15 oktober 2013

De vrouw van een ander en de man onder het bed – Fjodor Dostojevski

Teaser met een laag soortelijk gewicht

Recensie door Rein Swart 

Het boekje met het formaat van een zakagenda en een hele lange titel is slechts een teaser. Het verhaal dat erin staat moet de lezer op temperatuur brengen voor de nieuwe uitgave van De idioot die in een vertaling van Arthur Langeveld november 2013 verschijnt. Een kortingsbon is bijgevoegd.

De vrouw van een ander en de man onder het bed is een wat drakerig verhaal in twee delen met een, zoals de titel af aangeeft, hoog slapstick gehalte. Het is een spraakverwarring tussen twee mannen, die gaat over een vrouw.

Het eerste deel speelt zich af voor een voormalige generaalswoning, die door een knappe jonge man gehuurd wordt. De twee mannen die elkaar voor die woning ontmoeten stellen zich niet meteen voor: het heertje draagt een wasberenpels, de jongeman een overjas met tressen. Het heertje biedt om te beginnen zijn verontschuldigingen aan. Hij wil de jongeman iets vragen, maar durft niet zo goed en draait erom heen. Het kost hem veel moeite om zijn vraag te stellen. Deze gaat over een vrouw, die zich binnen moet bevinden. Hij wil dat weten voor een vriend die verderop wacht. Het gaat om diens vrouw. De jongeman paradeert al een tijdje voor de woning en wacht op een vrouw. De lezer maakt daaruit op dat om het dezelfde persoon gaat.

In het tweede deel komen de mannen elkaar weer tegen, maar nu onder het bed van de knappe Liza die bezoekt krijgt van haar echtgenoot, een grijsaard. De jongeman ligt er al onder als het heertje geschrokken naast hem schuift. Weer dezelfde verwarring over wie wie is. Het heertje, dat op onderzoek uit is gegaan, omdat hij ontdekt heeft dat zijn vrouw een afspraak heeft in dit huis, beseft op een bepaald moment dat hij een etage te laag is.

Het is niet wat het lijkt in dit verhaal. Het heertje, dat Ivan Andrejevitsj heet, is onbetrouwbaar. Hij is statig en snel op de teentjes getrapt maar erg bang om voor zijn gevoelens uit te komen.
‘Maar meneer! U behandelt mij, alsof ik niet meer dan een oude schoenzool ben,’ sprak Ivan Andrejevitsj in een opwelling van de meest deemoedige wanhoop en met een stem, waar een smeekbede in klonk. ‘Behandelt u mij met wat meer achting, een heel klein beetje meer achting – en ik zal u alles vertellen!’
Een mooi voorbeeld van een Slavische mentaliteit.

Voor de lezer is het eerste deel door de leugenachtigheid nogal verwarrend. Ook doordat het soms onduidelijk is wie wat zegt. Af en toe meldt de verteller zich. In het tweede deel uit hij zijn ergernis over het gedrag van Ivan Andrejevitisj, die onder het bed van een knappe dame gekropen is:
‘Ik weet niet voor wie Ivan Andrejevitsj zichzelf op dat ogenblik wel hield! Ook weet ik niet wat hem eigenlijk verhinderde de echtgenoot gewoon tegemoet te treden en hem te verklaren hoe hij in deze situatie verzeild was geraakt, om hem te bekennen dat hij zonder het te willen zich alleronfatsoenlijkst gedragen had, zijn excuses aan te bieden en dan te verdwijnen, weliswaar weinig eervol en zonder roem, maar tenminste op hoogstaande, onbedekte wijze.’   

Wellicht maakt dit verhaal, dat niet zo veel om het lijf heeft, juist nieuwsgierig naar de nieuwe uitgave van De idioot, dat een heel wat zwaarder soortelijk gewicht heeft en dat is niet alleen letterlijk bedoeld.
De vrouw van een ander en de man onder het bed

Auteur: Fjodor Dostojevski
Vertaald door: Arthur Langeveld
Verschenen bij: Uitgeverij Van Oorschot
Prijs: € 7,50

De vrouw van een ander en de man onder het bed
Fjodor Dostojevski
ISBN: 9789028250901

Meer van :

17 november 2017

Uitzichtloos leven in Unthank / Glasgow

Over 'Lanark' van Alasdair Gray
15 november 2017

Een portret in stukjes

Over 'Waarom ik mensen niet in mootjes hak' van Renske de Greef
14 november 2017

Diepe emoties in weloverwogen zinnen met originele beelden

Over 'Binnenplaats' van Joost Baars

Recent

13 november 2017

Een aaneenschakeling van mislukkingen?

Over 'We haten elkaar meer dan de Joden' van Els van Diggele
9 november 2017

Verlangen in vele variaties

Over 'Het raadsel van de liefde' van Andre Aciman
8 november 2017

Biografie Herman de Coninck gedicteerd door De Coninck zelf

Over 'Toen met een lijst van nu errond' van Thomas Eyskens
7 november 2017

De dreiging van het duister

Over 'Wol' van Aart Taminiau
6 november 2017

Het licht gaat uit

Over 'Laatste dagen op Ellis Island' van Gaëlle Josse

Verwant