2 april 2012

De trommel van Else Berg – Betty van Garrel

Gesignaleerd door de redactie

Journaliste Betty van Garrel schreef jaren geleden voor NRC Handelsblad een artikel over een trommel die tot de rand toe gevuld was met brieven en foto’s van de kunstenares Else Berg. Ter gelegenheid van een overzichtstentoonstelling van het werk van Else Berg en haar man Mommie Schwarz maakt Van Garrel de inhoud nu openbaar.

De Duitse kunstenares Else Berg (1877-1942) kwam in 1911 naar Nederland met de Nederlandse schilder Samuel ‘Mommie’ Schwarz, die zij in Koningsberg had leren kennen. Zij raakten bevriend met onder anderen Charley Toorop en Leo Gestel en waren actief in het Amsterdamse en Bergense kunstenaarsleven. Else tekende en schilderde vele landschappen en portretten, onder meer tijdens de reizen die het echtpaar maakte naar Italië, Spanje, toenmalig Joegoslavië en Turkije.
In 1942 werden Else Berg en Mommie Schwarz door de Duitsers gedeporteerd naar Auschwitz, waar ze zijn vermoord. In haar atelierwoning aan het Amsterdamse Sarphatipark werd onder meer een beschilderde blikken trommel aangetroffen, vol met brieven, documenten, rekeningen en foto’s. Ze geven een intens beeld van haar liefde voor Monne Schwarz, de vele internationale vriendschappen die zij onderhield en haar hooggestemde aspiraties. Betty van Garrel beschrijft zorgvuldig de inhoud van de trommel. Uit dit proces van ‘emotionele archeologie’ rijst een portret op van een gedreven schilderes.

Betty van Garrel is journaliste. Zij schreef eerder biografieën over Willem den Ouden en Henri Plaat. Samen met Herman Pieter de Boer schreef zij de dit jaar opnieuw uitgebrachte verhalenbundel Zalig zijn de schelen.

Lees hier de besprekingen in Ons Amsterdam en Het Parool.


De trommel van Else Berg

64 pagina’s
ingenaaid
circa 80 illustraties
Prijs: € 14,90

In het Joods Historisch Museum is van 23 maart t/m 24 juni een tentoonstelling van het werk van Else Berg en Mommie Schwarz te zien.

 

Recent

21 november 2017

Reizen in een binnenwereld

20 november 2017

Het leven ontwijken

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

26 november 2007

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren. In het nu leven, de weg gaan die klaarblijkelijk zo moet zijn. Bij dit boek reageren mensen hetzelfde "Dat is toch dat boek van die dominee die niet in God gelooft? Dat is toch die atheïst?." Opschudding alom.

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren.

Lees meer