14 mei 2013

De Hondsster – Peter Heller

Eenzaam in een post-apocalyptische wereld

Recensie door Olivier Rieter

De Hondsster van de Amerikaanse schrijver van natuurreportages Peter Heller is een post-apocalyptische roman die aansluit bij de tijdgeest. Het boek hoort echter niet tot beste in zijn soort. Het verhaal gaat over Hig die een pandemie die de wereld heeft getroffen heeft overleefd. Hij woont in de nabije toekomst op een verlaten vliegveld met als enige aanspreekpunt een norse gewelddadige buurman, Bangley. Dat is iemand die veel met wapens bezig is en die aan de muren van zijn werkplaats plaatjes heeft hangen van naakte vrouwen die met wapens schieten. Geen aimabele man.

Voor Hig zijn zijn vliegtuig, dat hij het beest noemt, en zijn hond Jasper zijn leven. Het is een leven van eenzaamheid, een eenzaamheid die Heller goed weet op te roepen. Voor mensen die de huidige maatschappij van overcommunicatie gewend zijn is de beschrijving van een desolaat bestaan een soort tegengif. Toch pakt deze beschrijving niet goed uit voor de leesbaarheid. Het leven van Hig is niet heel afwisselend. In een wereld met nauwelijks nog mensen gebeurt niet zoveel. Het zijn meestal de verwikkelingen tussen mensen die een boek aansprekend maken. Beschouwingen over vissen, de natuur of  vliegtuigen kunnen interessant zijn, maar ze zullen niet iedere lezer bekoren. Je moet een bepaald soort lezer zijn om een Robinson Crusoe-achtig verhaal te kunnen waarderen. Het verhaal doet je wel nadenken over de vraag hoe je het er zelf vanaf zou brengen in een wereld waarin je naar je eigen voedsel moet gaan jagen of het moet verbouwen, in een wereld zonder toekomstperspectief en gedeelde verhalen.

Spannend is het echter allemaal niet zo. Zelfs de momenten dat Hig wordt bedreigd door botte vreemdelingen, ook overlevers, zijn niet boeiend. Hig heeft geen interessante visie op het leven, lijkt weinig intellectuele of culturele bagage te hebben, al heeft hij ooit gedichten geschreven. Hij is niet onsympathiek, maar gewoon niet zo heel interessant.

De schrijfstijl van het boek, vertaald door Dennis Keesmaat, vind je mooi of irritant. Neem de volgende passage waarin Hig met zijn hond aan het joggen is: ‘De ruzie met Bangley knaagt aan me. Nu alleen onze ademhaling. Wintervet.  Voel het in mijn benen. Goed om te bewegen, snel te bewegen.’ (105) Zo gaat het in het hele boek. Nog een voorbeeld: ‘Dein dein. Heen en weer. Stilte. Duw. Laat los. Zwaai terug. De sterren, de bladeren, zelfs het geluid van het riviertje, dat heen en weer gonsde. Van een boot. Van een hangmat. Van een kinderschommel. Van een baarmoeder. Heen en weer. Dein dein. Geur van koud stromend water, van steen, mest, bloesem. Slaap.’ (234) Stilistisch interessant, maar het zorgt niet voor een soepel leesproces, waardoor het lezen van deze roman weinig plezier biedt. Door het gebruik van vele staccato zinnetjes en tot vervelens toe veel gebruik van witregels, soms meer dan tien op een bladzijde, zuigt Heller je niet het verhaal in.

Naar het einde toe wordt het boek interessanter en dan gloort er een soort hoop op enig geluk. Er zijn dystopische romans met minder hoop en het boek doet je nadenken over wat de mensheid te wachten zou kunnen staan en hoe je daar dan zelf op zou reageren. Hiervoor zou je echter ook een nonfictie publicatie kunnen lezen, zoals The doomsday handbook. 50 ways the world could end van Alok Jha. Dan heb je waar voor je geld: wel vijftig vormen van mogelijk wereldonheil. Daar kan je dan je eigen fantasie op loslaten. Het toekomstbeeld van Heller is misschien wel niet zo heel bijzonder.

 

De Hondsster

Auteur: Peter Heller
Vertaald door: Dennis Keesmaat
Verschenen bij: Uitgeverij Prometheus
Aantal pagina’s: 344
Prijs: € 19,95

De Hondsster
Peter Heller
ISBN: 9789044623147

Meer van Olivier Rieter:

15 september 2017

Een wonderlijk leerdicht 

Over 'Syfilis, of de Franse ziekte' van Girolamo Fracastoro
24 mei 2017

Het extreemrechtse drama

Over 'Ik had me de wereld anders voorgesteld' van Anil Ramdas
13 april 2017

Kijkje in de psyche van een autist

Over 'Pauwl' van Erik Jan Harmens

Recent

20 oktober 2017

Poëzie die soepel en licht valt

Over 'Wax Hollandais' van Abdelkader Benali
18 oktober 2017

‘Een luchtig sprookje’

Over 'Waterscheerling' van Rascha Peper
17 oktober 2017

Van poldercrimineel tot godfather in Frankrijk

Over 'Ondijk/Punt' van Barry Smit
16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

Over 'De Tanimbar-legende' van Aya Zikken
13 oktober 2017

Leven zonder moeder

Over 'Het intieme vreemde' van Jente Jong