Bovenlicht – José Saramago (roman uit 1953 postuum verschenen)

Etalage

José Saramago (1922-2010) debuteerde in 1947 met de roman Land van de zonde. Op zijn dertigste voltooide hij zijn tweede roman die om duistere redenen nooit werd uitgeven. In de twintig jaar die daarop volgden onthield hij zich van de literatuur en schreef alleen nog  journalistieke stukken. Tot hij op zijn drieënvijftigste ervoor koos zijn leven te wijden aan de literatuur. Vanaf die tijd publiceert Saramago een groot aantal romans. Waarvan Het evangelie volgens Jezus Christus, De stad der zienden, De stad der blinden, Het verzuim van de dood, De tocht van de Olifant, Het schijnbestaan en Kaïn, wel de bekendsten zijn. In 1982 brak hij internationaal door met de roman Memoriaal van het klooster.

Bovenlicht speelt in het Lissabon van de jaren vijftig en verhaalt over de dagelijkse besognes van vijf stadsbewoners die leven onder de dictatoriale druk van Salazar. ‘Een schrijver blikt uit het raam, het lijkt een morgen als alle andere: schoenmaker Silvestre die zijn winkel opent, Adriana die op haar hakken naar kantoor vertrekt, Justina die weer een lange dag vol ruzie met haar agressieve echtgenoot voor de boeg heeft, de maîtresse Lidia, en de nostalgische Spaanse Carmen. De schrijver laat zijn ogen discreet van huis naar huis gaan, van personage naar personage.’
‘Saudades’ naar toen het leven nog een belofte in zich droeg alsook de kleine illusies en grote frustraties van deze personages worden nauwgezet beschreven. En net als de dichter Pessoa vraagt de auteur zich af: ‘Moeten wij allen getrouwd, onbeduidend en dienstbaar zijn?’’

José de Sousa Saramago won in 1998 de Nobelprijs voor de Literatuur. Als de uitgever aan wie hij zijn werk had toevertrouwd, dit toentertijd  geweten had, zou het manuscript niet zo veronachtzaamd behandeld zijn. Maar voor de liefhebbers van Saramago is deze roman natuurlijk een onverwachte toegift op zijn werk alsof hij hiermee over het graf heen een teken van leven geeft. En voor degenen die onbekend zijn met het werk van Saramago is Bovenlicht een verrassende kennismaking met deze grootse Portugese literator. Volgens Saramago’s weduwe Pilar del Rio, is dit zestig jaar oude werk ‘de poort naar al zijn werk’.

Op de site van Athenaeum Boekhandel staat een voorpublicatie van Bovenlicht.
De roman is vertaald door Maartje de Kort en is verschenen bij uitgeverij Meulenhoff.


 

Recent

24 september 2020

Verlangen naar verandering

22 september 2020

De vreemdeling in huis

Literair Nederland - 10 jaar geleden

30 september 2010

Recensie door: Rein Swart

IJzersterke thriller met echte mensen

Het laatste boek van Stewart O’Nan met de wat curieuze titel Laatste avond in de Lobster vroeg om meer van deze schrijver te lezen. Zijn debuutroman Sneeuwengelen kent een soortgelijke ambiance: het is kersttijd, de periode om cadeautjes voor elkaar te kopen en buiten sneeuwt het, maar tegelijk bevinden we ons in een heel andere wereld; niet in die van een lobster restaurant in de staat New York, maar in de omgeving van Pittsburg, waar een jonge vrouw met een pistool om het leven wordt gebracht.

Lees meer