De verrukkelijke nonsens fabel De klopjacht op de sneer behoort tot een van Lewis Carrolls bekendere werken. Overbodig te zeggen dat hij de auteur is van Alice in Wonderland, misschien het bekendste kinderboek aller tijden. Lewis Carroll, pseudoniem van Charles Lutwidge Dodgson (1832 tot 1898), was docent wiskunde en logica in Oxford, hij dichtte en schreef en werd vooral bekend door zijn kinderboeken.

The hunting of the Snark (1876) is in veel talen verschenen en negen keer in het Nederlands vertaald. Velen gingen Robbert-Jan Henkes dus voor. In het nawoord geeft hij onder andere uitleg over de keuzes van zijn woorden die het ritme en de rijm van de fabel bepalen. Dankzij dit creatieve taalspel en Lewis’ humor, en die van Henkes, is De klopjacht een geweldige tussendoor en herleeservaring. Waar Henkes’ voorgangers the Snark vertaalden naar de trek, de strok, slaai of gewoon snark koos Henkes voor de sneer. Een verbeeldingsrijk woord, dat ook geïnterpreteerd kan worden als een sneer van het monster dat zich nooit laat zien.

Het verhaal(tje) is ingedeeld in acht hoofdstukken, of zoals de ondertitel zegt: een stuip in acht krampen. Tien mannen aan boord van een schip gaan op jacht (Henkes heeft er zelfs klopjacht van gemaakt) naar de sneer, een angstaanjagend monster dat zich ergens op een eiland bevindt en tot ieders verbeelding, en angst, spreekt.

’”Hier moet hij zitten!” – riep de Belleman toen,
“We zitten toch niet onze tijd te verdoen?
Hier moet hij zitten, de sneer, o jawel!”
En hij rinkelde driemaal exact met zijn bel,
En nog een keer driemaal, dan weet je het wel.’

Eigen monster

De Belleman is schipper en loods-kapitein. Verder bestaat de bemanning uit een hoedenbandenier, een biljart-markeur, een beursspeculant, een tamme bever, een beenhouwer, een baliebepleiter, een bakker, een bankier en een bediende. Deze bonte verzameling figuren zorgt voor de nodige opluistering van het verhaal. Zo heeft de bakker zijn koffers per ongeluk achtergelaten op de wal, ‘het waren er veertig plus twee exact in getal.’ De beenhouwer wil de bever slachten, ‘het enige wat hij kan’, wat de nodige oplettendheid bij de bever veroorzaakt, totdat ze bevriend raken. ‘De garen en bandman schikt zijn band en zijn garen en denkt heel intensief niet aan alle gevaren. De biljarter-markeur, met pommerans en zijn keus, krijt met bevende handen de punt van zijn neus.’

De illustraties van Henry Holiday zijn vol en origineel. In de oorspronkelijke uitgave waren ze in zwart-wit, voor deze publicatie zijn ze ingekleurd door Floris Tilanus. Een afbeelding van the Snark mocht er van Lewis niet in. De lezer moest zijn eigen monster verzinnen. Humoristisch aspect is weer dat de zeekaart blanco is gebleven.

‘De kaart voor de reis was maagdelijk wit:
zee boven, zee onder, van polen tot tropen.
Het voordeel, zei hij, was zonneklaar dit:
Wij zouden zo nooit aan de grond kunnen lopen.’

Het nawoord van Henkes is even humoristisch als verhelderend en een noodzakelijke toevoeging. Zo vertelde Lewis aan iedereen dat hij The hunting of the Snark achterstevoren schreef. De laatste zin kwam tot hem tijdens een wandeling. Vervolgens bleek het nog een hele klus te zijn om het verhaal erbij te verzinnen. Het oorspronkelijke gedicht The hunting volgt een strak stramien van ruim honderdveertig strofen, het is vierregelig, bevat zo’n vijfhonderdzestig regels en ruim vierduizend woorden. Voor wie wil is het aardig om De klopjacht op de sneer ook in het Engels te lezen, het verhaal is bij Gutenberg te vinden. https://www.gutenberg.org/files/29888/29888-h/29888-h.htm

De klopjacht op de sneer is een vrolijk relaas dat ondanks de luchtigheid toch ook een mooie boodschap meegeeft.