biografie-in-wording van Dèr Mouw en een vertaalproject, waarbij gemikt wordt op de productie van tenminste een 100-tal gedichten in het Engels. De teller staat inmiddels ruim boven de zestig and still counting.

Tweemaal worden de lezingen afgewisseld met een even zachtglanzend als krachtig optreden van Ellen Deckwitz, die het gretige publiek enkele gedichten van Dèr Mouw frontaal verbaal toebrengt. Door te vragen of de toehoorders bepaalde beginregels van gedichten uit het hoofd kunnen aanvullen worden zij ‘Dèr Mouw’-tologisch getest. Ellen Deckwitz ontbijt ter inspiratie met een bord pap als zij weet dat zij later die dag de volgende regels gaat voordragen:

En steeds vereerde ik Hem, die zich ontvouwt
Tot feeërie van wereld, kunst en weten:

Als zij me geeft mijn bordje havermout,
En ‘k zie, haar vingertoppen zijn gespleten

Verscheidene voordrachten vertonen ondanks alle ernst gelukkig ook de nodige lichtvoetigheid en humor. Enkele sprekers gaan zijdelings in op intieme relaties die Dèr Mouw onderhield, mogelijk ook met jonge mannen als Victor van Vriesland en Martinus Nijhoff. Classicus Piet Gerbrandy houdt netjes het midden wanneer hij zegt dat volgens hem Dèr Mouw meer een man was van het woord dan van de daad.

Moeiteloos voltrok zich in Doetinchem het wonder van de poëzie. Om de dichter als laatste aan het woord te laten: Dèr Mouw was die middag ‘vreemd in elke aanwezig’. En allen waren geïnspireerd en aangedaan, voelden de ‘eigen stemming’ door zijn taal, waren ‘voor één ogenblik verplaatst buiten de grenzen’ van het Ik en voelden ‘Trillen ’t mysterie van zijn eeuwigheid’.

Praktisch
En het is nog lang niet op. De symposiumgangers werden verblijd met twee publicaties plus een affiche. In het verschiet liggen de uitgave van de briefwisseling Dèr Mouw-Van Vriesland en de biografie van J.A. dèr Mouw. Plus nog enkele van dit soort symposia, in elk geval tot en met 2019 wanneer de 100ste sterfdag van de dichter wordt herdacht. Wie op de hoogte wil blijven meldt zich aan bij het Dèr Mouw-Genootschap (cowoudsma@chello.nl). Kost niks, staat goed, geen notulen of andere post, af en toe een mailtje ter informatie.

 

 

Recent

19 september 2018

Omdenken in optima forma

Literair Nederland - 10 jaar geleden

03 oktober 2008

Niet overtuigend maar wel sterk in het laatste deel
Recensie door Menno Hartman

Coen Peppelenbos debuteerde onlangs met de roman Victorie, een roman in drie delen. In het eerste deel wordt Merijn – broer van de hoofdpersoon – gevolgd nadat bekend is geworden dat de hoofdpersoon, Victor, dood is.

Het tweede deel van de roman gaat over Sarah. We volgen er de gedachten van een leraar Engels, die in zijn huis dit meisje vasthoudt, het vriendinnetje van Merijn en waarin duidelijk wordt dat deze Ten Haaf, Merijn gedood heeft door een grote steen naar hem te gooien, nadat hij hem met een camera had gezien.

Lees meer