14 januari 2010

De toren – Uwe Tellkamp

 Dresden, 1982 tot 1989. Laverend tussen aanpassing en verzet beleven de bewoners van een burgerlijke villawijk de laatste jaren van de DDR. Uwe Tellkamp ontvouwt een monumentaal panorama van een tot ondergang gedoemde maatschappij, in een epische roman van Buddenbrooks-achtig formaat. Het is de langverwachte grote Wende-roman.

Twintig jaar geleden kwam met de val van de Muur een onverwacht snel einde aan de Duitse Democratische Republiek. In de roman De Toren brengt Uwe Tellkamp (1968) de DDR, en haar ondergang, op ongekende manier tot leven. Hij neemt ons mee op een episch avontuur waarin we kennis maken met de bewoners van een oude, vervallen villawijk in Dresden, tijdens de laatste zeven jaar van de dictatuur. Zij behoren tot een groep waarvoor eigenlijk geen plaats was in het socialisme: de burgerlijke intellectuelen.
Een van hen is Christian Hoffman, die medicijnen wil studeren maar eerst tegen zijn zin drie jaar lang het leger in moet. Zijn vader Richard, een vooraanstaand chirurg, maakt zich door een buitenechtelijke relatie chantabel voor de Stasi. Richards zwager Meno Rohde werkt als redacteur voor een uitgeverij, waar hij gedwongen is censuur te plegen. Alle personages laveren tussen aanpassing en verzet in een zieke maatschappij, tot deze met de geweldloze revolutie van 1989 bezwijkt.
Nooit eerder kreeg de lezer zo’n waarachtige indruk van de geuren en kleuren, spreek- en denkwijzen in de laatste jaren van de DDR..

Uwe Tellkamp wordt in 1968 in Dresden geboren als zoon van een arts. Hij wil zelf ook medicijnen studeren maar om verzekerd te zijn van een studieplek, moet hij eerst drie jaar in dienst. In de nadagen van de DDR wordt hij gearresteerd omdat hij weigert met zijn eenheid op te treden tegen demonstranten. In 2004 geeft hij zijn werk als arts op om zich volledig aan het schrijverschap te wijden. De Toren werd in Duitsland bekroond met de prestigieuze Deutscher Buchpreis

Tellkamp werkt aan een vervolg dat op 9 november 1989 begint, de dag dat de Muur viel.

‘Der Turm laat de banaliteit zien. Mensen wonen in gevangenissen, maar zien nauwelijks nog dat het een gevangenis is. Het systeem glipt als een sluipmoordenaar je hoofd in. Een wereld op maar drie uur rijden van Enschede.’ Frans Timmermans, NRC, 6 november 2009.

 

De Toren

Auteur: Uwe Tellkamp

Vertaald door: Goverdien Hauth-Grubben

Verschenen bij: Uitgeverij De Arbeiderspers

Prijs: € 34,95

Recent

11 augustus 2017

Zorgenkind of zondagskind

7 augustus 2017

Een kanjer

4 augustus 2017

Wondranden

Literair Nederland - 10 jaar geleden

27 augustus 2007

Iemand gaat op reis naar een prachtig land, Peru in dit geval, en schrijft een boek over deze reis. Op de flap staat: "Het neusje van Peru voert de lezer mee naar de Peruviaanse woestijn, het Triticameer, over de Andes naar het hart van het Incarijk, tot in de jungle nabij Iquitos."

Iemand gaat op reis naar een prachtig land, Peru in dit geval, en schrijft een boek over deze reis. Op de flap staat: "Het neusje van Peru voert de lezer mee naar de Peruviaanse woestijn, het Triticameer, over de Andes naar het hart van het Incarijk, tot in de jungle nabij Iquitos."

Dat klinkt toch goed nietwaar? Helaas, we worden wel meegenomen maar niet naar het bovengenoemde. Natuurlijk komen deze gebieden wel voor in het boek maar het frappante is dat ik heel veel over het reizen zelf heb gelezen maar weinig over het land.

Lees meer